Sociaal-economische raad
17 mei 2018
Maandelijkse themabrief met recent verschenen informatie over Pensioenen en AOW
Pers- en Nieuwsberichten
Columns / Webartikelen
Parlementaire Informatie
Boeken
Tijdschriftartikelen
Europese Informatie
Pers- en Nieuwsberichten


Financieel Jaarverslag 2017: voor het tweede jaar op rij een begrotingsoverschot
Nieuwsbericht Ministerie van Financiën, 16-05-2018
De economie groeit fors en de overheidsfinanciën staan er in 2017 goed voor. In de Miljoenennota 2017 werd nog uitgegaan van een begrotingstekort van 0,5%, maar dat werd een overschot van 1,1% (bbp).
Financieel Jaarverslag van het Rijk 2017
Verantwoordingsdagstukken 2017
Nieuwsbericht Algemene Rekenkamer
Verantwoordingsonderzoek 2017

Brede welvaart stijgt
Nieuwsbericht CBS, 16-05-2018
De brede welvaart gaat in Nederland in het algemeen omhoog. In de voorbije acht jaar waren maar drie van de 21 zogeheten brede-welvaartstrends neerwaarts.
Monitor Brede Welvaart

Vakbonden niet welkom bij ronde tafel rekenregels pensioen
Nieuwsbericht VCP, FNV, CNV
Strenge Nederlandse rekenregels voor pensioenen verhinderen al 10 jaar dat uitkeringen en aanspraken meegroeien met de stijging van prijzen en lonen. De vakbonden VCP, FNV en CNV vragen daarom al een hele tijd om een kritische evaluatie door de Tweede Kamer.
Brief vakbonden aan de Tweede Kamer
Bericht Telegraaf: FNV boos op Kamer om pensioen
Bericht VvpOnline: Vakcentrales: eerder indexeren en eerder inhalen

Jongeren kruipen in de huid van pensioenfondsbestuurder met PensionSim!
Nieuwsbericht CNV Jongeren, 16-05-2018
Maandagavond 14 mei speelden 12 jongeren met veel enthousiasme PensionSim bij CNV Jongeren. PensionSim bootst digitaal financiële realiteit na over een periode van dertig jaar, waarin teams zich als fictieve pensioenfondsbestuurders staande moeten houden.

Implementatie IORP-richtlijn vergt pragmatisme
Nieuwsbericht Pensioenfederatie, 14-05-2018
De Pensioenfederatie is over het algemeen positief over het wetsvoorstel dat ziet op de implementatie van de herziene IORP-richtlijn.De Pensioenfederatie doet in een position paper enkele suggesties om beter aan te sluiten op de nationale praktijk. 

DNB Position paper rondetafelgesprek Tweede Kamer Evaluatie Financieel Toetsingskader
Nieuwsbericht DNB, 11-05-2018
De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer organiseert op 17 mei 2018 een rondetafelgesprek over de evaluatie van het Financieel Toetsingskader.
Position paper DNB
Artikel Telegraaf, 14-05-2018. DNB: pensioenpremie moet omhoog

ABP nog steeds op koers met duurzaam beleggen
Nieuwsbericht ABP, 09-05-2018
ABP heeft in 2017 een aantal mooie stappen gezet op het gebied van duurzaam en verantwoord beleggen. Het beleid dat begin 2016 is gestart, begint vruchten af te werpen.
Verslag Duurzaam en verantwoord beleggen 2017
Interview bestuursvoorzitter Corien Wortmann-Kool op Nu.nl: Pensioenfonds ABP: 'We zijn een actieve belegger, maar geen activist'

Input Pensioenfederatie voor rondetafelgesprek evaluatie Wet aanpassing Financieel toetsingskader
Nieuwsbericht Pensioenfederatie, 09-05-2018
De Pensioenfederatie heeft een position paper naar de Tweede Kamer gestuurd ten behoeve van het rondetafelgesprek evaluatie Wet aanpassing Financieel toetsingskader (FTK) dat plaatsvindt op 17 mei aanstaande.

Onderzoek: Zzp’er maakt graag weloverwogen keuze bij pensioenopbouw
ZZP Barometer, 08-05-2018
Vrouwelijke zzp’ers maken zich vaker zorgen of zij straks wel genoeg pensioen hebben opgebouwd dan mannelijke ondernemers. Bij het opbouwen van pensioen zijn zzp’ers graag van alle beschikbare informatie op de hoogte.

Secretaris-generaal SZW: langer doorwerken vraagt maatwerk en cultuuromslag
Nieuwsbericht Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, 07-05-2018
De randvoorwaarden die nodig zijn om mensen op een gezonde manier langer te laten doorwerken vragen om maatwerk. Om langer doorwerken voor mensen aantrekkelijk en mogelijk te maken, zijn initiatieven en cultuurverandering in organisaties nodig. Dit schrijft de Secretaris-generaal van het ministerie van Sociale Zaken, Loes Mulder, in het Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken.

Overzicht belangrijkste pensioencijfers 2018

Nieuwsbericht AWVN, 03-05-2018
Overzicht van de belangrijkste pensioencijfers per 1 januari 2018, o.a. maximaal pensioengevend salaris, franchise, AOW, ANW.

Internetconsultatie wetsvoorstel Verzamelwet Pensioenen 2019
Nieuwsbericht Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, 02-05-2018
Op internet is het concept van het wetsvoorstel Verzamelwet Pensioenen 2019 gepubliceerd.

ZZP Nederland faliekant tegen voorstel pensioenplicht Jongerenorganisaties

Nieuwsbericht ZZP-Nederland, 01-05-2018
De jongerenorganisaties van de regeringspartijen (JOVD, CDJA, Jonge Democraten en Perspectief) presenteerden op 11 april een pensioenmanifest, waarin zij o.a. pleiten voor een pensioenplicht voor zelfstandige ondernemers. Stichting ZZP Nederland waardeert een aantal positieve voorstellen in het manifest, maar keert zich faliekant tegen de roep om een verplicht gestelde pensioenbijdrage voor zzp’ers.

Dekkingsgraad pensioenfondsen blijft grillig
Nieuwsbericht Aon, 01-05-2018
De gemiddelde dekkingsgraad van de Nederlandse pensioenfondsen is in april gestegen van 108% naar 110%. De rente steeg en de aandelen noteerden positieve resultaten. De beleidsdekkingsgraad, die leidend is voor kortingen en indexatie, bleef stabiel op 108%. Dat blijkt uit de Pensioenthermometer van Aon.

Vrijstelling sollicitatieplicht in laatste jaar voor AOW
Nieuwsbericht Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, 30-04-2018
Uitkeringsgerechtigden die een jaar voor hun AOW zitten, zijn per 1 mei 2018 vrijgesteld van hun sollicitatieplicht.

Terugblik op 2017
Nieuwsbericht ABP, 30-04-2018
De financiële situatie van ABP is sterk verbeterd in 2017 onder meer door een goed rendement. Ook zetten we belangrijke stappen in het vereenvoudigen van de pensioenregeling.
Jaarverslag 2017

Beleidsdekkingsgraad pensioenfondsensector eind maart 2018 naar 107,8%
Statistisch Nieuwsbericht, 24-04-2018
De gemiddelde beleidsdekkingsgraad van de Nederlandse pensioenfondsen is eind maart 2018 uitgekomen op 107,8%. Over het eerste kwartaal van 2018 steeg deze beleidsdekkingsgraad met 1,3 procentpunt.

Samen aan de slag met de arbeidsmarkt en het pensioen
Nieuwsbericht ABP, 24-04-2018
'Goed werkgeverschap is niet statisch maar verandert altijd met de tijd. En deze tijd vraagt om meer investeren in mensen. In hun gezondheid, in hun ontwikkeling en in hun kansen om met plezier en productief het pensioen te halen.' Dat zei Wouter Koolmees, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, maandag op de jaarlijkse relatiebijeenkomst van ABP in het Gemeentemuseum in Den Haag.

Stijgende lijn dekkingsgraad zet eerste kwartaal niet door
Nieuwsbericht ABP, 19-04-2018
In het eerste kwartaal van 2018 daalt de actuele dekkingsgraad naar 103,0%. De actuele dekkingsgraad daalt voor het eerst sinds vijf kwartalen. De beleidsdekkingsgraad stijgt wel dit kwartaal naar 103,0%.

Beleidsdekkingsgraad stijgt in eerste kwartaal 2018
BpfBouw, 19-04-2018
Eind maart 2018 was de beleidsdekkingsgraad van bpfBOUW 116,7%. Dat is 1,5 procentpunt hoger dan de beleidsdekkingsgraad van eind december 2017.

Haperend herstel
Borgblog, PFZW, 19-04-2018
Vorig jaar krabbelde de financiële positie van PFZW langzaam maar gestaag op. In het eerste kwartaal van dit jaar stokte die stijgende lijn. Het laat zien dat het herstel nog broos is. 
Kwartaalbericht 

Herstel PME stagneert: dekkingsgraad nog net boven 100%
Nieuwsbericht PME, 19-04-2018
De beleidsdekkingsgraad van PME is in het afgelopen kwartaal licht gestegen van 100,1% naar 101,1%. De dekkingsgraad op UFR-basis daalde echter van 101,6% tot 100,3%.

PMT: gevaar voor verlaging pensioen nog niet geweken
Nieuwsbericht PMT, 19-04-2018
Ondanks het feit, dat vanuit financieel oogpunt bezien, 2017 een goed jaar was voor PMT is de kans op mogelijke onvoorwaardelijke korting van de pensioenen eind 2019 nog aanwezig.

Verhoging AOW-leeftijd brengt zzp’ers in de problemen
Nieuwsbericht ZZP-Nederland, 19-04-2018
Uit de achterbanraadpleging van ZZP Nederland van vorige week kwam naar voren, dat door de verhoging van de AOW-leeftijd veel zelfstandigen te kampen hebben met een verzekeringsgat, dat kan oplopen tot meer dan 10 jaar.

Kabinet moet kleur bekennen met AOW
nieuwsbericht VCP, 18-04-2018
Minister Koolmees (SZW) moet nu eindelijk stappen zetten om vervroegde uittreding van werknemers mogelijk te maken. De VCP doet namens haar aangesloten vakorganisaties een oproep om de boete bij vervroegde uittreding (RVU-boete) af te schaffen. Daarnaast pleit de VCP voor aanpassingen binnen de AOW.

Themamiddag Governance Pensioenfondsen
NVOG, KNVG, 17-04-2018
Sheets themamiddag Governance Pensioenen.

Nieuwe wet leidt tot minder versnipperde pensioenen
Nieuwsbericht Pensioenfederatie, 17-04-2018
De Wet waardeoverdracht klein pensioen die onlangs in werking is getreden, leidt tot minder versnippering en een beter overzicht voor deelnemers en vereenvoudiging van de uitvoering.

Reactie Pensioenfederatie op implementatiewet IORP II-richtlijn
Nieuwsbericht Pensioenfederatie, 16-04-2018
DNB heeft aangegeven na publicatie van de implementatiewet met de Pensioenfederatie in gesprek te gaan over welk verband zij ziet tussen de sleutelfuncties uit de IORP-richtlijn. Voor de Pensioenfederatie is belangrijk dat pensioenfondsen de ruimte houden voor eigen, weloverwogen keuzes en zo een passend model kunnen neerzetten.

Betere bescherming bij pensioen van buitenlands fonds
Nieuwsbericht Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, 13-04-2018
Er komt meer bescherming voor mensen die in Nederland pensioen hebben opgebouwd, maar hun pensioen ontvangen van een buitenlandse pensioenuitvoerder. Dit kan voorkomen bij mensen die in dienst waren bij een multinational.

Twee taakgroepen ondersteunen Klimaatakkoord
Nieuwsbericht SER, 12-04-2018
Twee taakgroepen, Arbeidsmarkt/Scholing en Financiën gaan de onderhandelaars van het Klimaatakkoord ondersteunen. Mariëtte Hamer, de voorzitter van de Sociaal Economische Raad (SER) leidt de taakgroep Arbeidsmarkt en Scholing. Gerard van Olphen, bestuursvoorzitter van APG, de pensioenuitvoerder van pensioenfonds ABP, is de voorzitter van de taakgroep Financiën.

Jongerenorganisaties coalitie: doorbreek impasse pensioenstelsel
Nieuwsbericht Verbond van Verzekeraars, 11-04-2018
Het kabinet moet de impasse rond het Nederlands pensioenstelsel doorbreken en op korte termijn zelf met voorstellen komen. Die oproep deden de jongerenorganisatie van de coalitie-partijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie vanmiddag tijdens een bijeenkomst van Price Water-house Coopers (PWC) en het Verbond van Verzekeraars.

Interview voorzitter partnerevaluatie: “Netspar over hele linie positief beoordeeld”

Nieuwsbericht Netspar, 10-04-2018
Een commissie onder leiding van Harman Korte evalueerde Netspar namens de partners. Daarbij is teruggeblikt op de bereikte resultaten uit het werkprogramma 2015-2019. Ook is vooruit gekeken naar de ambities van Netspar voor het werkprogramma 2019-2023.

Dekkingsgraad pensioenfondsen verder gedaald
Nieuwsbericht Aon, 03-04-2018
De gemiddelde dekkingsgraad van de Nederlandse pensioenfondsen is in maart gedaald van 110% naar 108%. De rente daalde en aandelenbeurzen kregen klappen te verduren. De beleidsdekkingsgraad, die leidend is voor kortingen en indexatie, steeg van 107% naar 108%. Dat blijkt uit de Pensioenthermometer van Aon.

Dit kan zo niet langer, ophouden met dat bedrog
Blog AVV, 02-04-2018
Martine Wolzak, in: Financieele Dagblad 31 maart 2018
Of er nou een SER-akkoord komt of niet, het pensioenstelsel moet en zal op de schop, zegt voorman Martin Pikaart van vakbond AVV in het Financieele Dagblad van 31 maart.

 
Columns / Webartikelen


PPI en APF winnen terrein
Hans Rutten, Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 2 2018, 17-05-2018
Het pensioenlandschap is de afgelopen jaren verrijkt met de komst van twee nieuwe vormen van pensioenuitvoerders. De premiepensioeninstelling (PPI) en het algemeen pensioenfonds (APF). Hoe is het vergaan met deze nieuwe vormen van uitvoerders en hoe ziet de toekomst eruit?

Persoonlijk pensioen, wat is wijsheid?
Jan Tamerus, Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 2 2018, 16-05-2018
Wat is wijsheid voor minister Koolmees, die uitdraagt dat hij de stelselwijziging niet zonder het draagvlak van de pensioenpolder wil doorvoeren?

Eenzijdige verhoging pensioenleeftijd zet kwaad bloed bij Belgen: 67 is onbespreekbaar
Sacha Kester, Volkskrant.nl, 16-05-2018
Met haar eenzijdige actie om de pensioenleeftijd stapsgewijs te verhogen, heeft de Belgische regering kwaad bloed gezet. Een normale discussie is niet meer mogelijk, zo bleek woensdag bij een betoging in Brussel.

‘ABP belooft groen maar houdt vast aan fossiel’
Hans Bekkers, BinenlandsBestuur.nl, 16-05-2018
Ambtenarenpensioenfonds ABP investeerde in 2017 500 miljoen euro méér in kolen, olie en gas dan het jaar ervoor; in totaal 10,9 miljard euro. Dat blijkt uit onderzoek van Both ENDS, Fossielvrij NL en urgewald     

Nationaal pensioendebat: ‘Het hele solidariteitsidee is totaal geperverteerd’
AMweb, 15-05-2018
“Waar blijft al dat geld?”, vroeg presentatrice Elles de Bruin zich af tijdens het Nationaal Pensioendebat dat gisteravond werd uitgezonden door Omroep Max.

Zelfstandige, dit gaat níét over je pensioen (deel 1)
Juliette de Swarte, ZiPconomy, 15-05-2018
Het ‘potje voor later’ is geen populair onderwerp bij zelfstandigen, die dan ook soms ‘Zelfstandigen Zonder Pensioen’ worden genoemd. Hoe komt dat toch?   

Kleine verandering, grote gevolgen
Dick Voortman, ABU, 14-05-2018
Voor onze eigen sector en zijn werknemers is een andere kleine wijziging in pensioenwetgeving ook zeer belangrijk. Het gaat om de Wet waardoverdracht klein pensioen. Een beter pensioen tegen lagere kosten wordt daardoor mogelijk.

Een bezorgde vinger aan uw pensioenpols : vijf vragen over het pensioenstelsel

HP/De Tijd, 14-05-2018
Ruim tien jaar wordt er hevig gediscussieerd over het vernieuwen van ons Nederlandse pensioensysteem.

MAX presenteert het MAX Pensioenmanifest
Blog Max Vandaag, 14-05-2018
Tijdens de live-uitzending van het Nationaal Pensioendebat is het MAX Pensioenmanifest gepresenteerd. In dit manifest pleit Omroep MAX in 5 punten voor een simpeler, eerlijker en goedkoper pensioenstelsel.

Moet je bij een nieuwe baan je pensioenpot meeverhuizen? 7 dingen om op te letten
Jasperien van Weerdt, Business Insider, 12-05-2018
De tijd dat werknemers veertig jaar in dienst bleven bij hetzelfde bedrijf is voorbij. De meesten switchen geregeld van baan.

Weeffouten in ons pensioenstelsel helpen alleen de ’oude wielrenner’
Theo Gommer, Pensioen Weblog, 11-05-2018
Is ons pensioenstelsel echt een van de beste van de wereld? Of alleen maar voor mannen tussen de 50 en 60 op hun dure wielrenfietsen?

Doordat ze langer doorwerken, worden steeds meer ouderen langdurig ziek
Ingrid Weel, Trouw, 09-05-2018
Het aantal werknemers van 60 jaar en ouder dat al maandenlang ziek thuiszit, is in vier jaar tijd verdubbeld.
Rapport UWV: Langdurig zieke werknemers

Wordt het nog wat met ons pensioen?
Peet Vogels, AD.nl, 08-05-2018
Na bijna tien jaar praten over modernisering van ons pensioenstelsel zijn werkgevers en vakbonden nog geen steek verder. Ondertussen lopen de kosten op en leveren de pensionado's in.

Dokken en Zwijgen
Omroep MAX, 07-05-2018
In het zevende deel van de serie over de Nederlandse pensioenfondsen: de groeiende onvrede over de pensioenpraktijk.

IORP II-richtlijn: wordt de implementatie onderschat?
Hans van Meerten, Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 2 2018, 04-05-2018
De regering stelt dat de bepalingen van de Europese IORP II-richtlijn voor het overgrote deel al in lijn zijn met het Nederlandse stelsel, waardoor de meeste bepalingen geen implementatie vereisen. Hierover kan anders gedacht worden. Een toelichting op een aantal punten.

Schuif de zwarte piet niet door naar de SER bij hervorming pensioenstelsel
Bastiaan Starink, PwC, 03-05-2018
Nu de Sociaal-Economische Raad (SER) nog steeds geen eensluidend voorstel heeft gepresenteerd voor een toekomstbestendig pensioenstelsel, groeit de kritiek. De SER verdient die kritiek niet.
Ook verschenen op 26 april in het Financieele Dagblad.

Column: Weeffouten in ons pensioenstelsel helpen alleen de ’oude wielrenner’
Theo Gommer, Telegraaf.nl, 04-05-2018
Is ons pensioenstelsel echt een van de beste van de wereld? Of alleen maar voor mannen tussen de 50 en 60 op hun dure wielrenfietsen?

Het is een hardnekkige mythe dat ons pensioen zou wankelen

Sjarrel Massop, Trouw.nl, 03-05-2018
Opinie. Waarom niet behouden wat goed is, en het stelsel verbeteren daar waar nodig, betoogt Sjarrel Massop van het FNV-comité Red het Pensioenstelsel. 

The Dutch Patient

Bernard M. S. van Praag, Social Europe, 03-05-2018
All over the world the Dutch retirement system is considered one of the best but at home it has come under fire. Serious questions are being raised about the stability and sustainability of the pension scheme. Are the concerns justified?

Strategiebepaling is essentieel voor de toekomst van pensioenfondsen
Hennie Zoontjes,  Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 2 2018, 03-05-2018
Pensioenfondsen staan voor een onzekere toekomst. Hoe zorg je voor een toekomstgericht bedrijfsmodel dat weerbaar en wendbaar is. Terwijl je rekening houdt met de belangen van de deelnemers, voldoet aan de toezichteisen én in de glazen bol van de toekomst kijkt? PBM vroeg professionals uit de sector hun visie.

Wimar Bolhuis: Economen waaien te veel met de wind mee
Volkskrant.nl, 02-05-2018
Economen moeten in hun adviezen meer durven ingaan tegen de stroom van het economisch getij, betoogt Wimar Bolhuis.

'ABP kent zijn eigen pensioenregels niet'
Michel Knapen, Binnenlandsbestuur.nl, 02-05-2018
Het afschaffen van de ANW-compensatieregeling was voor veel ambtenaren een zure appel. Het stopzetten ervan heeft er wel toe geleid dat het nabestaandenpensioen wat ruimer kan uitvallen. Voor sommigen, althans. Desondanks is de minister geïrriteerd door het handelen van het ABP. Kamerlid Pieter Omtzigt is meer dan dat: hij is boos.

Opinie: Hou op met dat bange sparen, geef uit dat geld!
Martin ten Cate, Volkskrant.nl, 02-05-2018
We sparen zoveel dat ons land te klein is om het in te investeren en 90 procent is belegd in het buitenland, betoogt econoom Martin ten Cate.

Het jaar 2017
Borgblog, PFZW, 30-04-2018
Deze week publiceerden we ons jaarverslag over 2017. Het was een jaar waarin de economie aantrok en de financiële positie van PFZW voorzichtig opkrabbelde. Én een jaar waarin de werkgelegenheid in de sector en zorg en welzijn weer duidelijk groeide, na een aantal jaren van krimp.  
Jaarverslag 2017 PFZW
Samenvatting jaarverslag

Uitsluiting AOW’ers van transitievergoeding geen leeftijdsdiscriminatie

Marco Veenstra, Blog AWVN, 25-04-2018
Aan het Hof van justitie van de EU is een aantal malen de vraag voorgelegd of de pensioengerechtigde werknemer het recht op een ontslagvergoeding, waar andere werknemers wel recht op hebben, mag worden ontzegd.

‘Maak pensioenfondsen toegankelijk voor zelfstandigen’
Christiaan Pelgrim, NRC.nl, 24-04-2018
Eurocommissaris Marianne Thyssen wil pensioen en verzekeringen verplichten voor zelfstandigen.

Column: Meer draagvlak zzp-pensioen
Jerry Helmers, Telegraaf.nl, 24-04-2018
Solidariteit heeft z’n grenzen.

’Dreigen heeft geen zin in pensioendiscussie’. Koolmees laat polder met rust
Leon Brandsema, Telegraaf.nl, 23-04-2018
Minister Koolmees (Financiën) gaat de polder in de pensioendiscussie niet meer een deadline opleggen om met een akkoord te komen. Dat heeft volgens de D66’er geen zin.

NRC checkt:'Pensioenleeftijd stijgt sterkst in Nederland'
Christaan Pelgrim, NRC.nl, 23-04-2018
Dat zei ‘pensioenoptimist’ en 50Plus-lid Rob de Brouwer in NRC.

Belgen met zwaar beroep mogen eerder met pensioen, maar wie komt in aanmerking?
Nieuwsuur.nl, 20-04-2018
In Belgie heeft de regering onlangs bepaald dat mensen die een zwaar beroep hebben twee tot zes jaar eerder met pensioen mogen dan de rest van werkend België. Maar ook daar is discussie over de definitie. Want wat is precies een zwaar beroep?


Herstel pensioenfondsen tot stilstand door onrust op financiële markten
Nu.nl, 19-04-2018
De grote Nederlandse pensioenfondsen hadden afgelopen kwartaal veel te lijden van de onrust op de financiële markten. 

Leeftijdseffect drukt loongroei tijdens economisch herstel
DNBulletin, 19-04-2018
De vergrijzing heeft een structureel opwaarts effect op de loonontwikkeling op macroniveau. Daarnaast is een conjunctureel leeftijdseffect zichtbaar: tijdens een recessie staat de loongroei onder een opwaartse druk, terwijl die neerwaarts uitpakt gedurende een economische opleving.

Daling beurskoersen raakt pensioenfondsen: het risico dat je pensioen niet waardevast blijft, is nog steeds groot
Business Insider, 19-04-2018
De grote Nederlandse pensioenfondsen hadden afgelopen kwartaal veel te lijden van de onrust op de financiële markten.

Nederland heeft zesde grootste pensioenkapitaal ter wereld
Consultancy.nl, 19-04-2018
Wereldwijd is het afgelopen jaar het pensioenkapitaal van grote landen met maar liefst 13% gegroeid, naar in totaal $41 biljoen. Nederland is ’s werelds zesde grootste haven voor pensioenvermogens, groter dan landen als Duitsland, Italië en Frankrijk. In verhouding tot ons bruto binnenlands product mogen we onszelf zelfs wereldwijde koploper noemen.

Korten of niet, dat blijft de vraag
PMT, Blog Benne van Popta, 19-04-2018
Vanuit financieel oogpunt bezien is 2017 een goed jaar geweest voor PMT. De dekkingsgraad steeg in dat jaar van 97,2% naar 102,2%, een stijging met 5 punten. Wat is de oorzaak van deze stijging?

Kritiek op flexibele AOW. Oproep werkgevers en bonden vindt geen gehoor in Den Haag
Ertan Basekin en Lisa Witteman, Telegraaf.nl, 18-04-2018
Zelfstandigen Bouw, de grootste zzp-organisatie voor de bouwsector, vindt dat werkgevers en vakbonden de rekening voor een flexibele AOW eenzijdig bij de overheid neerleggen.

Asscher: Laag inkomen? Dan eerder met pensioen
Maarten van Ast, AD.nl, 18-04-2018
Werkenden met een laag inkomen zouden eerder moeten kunnen stoppen met werken. Dat stelt PvdA-leider Lodewijk Asscher voor. Ook de koppeling tussen de levensverwachting en de pensioenleeftijd moet volgens hem verdwijnen, hoewel hij zelf medeverantwoordelijk voor is.

Pensioenregelgeving moedigt risicozoekend beleggingsbeleid aan
David Blitz, Winfried G. Hallerbach, Laurens Swinkels, Pim van Vliet, MeJudice, 16-04-2018
Het vereiste eigen vermogen voor pensioenfondsen en verzekeraars voor beleggingen in aandelen houdt geen rekening met financieel-economische risico’s binnen deze beleggingscategorie.

Opvolger vut leidt tot geruzie. Vermogen pensioenfondsen bedreigd
Martin Visser, Telegraaf.nl, 16-04-2018
Pensioenfondsen en De Nederlandsche Bank ruziën over de financiering van de overgangsregeling voor vut. De toezichthouder eist hogere premies voor deze regeling omdat fondsen anders interen op hun pensioenvermogen. De eisen kunnen grote financiële consequenties hebben.


Deens pensioenfonds sluit 35 bedrijven uit vanwege klimaat
Rianne Lachmeijer, Duurzaam bedrijfsleven, 16-04-2018
Deens pensioenfonds PKA gaat niet langer investeren in 35 olie- en gasmaatschappijen. Volgens het pensioenfonds bereiden deze bedrijven zich niet voldoende voor op klimaatverandering.

Interview. "Pensioensector, houd rekening met de grote trends"
IexProfs, Rob Stallinga, 11-04-2018
Het Nederlandse pensioenstelsel moet op de schop. En snel een beetje, aldus hoogleraar Pensioenmarkten Fieke van der Lecq, die niet schroomt om de vinger op een aantal zere pensioenplekken te leggen.

Het pensioenakkoord is broodnodig
Trouw.nl, 11-04-2018
Commentaar. Bij wijzigingen in een stelsel van aanvullende pensioenen gaat het al gauw over grote zaken met belangrijke principiële kanten. 

Op weg naar een nieuw pensioenstelsel. Gevolgen voor het beleggingsbeleid van pensioenfondsen (1)
Mark Bakker, Fokko Covers, Barend de Leijster en Ron van Os
Pensioen Bestuur & Management (PBM), 11-04-2018
In dit artikel wordt nader ingegaan op een tot op heden onderbelicht aspect in de pensioendiscussie, namelijk de gevolgen van het nieuwe stelsel waarop de pensioengelden belegd moeten worden. 

‘Wij vertegenwoordigen 80% van de ABP-deelnemers’
Wilma van Hoeflaken, Binnenlandsbestuur.nl, 09-04-2018
Niet-vakbondsleden hebben hun eerste termijn in het Verantwoordingsorgaan van ABP erop zitten. Als onafhankelijke leden worden ze niet gehinderd door een achterban of een partijgedachte. ‘Wij kunnen kritischer oordelen.’

AkzoNobel ligt op ramkoers met vakbonden over indexering pensioenen
Nu.nl, 09-04-2018
AkzoNobel heeft zich de woede van de vakbonden, en daarmee het personeel op de hals gehaald. Volgens vakbonden CNV en FNV weigert het bedrijf in te gaan op de problemen die spelen met de indexering van pensioenen.

Hoekstra: ouderen zitten er best warmpjes bij
NOS.nl, 09-04-2018
Ouderen in Nederland hebben het financieel over het algemeen goed. Dat betoogt minister Hoekstra van Financiën.

Sjaak Zonneveld: ‘Koppel pensioenopbouw zzp’er aan omzetaangifte’
Paul Kuyper, Amweb.nl, 06-04-2018
De pensioenopbouw van zzp’ers en de daarbij horende fiscale voordelen zouden moeten worden gekoppeld aan de omzetaangifte die zelfstandigen elk kwartaal doen.

Koolmees houdt goede hoop op spoedig SER-advies nieuw pensioenstelsel

Herman Kappelle, Aegon Adfis, 06-04-2018
Minister Koolmees geeft in een brief aan de Tweede Kamer aan dat hij nog alle vertrouwen heeft dat sociale partners op korte termijn met een advies komen over de vernieuwing van het pensioenstelsel. Hij geeft echter ook aan dat de urgentie nog onverminderd groot is. Hoe kort is kort?

Koolmees' prestige staat op het spel in het pensioenoverleg
Jelle Brandsma, Trouw.nl, 06-04-2018
De deadline is verstreken, maar minister Koolmees verwacht nog altijd dat er een pensioenakkoord komt. De vakbonden zijn huiverig.

Pensioenakkoord zonder de polder wordt moeilijk verhaal
Leon Brandsema, Telegraaf.nl, 06-04-2018
Pensioenexperts zien weinig heil in de dreigementen uit de politiek om de hervorming van het pensioenstelsel op te pakken zonder de sociale partners. De opties die de regering heeft om de polder links te laten liggen zijn beperkt, zorgen voor gedoe of zijn al uitgesloten door de regering.

Nieuw pensioenstelsel komt niet uit Den Haag

Michelle de Clercq, Telegraaf.nl, 05-04-2018
Terwijl minister Koolmees (Sociale Zaken) een pensioenakkoord probeert te bereiken met de sociale partners, staat APG niet stil. Misschien komt het pensioenstelsel van de toekomst helemaal niet uit Den Haag.

Afkoopregeling pensioen ondernemers levert overheid 3 miljard op
Nu.nl, 05-04-2018
De fiscaal gunstige afkoopregeling om pensioen in eigen beheer te krijgen, heeft de overheid ruim 1,2 miljard meer opgeleverd dan gedacht. De schatkist kon 3,3 miljard euro aan loonheffing bijschrijven.

Deadline gemist: meer tijd nodig voor pensioen van de toekomst
NOS.nl, 04-04-2018
Het is werkgevers en werknemers nog niet gelukt om met een nieuw pensioencontract te komen. Ze krijgen daarom meer tijd van minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Koolmees.

Koolmees geeft meer tijd voor overleg nieuw pensioenstelsel
Nu.nl, 04-04-2018
Werkgevers en werknemers zijn nog niet tot een pensioenakkoord gekomen. Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de onderhandelende partijen daarom meer tijd gegeven.

Minister Wouter Koolmees, moderniseer die pensioenen nou eens!
Pierre Spaninks, Quotenet.nl, 03-04-2018
Overheid en sociale partners slagen er maar niet in de pensioenen te moderniseren. Aanpassingen die nu al nodig zijn, worden nog verder vooruitgeschoven. Volgens ZZP-expert Pierre Spaninks gaat dat ten koste van jongeren en van iedereen die niet alleen maar in loondienst werkt.

Belg met zwaar beroep wel met vroegpensioen
Blog Pay for people, 30-03-2018
Belgische werknemers met een zwaar beroep kunnen twee tot zes jaar eerder met pensioen. Dat heeft het Belgische kabinet besloten. 

Opinie Verbond: de arbeidsmarkt heeft ons pensioenstelsel allang ingehaald
Verbond van Verzekeraars, 30-03-2018
Het verschil tussen de arbeidsmarkt en het pensioenstelsel? Dat laatste is al decennia hetzelfde, de arbeidsmarkt is enorm dynamisch. Dat het pensioenstelsel aan vernieuwing toe is, wordt breed onderkend. Maar het belangrijkste argument wordt vaak vergeten: het stelsel sluit niet meer aan op de arbeidsmarkt. Opinie van het Verbond in het FD.

Wanneer met pensioen als we 100 worden?
Alwin Oerlemans (APG), Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 2 2018, 29-03-2018
Hoera! We leven steeds langer! Het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) waarschuwde ons al dat we langer leven dan we denken. Vooral hoger opgeleiden – en dan vrouwen nog het meest – onderschatten hun levensverwachting enorm. Wat betekent dat voor ons pensioen?

Het demografisch potentieel voor mantelzorg zal na 2020 snel dalen
Sjoerd Kooiker, Andries de Jong, Sociale Vraagstukken, 29-03-2018
Niet alleen nu, maar ook in de toekomst zullen veel ouderen voor een deel van hun zorgvraag op mantelzorg aangewezen zijn. Na 2020 neemt het demografisch potentieel voor informele ondersteuning echter snel af. In de krimpgebieden van het land speelt dat meer dan elders.

'De pensioenpotten raken leeg': waar of niet waar?
Mark Heemskerk, CPO, Radboud Universiteit, 26-03-2018
Er heeft nog nooit zoveel geld gezeten in de pensioenpotten. Toch is nieuws over pensioen meestal slecht nieuws. Waar ouderenpartijen klagen over uitblijvende indexatie en kortingen, vrezen jongeren dat er geen pensioen meer over zal zijn. Hoe zit dat eigenlijk?

 
Parlementaire Informatie

Hoorzitting / rondetafelgesprek, Evaluatie Financieel Toetsingskader (FTK), 17-05-2018
Position papers DNB, Pensioenfederatie, Netspar, J Frijns, H. de Jong, T. Kocken, C. Teulings, P. Borgdorff

Antwoorden van staatssecretaris Snel (Fin) op de vragen van het lid Lodders (VVD) over het bericht "Afkoop pensioen dure grap voor ondernemer in het buitenland", 09-05-2018

Brief van minister Hoekstra (Fin) aan de Tweede Kamer over de voortgang van en de Nederlandse inzet bij onderhandelingen over het Pan-Europees Persoonlijk Pensioenproduct (PEPP-verordening), 30-04-2018

Brief
van minister Koolmees (SZW) aan de Eerste Kamer over de Regeling AOW-overbruggingsproblematiek, 26-04-2018
Artikel AMweb: Koolmees: Ondernemers flexibel genoeg om in te spelen op klimmende AOW-leeftijd

Antwoorden van minster Hoekstra (Fin) op Kamervragen over de bizar hoge voorbeeldrendementen bij beleggingsverzekeringen en het risico op een nieuwe (pensioen)woekerpolisaffaire, 26-04-2018

Staatscourant, Jaargang 2018, Nr. 22286, 23-04-2018
Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 13 april 2018, nr. 2018-0000071068, tot vaststelling van de rekenmethodieken voor weergave van ouderdomspensioen in scenario's

Antwoorden van minister Ollongren (BZK) op Kamervragen van de leden Omtzigt en Geluk-Poortvliet (CDA) over het vervallen van de ANW-compensatieregeling bij het ABP, 16-04-2018

Staatsblad 96
Besluit van 28 maart 2018 tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de Verzamelwet pensioenen 2017 en enige onderdelen van het Besluit van 16 november 2017, tot wijziging van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling en enige andere besluiten in verband met de Verzamelwet pensioenen 2017 en enige andere wijzigingen (Stb. 2017, 451)

34 934
Wijziging van de Pensioenwet, de Wet verplichte beroepspensioenregeling en de Wet op het financieel toezicht in verband met de implementatie van Richtlijn 2016/2341/EU van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2016 betreffende de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (IBPV’s) (PbEU 2016, L 354), 13-04-2018
Nr. 2 Voorstel van Wet
Nr. 3 Memorie van Toelichting
Bijlagen:
Toezichtstoets AFM
Toezichtstoets DNB
Regeldruktoets ATR
Nr. 4 Advies raad van State en Nader Rapport

34 933
Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met de implementatie van Richtlijn 2014/50/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende minimumvereisten voor de vergroting van de mobiliteit van werknemers tussen de lidstaten door het verbeteren van de verwerving en het behoud van aanvullende pensioenrechten (PbEU 2014, L 128), 13-04-2018
Nr. 2 Voorstel van Wet
Nr. 3 Memorie van Toelichting
Nr. 4 Advies Raad van State en Nader Rapport

Verslag
van een algemeen overleg, gehouden op 14 maart 2018, over Pensioenonderwerpen, vastgesteld 13-04-2018

Staatscourant, Jaargang 2018,  Nr. 19650, 10-04-2018
Beleidsregel van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 26 maart 2018, 2018-00000592982018-0000059298, tot wijziging van de beleidsregel Toetsingskader Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met onder meer het verhoudingsvereiste zelfstandige beroepsgenoten en beroepsgenoten in loondienst

Staatscourant, Jaargang 2018, Nr. 19649, 10-04-2018
Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 26 maart 2018, 2018-00000593012018-0000059301, tot wijziging van de Regeling Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling en de Regeling verplichtstelling beroepspensioenregeling vanwege de pensioenvergelijker en wijziging van het formulier representativiteitsgegevens

Brief van minister Hoekstra (Fin) aan de Tweede Kamer en de Eerste Kamer over de inkomens- en vermogenspositie van ouderen, 09-04-2018

Brief van minister Koolmees (SZW) aan de Tweede Kamer naar aanleiding van het verzoek van het lid Van Brenk (50PLUS) om brief over verdeling 3% welvaartsstijging, 06-04-2018

Brief
van minister Koolmees (SZW) aan de Tweede Kamer over stand van zaken vernieuwing pensioenstelsel, 04-04-2018

Antwoorden van minister Koolmees (SZW) op Kamervragen van het lid Van Weyenberg (D66) over "claims van pensioenfondsen met terugwerkende kracht", 04-04-2018

Tweede Kamer, 68e vergadering, 03-04-2018
Stemmingen over moties, ingediend bij het VAO Pensioenonderwerpen
Nr. 402. Motie van het lid van Weyenberg

 
Boeken

CPB
Position paper evaluatie Wet aanpassing FTK
Den Haag : CPB, 2018. 4 p.
CPB Notitie, 16 mei 2018
De Vaste Commissie voor SZW van de Tweede Kamer houdt op 17 mei 2018 een rondetafelgesprek naar aanleiding van de evaluatie van de Wet aanpassing financieel toetsingskader (FTK). Het FTK is in 2007 ingevoerd als onderdeel van de Pensioenwet. De evaluatie heeft betrekking op de aanpassing van het FTK in 2015. Deze CPB Notitie bevat de inbreng van het CPB voor het rondetafelgesprek. De notitie evalueert in welke mate de doelen van de Wet aanpassing FTK zijn gerealiseerd en verkent enkele resterende aandachtspunten.  

Dietvorst, G. J. B.; Dilling, J. [et al.]
Pensioengids 2018 : vraagbaak voor pensioenen
Deventer : Wolters Kluwer, 2018. 485 p.
Naslagwerk op het gebied van pensioenen. Aan de orde komen achtereenvolgens: het driepijlersysteem; de basisvoorzieningen: AOW, Anw, de arbeidsongeschiktheidsverzekeringen WIA, WAO, Wajong, de IOAW en IOAZ, IOW en de Participatiewet; Pensioenregelingen en financieringsmethoden; Opzet en uitvoering van pensioenregelingen (o.a. voorwaarden waaraan een pensioenregeling moet voldoen, pensioenfondsen, toezicht op de pensioenuitvoerders, Premiepensioeninstelling (PPI) en Algemeen Pensioenfonds (APF); Pensioen en fiscaliteit; Flexibiliseringsmogelijkheden (o.a. uitruil van pensioen, variabele pensioenuitkeringen, pensioenvervroeging, de vroegpensioenuitkering, uitstel van de pensioendatum, doorwerken na de AOW-gerechtigde leeftijd); Beëindiging dienstverband/deelnemerschap; Lijfrenten; Kapitaalverzekeringen; De zelfstandige ondernemer; De directeur-grootaandeelhouder; Pensioen en overige toekomstvoorzieningen en scheiding; Internationale aspecten van pensioen; Actuariële aspecten en toezicht op pensioenfondsen; Pensioen in de jaarrekening van de onderneming.

Lutjes, E.; Akkermans, P. J. M.
Pensioenwetgeving 2018
Deventer : Wolters Kluwer, 2018. 1215 p.
De wet- en regelgeving over pensioenen weergegeven naar de stand van 1 januari 2018. De kern van Pensioenwetgeving bestaat uit de centrale pensioenwetten, met name de Pensioenwet en de Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds. Ook de belangrijkste uitvoeringsbesluiten op basis van deze wetten zijn opgenomen.

CPB
De verscheidenheid van vermogens van huishoudens
Den Haag : CPB, 2018. 46 p.
CPB Notitie, 29 maart 2018
De afgelopen jaren zijn zowel de vermogens als de schulden van Nederlandse huishoudens toegenomen. De opbouw van vermogens en schulden wordt in hoge mate beïnvloed door beleid, vooral door de verplichte pensioenopbouw voor veel werknemers en de fiscale stimulering van de eigen woning. Deze notitie brengt de heterogeniteit tussen huishoudens in kaart. De verschillende componenten worden in samenhang bekeken, inclusief de pensioenvermogens.
 
Tijdschriftartikelen

Veld, S. in't
Het pan-Europees persoonlijk pensioenproduct : een super Rubik’s kubus
Pensioen Magazine, 23 (2018) 5 (mei), p. 6-10
28 lidstaten, 9 fracties in het Europees Parlement, 3 pijlers, 49 soorten fiscaal voordeel, eindeloze reeksen pensioenaanbieders als banken, verzekeraars, pensioenfondsen, FinTechs, en beleggers, nationale toezichthouders op al die sectoren, eurolanden en niet-eurolanden, 512 miljoen Europeanen met elk hun eigen levensloop. De belangen die bij de PEPP Verordening spelen, vormen een soort Rubik’s Kubus met ongeveer zoveel vakjes als er belanghebbenden zijn. In dit artikel wordt een uiteenzetting geven van enkele van de aspecten van het PEPP en de daarbij horende problematiek. 
 
Dietvorst, G.
Kabinet zet Wet VPS op zijn kop
Pensioen Magazine, (2018) 5 (mei), p. 11-15
De Wet Verevening pensioenrechten bij scheiding dateert uit 1995. Sindsdien zijn er verschillende evaluatierapporten verschenen met een aantal wijzigingsvoorstellen. Het kabinet heeft daar indertijd kennis van genomen en zegde de Tweede Kamer een aantal wijzigingen toe. Tot nu toe is het daarbij gebleven. Maar nu heeft het kabinet deze wet zelf onder de loep genomen, geëvalueerd en wijzigingen voorgesteld. Het resultaat is begin maart naar de Tweede Kamer gezonden. De evaluatie zelf mag dan niet zo spannend zijn, de verantwoordelijke bewindslieden hebben er kennelijk voldoende aanknopingspunten in gezien om in de begeleidende aanbiedingsbrief met voorstellen te komen die de wet volledig op zijn kop zetten.

Lente-artikel SZW: Lang zullen we leven … en wat betekent dit voor werk?
Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, 34 (2018) 1, p. 6-16
Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken 2018 (34) 1
Het ministerie van SZW bestaat dit jaar 100 jaar. In de afgelopen eeuw is een indrukwekkend socialezekerheidsstelsel opgebouwd. Veel sociale problemen uit 1918 komen in Nederland niet meer voor. Toch staan we ook in 2018 nog steeds voor uitdagingen. Een van de belangrijkste is hoe we omgaan met langer doorwerken. het essay blikt terug op de historische ontwikkelingen in ons stelsel en schetst de grootste beleidsdilemma’s met betrekking tot langer doorwerken. Hoe vergroten we de kans op lang en gelukkig leven en werken in de komende 100 jaar?

Boschman, O.
Sociale partners dwingen Koolmees in keurslijf
Pensioen Pro, (2018) 20 (mei), p. 6-7
Wouter Koolmees heeft in zijn eerste half jaar als minister van Sociale Zaken geen stempel kunnen drukken op het pensioendossier. Bij de hervorming van het stelsel is hij net als zijn voorganger afhankelijk van de sociale partners.
 
Boschman, O.
Het sterkste bastion van de vakbond
Pensioen Pro, (2018) 20 (mei), p. 38-39
Vakbonden zijn een machtige partij in de pensioensector. De teruglopende ledenaantallen doen daar weinig aan af. 'Als de bonden willen, dan kunnen ze het pensioendossier echt gijzelen.' In dit artikel een gesprek met Paul de Beer, bijzonder hoogleraar arbeidsverhoudingen aan de Universiteit van Amsterdam en Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt verbonden aan de Tilburg University.
 
Lutjens, E.; Degelink, B.
Wetsvoorstel gelijke arbeidsvoorwaarden voor payrollers : de pensioengevolgen
Pensioenvraagstukken, (2018) 2 (apr), p. 23-30
Bijna 200.000 werknemers in Nederland zijn in het kader van payrolling ter beschikking gesteld aan de opdrachtgever van hun werkgever. Zij hebben geen wettelijk recht op volledig gelijke arbeidsvoorwaarden als de eigen werknemers van de opdrachtgever. Onder meer hebben ze geen wettelijk recht op dezelfde pensioenregeling. Het Wetsvoorstel gelijke arbeidsvoorwaarden voor payrollers wil daarin verandering brengen. Het wetsvoorstel wil voor onder meer de pensioenregeling een recht op gelijke behandeling vastleggen. Het wetsvoorstel bepaalt daartoe dat payrollers recht krijgen op dezelfde arbeidsvoorwaarden als de werknemers die in dienst zijn van de opdrachtgever. Voor de pensioenregeling wil het wetsvoorstel een recht op een gelijkwaardige pensioenregeling introduceren. In dit artikel worden de doelstellingen, reikwijdte en de pensioengevolgen van het wetsvoorstel geanalyseerd.

Rijssen, L. van
Arnoud Boot : geef de overheid een rol in een superieur pensioensysteem
Pensioen Federatie Magazine, (2018) 3 (apr), p. 2-3
Interview met Arnoud Boot, hoogleraar ondernemingsfinanciering en financiële markten  (UVA). Eind januari stelde Boot in de een pensioenstelsel voor waarin hij de overheid een cruciale rol toebedeelt voor het bieden van zekerheid. Wat houdt dit voorstel in.
 
Hoeflaken, W. van
Interview met Fieke van der Lecq : 'Zorg voor consistentie tussen wat je zegt en wat je doet'
Pensioen Federatie Magazine, (2018) 3 (apr), p. 4-5
De wereld verandert – de arbeidsmarkt, de samenleving, de financiële markten. Spelen pensioenfondsen daar voldoende op in? ‘Ik zie interessante innovaties, maar wat mij betreft mogen er nog wel wat bij komen’, zegt professor Fieke van der Lecq, hoogleraar Pensioenmarkten aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
 
Riemen, G.
Gerard Riemen, directeur Pensioenfederatie : iedereen een goed pensioen
Pensioen Federatie Magazine, (2018) 3 (apr), p. 6-7
Column. Vrijwel iedereen in Nederland die werkt, bouwt een goed aanvullend pensioen op. Ik zou deze zin 15 jaar geleden zonder enige aarzeling hebben geschreven. Tegenwoordig mogen er gerust vraagtekens worden gezet bij deze bewering. We zien, dankzij de veranderende arbeidsmarkt, een steeds grotere groep werkenden die geen of onvoldoende aanvullend pensioen opbouwt.

Kortleve, C. E.; Westerlaken, A.
Vitaal met pensioen : alle hens aan dek
In: Pensioen Magazine, 23 (2018) 4 (apr), p. 18-21
Sinds de discussie over een vroegere AOW-leeftijd voor zware beroepen en de oproep van minister Koolmees van SZW in december 2017 aan de pensioensector om deeltijdpensioen te promoten, is deeltijdpensioen meer in de schijnwerpers komen te staan. Met de stijgende AOW - en pensioenleeftijd hebben steeds meer mensen moeite om gezond hun pensioen te bereiken. Flexibilisering van de AOW levert weinig financiële ruimte op - zeker voor lagere inkomens met zwaardere beroepen - om echt eerder te kunnen stoppen met werken. Oplossingen zitten dan mogelijkerwijs bij een speciale regeling voor zware beroepen, om- en bij scholing, maar ook in regelingen op de arbeidsmarkt - denk aan generatieregelingen - en het beter benutten van mogelijkheden in de aanvullende pensioenen. Dit artikel laat het gebruik van mogelijkheden in de aanvullende pensioenen zien. We zien een stijgend gebruik van die mogelijkheden, wat een deel van de oplossing kan bieden om op een goede manier de eindstreep te halen. We zien echter ook, juist in de sector zorg en welzijn, dat veel mensen uitvallen en arbeidsongeschikt worden.

Tamerus, J.
Persoonlijk pensioen, wat is wijsheid?
Pensioen Bestuur & Management, 15 (2018) 2 (mrt), p. 52-54
Een persoonlijk pensioen, in collectief verband en met collectieve risicodeling. Als het aan het nieuwe kabinet ligt, zijn we in Nederland daarnaar op weg. Maar, het verzet vanuit de pensioensector is groot. Het lijkt erop dat het kabinetsvoornemen het verzet nog verder heeft aangewakkerd. Wat is wijsheid voor minister Koolmees, die uitdraagt dat hij de stelselwijziging niet zonder het draagvlak van de pensioenpolder wil doorvoeren?

Blom, L. H.
PEPP vult nationale pensioenstelsels aan, maar verstoort deze ook
Pensioenvraagstukken, (2018) 1 (feb), p. 6-11
De Europese Commissie stelt een pan-Europees persoonlijk pensioenproduct (PEPP) voor. Dit nieuwe type vrijwillig persoonlijk pensioen geeft Europese consumenten meer keuze bij het sparen voor het pensioen. Met het PEPP wordt de mogelijkheid geboden de toereikendheid van het pensioen te versterken, als aanvulling op de bestaande nationale pensioenproducten en -regelingen. Wat betekent dit voorstel voor het Nederlandse tweede pijler stelsel? En voor de taakafbakening en de verplichtstelling in het bijzonder? Wat te denken van de suggestie van het kabinet dat het PEPP zou kunnen bijdragen aan pensioenbouw voor zelfstandigen? De auteur verdiept zich in de vragen die het PEPP oproept.

Heemskerk, M.
Aanpassing van een pensioenstelsel uit de mondiale top, het hoe en waarom
Pensioenvraagstukken, (2018) 1 (feb), p. 12-17
Het Nederlandse pensioenstelsel wordt internationaal gezien als een van de beste in zijn soort. De waardering van de gemiddelde Nederlander reflecteert deze toppositie echter niet. In dit artikel gaat de auteur in op de tegenstelling van de externe loftrompet en de interne roep tot verandering van ons stelsel.

Potter van Loon, R. J. D.; Grooters, D.
Vast of variabel? Een persoonlijke keuze
Pensioenvraagstukken, (2018) 1 (feb), p. 31-37
Per 1 september 2016 is de Wet verbeterde premieregeling van kracht, die het voor gepensioneerde deelnemers in een premieovereenkomst mogelijk maakt om met hun pensioenkapitaal te (blijven) beleggen na pensioendatum. In dit artikel wordt onder andere ingegaan op de wijze hoe de optimale verhouding tussen risico en rendement binnen een theoretisch kader kan worden bepaald en welke rol de (individuele) mate van risico-aversie en de financiële situatie hier een rol in spelen.

Lutjens, E.; Schouten, E. A. P.; Tomeij, M. C. W.
Reactie op: 'De pensioen opPEPPer?' (TPV 2017/44)
Pensioenvraagstukken, (2018) 1 (feb), p. 38-41
Reactie op het artikel 'De pensioen opPEPPer? : draft, not for quoting'.
 
Europese Informatie

Pensioenen in de EU: verslag erkent de inspanningen van de lidstaten om voor toereikende pensioenen te zorgen, maar concludeert dat er nog meer moet worden gedaan
Persbericht Europese Commissie, 30-04-2018
In het verslag over de toereikendheid van de pensioenen 2018 wordt geanalyseerd hoe de huidige en de toekomstige pensioenen armoede bij ouderen helpen voorkomen en vrouwen en mannen voor de duur van hun pensioen een toereikend inkomen bieden.
Pension adequacy report 2018 – Current and future income adequacy in old age in the EU
Volume I
Volume II