Sociaal-economische raad
26 juli 2018
Maandelijkse themabrief met recent verschenen informatie over Pensioenen en AOW
Pers- en Nieuwsberichten
Columns / Webartikelen
Parlementaire Informatie
Boeken
Tijdschriftartikelen
Europese Informatie
Pers- en Nieuwsberichten


Onderzoek: Pensioen via verzekeraar pas rendabel als u 90 jaar wordt
Persbericht Moneywise, 23-07-2018
Werknemers die via hun werkgever een pensioen hebben opgebouwd bij een verzekeraar of een Premie Pensioen Instelling (PPI) moeten ouder worden dan 89 jaar om tenminste hun opgebouwde pensioenkapitaal terug te krijgen. Dat blijkt uit onderzoek van Moneywise.nl

Kleine verbetering financiële positie in tweede kwartaal
Nieuwsbericht ABP, 19-07-2018
Zoals ABP er nu voor staat, blijven de pensioenen gelijk in 2019.  De beleidsdekkingsgraad, belangrijk voor verhoging en verlaging van het pensioen, komt met bijna 104% dicht bij het minimaal vereiste niveau. 

Beleidsdekkingsgraad stijgt verder in tweede kwartaal 2018
Nieuwsbericht bpfBOUW, 19-07-2018
Net als in het eerste kwartaal van het jaar is de beleidsdekkingsgraad in dit kwartaal gestegen. Eind juni is deze vastgesteld op 117,7%. Dat is 1,0 procentpunt hoger dan de beleidsdekkingsgraad van eind maart 2018.

Resultaten 2e kwartaal 2018
Nieuwsbericht PfZW, 19-07-2018
De beleidsdekkingsgraad van Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) is in het tweede kwartaal van 2018 gestegen van 99,8% naar 100,6% en de actuele dekkingsgraad is gedaald van 99,8% naar 101,4%.

Positief rendement, maar herstel vertraagt
Nieuwsbericht PME, 19-07-2018
PME boekte een rendement van 1,5% over het afgelopen kwartaal, maar het tempo van herstel van de dekkingsgraad is trager dan vorig jaar. De beleidsdekkingsgraad van PME is in het afgelopen kwartaal licht gestegen van 101,1% naar 101,4%.

PMT: het tempo van herstel vertraagt
Nieuwsbericht PMT, 19-07-2018
Bij PMT steeg de beleidsdekkingsgraad in het afgelopen kwartaal van 101,5% naar 101,9%. Ook de dekkingsgraad op UFR-basis steeg van 101,5% naar 101,8%.

Discussienotitie Pensioenfederatie over sustainable finance
Nieuwsbericht Pensioenfederatie, 19-07-2018
De Pensioenfederatie heeft een discussienotitie over sustainable finance gepubliceerd als reactie op het Action Plan on Financing Sustainable Growth van de Europese Commissie. 

Kabinet aan zet bij wijzigingen nabestaandenpensioen
Nieuwsbericht VCP, 17-07-2018
Het nabestaandenpensioen is aan herziening toe, en daarbij is het kabinet als eerste aan zet. Het zou goed zijn als het kabinet besluit het niveau van de volksverzekering ANW te verhogen en te verruimen. Dat zegt de VCP in een reactie op een initiatiefnota van CDA en ChristenUnie.

Measuring the impact of health on work in a context of delayed retirement

Nieuwsbericht Rijksuniversiteit Groningen, 12-07-2018
Michaël Boissonneault onderzocht of de afnemende gezondheid van oudere werknemers een belemmering vormt om langer door te werken. 

Modellen UPO 2019 online
Nieuwsbericht Pensioenfederatie, 11-07-2018
Het Verbond van Verzekeraars en de Pensioenfederatie hebben vandaag de UPO-modellen 2019 en de bijbehorende handleiding gepubliceerd. De modellen voor het UPO-2019 zijn nog niet officieel goedgekeurd door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Wettelijke stimulans MVO-beleid pensioenfondsen niet nodig

Nieuwsbericht VCP, 04-07-2018
De VCP vindt dat pensioendeelnemers meer betrokken moeten worden bij het MVO-beleid (maatschappelijk verantwoord ondernemen) van pensioenfondsen, maar een wijziging van de wet is daarvoor niet nodig.

Schroders Global Investor Study 2018: people significantly underestimating cost of living in retirement
Nieuwsbericht Schroders, 02-07-2018
Schroders Global Investor Study 2018 has revealed a significant gap between people’s expectations and the financial realities of a life in retirement.
Artikel AMweb: Nederlander onderschat kosten levensonderhoud na pensionering


Dekkingsgraad pensioenfondsen stabiel in juni
Nieuwsbericht Aon, 02-07-2018
De gemiddelde dekkingsgraad van de Nederlandse pensioenfondsen is in juni gelijk gebleven op 111%. Dankzij minimale bewegingen in de rente en aandelen bleef de dekkingsgraad op hetzelfde niveau. De beleidsdekkingsgraad, die leidend is voor kortingen en indexatie, steeg naar 109%. Dat blijkt uit de Pensioenthermometer van Aon.

Enorm verschil arm-rijk in levensverwachting moet gevolgen krijgen voor AOW-leeftijd
Nieuwsbericht FNV, 28-06-2018
Het denderende tempo waarin de AOW-leeftijd nu omhoog gaat, pakt steeds oneerlijker uit voor de mensen met de lage en middeninkomens. Dat zegt de FNV naar aanleiding van nieuwe cijfers over het verschil in levensverwachting. Daaruit blijkt een groeiende kloof tussen arm en rijk.

Pensioenfederatie publiceert Jaarverslag 2017
Nieuwsbericht Pensoenfederatie, 27-06-2018
De Pensioenfederatie heeft vandaag het Jaarverslag 2017 uitgebracht.

Pensioengroep ANBO gaat voor gedeelde belangen
Nieuwsbericht ANBO, 26-06-2018
De pensioengroep van ANBO heeft zich met beleidsadviseur Willem Reijn gebogen over de opstelling van ANBO in de pensioendiscussie. De uitgangspunten van ANBO zijn neergelegd in een zogeheten position paper.

Gepensioneerden zijn de losse uitspraken over pensioenen en de gevolgen ervan zat
Nieuwsbericht, KNVG, NVOG, 25-06-2018
Roep alle betrokken partijen bij elkaar om te komen tot een oplossing met draagvlak”.

 
Columns / Webartikelen


Moeten we langer doorwerken of juist niet?
Gerard Groten en Zakaria Boefangacha, Trouw.nl, 22-07-2018
Opinie. Wat is houdbaar voor werknemers? Voorstander Gerard Groten van werkgeversvereniging AWVN en tegenstander Zakaria Boufangacha van het FNV zetten hun argumenten op een rij: langer doorwerken of niet?

50Plus: pensioen niet korten
Jorn Jonker, Telegraaf.nl, 21-07-2018
De politiek moet ingrijpen nu een korting op pensioenen nabij is. Dat zegt 50Plus die de pensioenfondsen onder meer extra tijd wil geven voor herstel. Daarmee zou de dreiging van een afgedwongen korting voorlopig uitblijven.

De gezondheid van de persoon zou diens pensioenleeftijd moeten bepalen

Gezondheidsraad, 19-07-2018
Prof. Allard van der Beek is hoogleraar Epidemiologie van Arbeid en Gezondheid bij VU medisch centrum. Voor de Gezondheidsraad zat hij de commissie voor die een advies over langer doorwerken opstelde. De commissie pleit voor maatwerk bij pensionering. 'Ellende clustert zich vaak bij dezelfde mensen', zegt Allard van der Beek in een interview.

Herstel pensioenfondsen gaat erg langzaam
Nu.nl, 19-07-2018
De financiële positie van de grote Nederlandse pensioenfondsen is in het tweede kwartaal licht tot heel licht hersteld, na een terugval in het eerste kwartaal.

Column: Persoonlijk pensioen enige redding pensioenstelsel
Theo Gommer, Telegraaf.nl, 17-07-2018
De invulling van het nieuwe pensioenstelsel blijft uit. De complexiteit is blijkbaar - gezien de te verwachten impact op de arbeidsmarkt en de gevestigde orde - zó groot, dat er geen schot in zit. Maar, de wereld gaat verder. Er is dus maar één optie op dit moment, en dat is de verpersoonlijking van pensioen. 

Met een flexibele AOW-leeftijd kunnen mensen waardiger met pensioen

Sander van Zon, Ute Bultmann, Menno Reijneveld, Sociale Vraagstukken, 16-07-2018
Sommige mensen gaan al op jonge leeftijd werken, verrichten vaak zwaar werk, leven dikwijls ongezonder en verdienen te weinig om te sparen om eerder te stoppen met werken. Zij zouden met een naar sociaaleconomische positie gedifferentieerd pensioenbeleid eerder en gezonder met pensioen kunnen.

Onderzoek: we kunnen best zes jaar langer doorwerken
Peet Vogels, AD.nl, 16-07-2018
Zo’n 95 procent van alle 50-jarigen kan (fysiek) makkelijk doorwerken tot zijn zeventigste, betoogt onderzoeker Michael Boissonneault.

Korting van pensioenen dreigt
Telegraaf.nl, 14-07-2018
De zorgen om de grote Nederlandse pensioenfondsen zijn groot. Toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) vreest dat sommige fondsen eind volgend jaar al moeten korten. Om dat te voorkomen is een klein financieel wonder nodig.

Troebele toekomst voor pensioen
Leon Brandsma. Telegraaf, 14-07-2018
De klad zit er weer in bij de pensioensector. In 2017 leken de grote pensioenfondsen zich met imposant herstel weer in de veilige haven te loodsen. Maar terwijl de dreiging van kortingen steeds dichterbij komt, valt de opmars van de fondsen bijna stil. En het beeld voor de nabije toekomst ziet er bepaald niet florissant uit, zeggen experts.

’Pensioen op orde brengen’. Pieter Omtzigt: ’Nabestaanden lijkt men volledig te zijn vergeten’
Lise Witteman, Telegraaf.nl. 13-07-2018
Het nabestaandenpensioen is een chaos, vindt CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Wie tussentijds overstapt naar een nieuwe baan, kan zomaar tienduizenden euro’s aan opgebouwde rechten kwijtraken. Het is daarom volgens hem hoog tijd om orde op zaken te stellen, met of zonder pensioenakkoord.

CPB: Meer keuzevrijheid in uitkeringsfase tweede pijler
Paul de Kuyper, AMweb, 13-07-2018
Nederland zou de keuzevrijheid in de uitkeringsfase van pensioen in de tweede pijler kunnen verruimen. Daarbij is een levenslange uitkering geschikt als standaardoptie, maar ook een uitkering ineens zou mogelijk gemaakt kunnen worden. Dat concludeert het Centraal Planbureau (CPB) in een studie waarbij pensioenstelsels van andere landen zijn vergeleken met het Nederlandse model.

Vele vragen en enkele antwoorden
Borgblog, 13-07-2018
Peter Borgdorff (PFZW) geeft antwoorden op vragen over de noodzaak en inrichting van een nieuw pensioenstelsel en de kosten voor beleggingen.

Pensioenakkoord of niet?
Theo Gommer, Pensioenweblog, 05-07-2018
Hebben we een pensioenakkoord en is dat pensioenakkoord wel akkoord voor iedereen, dat zijn de grote vragen. Het antwoord is tweemaal neen!

Wat moet ik doen om vitaal te blijven en door te werken?
Peet Vogels, AD.nl, 04-07-2018
Langer doorwerken moet, maar lang niet alle oudere werknemers halen de eindstreep. Bijzonder hoogleraar Tinka van Vuuren ziet dat veel bedrijven te gemakkelijk naar zogeheten ontziemaatregelen grijpen. ,,Stimuleer de mensen meer eigen regie te nemen.''

Verschil in levensverwachting tussen lage en hoge inkomens is verder gestegen
Sander Muns, Marike Knoef, Arthur van Soest, MeJudice, 28-06-2018
Het is algemeen bekend dat mensen met een laag inkomen korter leven dan mensen met een hoog inkomen. Er is echter veel minder bekend over de relatie tussen inkomen en de levensverwachting voor verschillende delen van de inkomensverdeling. Is er bijvoorbeeld een grens waarboven extra inkomen niet langer is geassocieerd met extra levensjaren? En zijn de verschillen in levensverwachting tussen inkomensgroepen veranderd over de tijd?

Experts missen communicatie in pensioenakkoord
Leon Brandsema, Telegraaf.nl, 27-06-2018
Het pensioenakkoord zoals de werkgevers en vakbonden dat vorm hebben gegeven maken het stelsel niet transparanter en alleen maar ingewikkelder. Over de communicatie daarvan lijkt helemaal niet te zijn nagedacht, stippen pensioenexperts aan.

Maak de pensioenleeftijd flexibel
Henk van Rees, ED.nl, 23-06-2018
De auteur van dit artikel is oud-bestuurder van FNV Bondgenoten. Hij vindt dat hoger opgeleiden zich kunnen permitteren om eerder met pensioen te gaan, voor lager opgeleiden is dat niet te betalen.

Jongeren de pineut? Nee - de pensioendroom van ouderen is evengoed in rook opgegaan
Gijs Herderscheê, Volkskrant.nl, 22-06-2018
In het pensioendebat kijken jongeren ten onrechte met een scheef oog naar werkende 55-plussers, betoogt Volkskrant-journalist Gijs Herderscheê. De verloren generatie vulde de potten. En toen was plots het geld op.
 

 
Parlementaire Informatie


Staatsblad 230
Besluit van 12 juli 2018 tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de Wet van 11 juli 2018 tot wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met de implementatie van Richtlijn 2014/50/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende minimumvereisten voor de vergroting van de mobiliteit van werknemers tussen de lidstaten door het verbeteren van de verwerving en het behoud van aanvullende pensioenrechten (PbEU 2014, L 128)

Staatsblad 229
Wet
van 11 juli 2018 tot wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met de implementatie van Richtlijn 2014/50/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende minimumvereisten voor de vergroting van de mobiliteit van werknemers tussen de lidstaten door het verbeteren van de verwerving en het behoud van aanvullende pensioenrechten (PbEU 2014, L 128)

Staatsblad 220
Besluit van 4 juli 2018 tot wijziging van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling en het Uitvoeringsbesluit loonbelasting 1965 in verband met de Wet waardeoverdracht klein pensioen

34 996
Initiatiefnota van de leden Omtzigt en Bruins over het nabestaandenpensioen, 13-07-2018

Antwoorden
van minister Koolmees (SZW) aan de Tweede Kamer op Kamervragen van de leden Van Weyenberg (D66) en Gijs van Dijk (PvdA) over “reclame door verplichtgestelde pensioenfondsen", 11-07-2018

32 043
Toekomst pensioenstelsel
Nr. 421.  Verslag van een algmeen overleg (vastgesteld 6 juli 2018)

Nota naar aanleiding van het nader verslag wetsvoorstel implementatie herziene IORP-richtlijn, 03-07-2018
Ontwerpbesluit implementatie herziene IORP-richtlijn

Antwoorden van minister Koolmees (SZW) aan de Tweede Kamer op de Kamervragen van het lid Beckerman (SP) over "beleggingen van het pensioenfonds ABP", 29-06-2018

Staatsblad 194
Besluit van 20 juni 2018 tot wijziging van het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen vanwege aanpassing van het overgangsrecht risicohouding en een andere wijziging

 
Boeken

CPB; Lever, M.; Ponds, E.; Dillingh, R.; Stevens, R.
Keuzevrijheid in de uitkeringsfase : internationale ervaringen
Den Haag : CPB, 2018. 30 p.
CPB Achtergronddocument, 10 juli 2018
Meer keuzevrijheid in de uitkeringsfase is onderdeel van het maatschappelijke debat over mogelijke aanpassingen van het Nederlandse pensioenstelsel, aldus de Perspectiefnota van SZW (2016). Nederland is een van de weinige landen waarin deelnemers aan de tweede pijler hun pensioen volledig uitgekeerd krijgen in de vorm van een levenslange annuïteit. Deelnemers aan kapitaalgedekte pensioenregelingen in andere landen hebben veelal meer mogelijkheden om (een deel van) het opgebouwde pensioenvermogen in één keer op te nemen. Doel van de publicatie is om lessen te trekken uit internationale ervaringen met meer keuzevrijheid in de uitkeringsfase en met de vormgeving van de bijbehorende keuzearchitectuur. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de ervaringen met meer keuzevrijheid in DC-regelingen in Australië, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Zwitserland.

Gezondheidsraad
Gezondheid en langer doorwerken
Den Haag : Gezondheidsraad, 2018. 44 p.
Nr. 2018/14
Op hogere leeftijd neemt de kans op gezondheidsproblemen toe. Langer doorwerken kan dan lastig zijn. Met maatregelen als sporten op het werk of workshops voor loopbaanontwikkeling kunnen mensen ondersteund worden bij het langer doorwerken. De Gezondheidsraad adviseert in te zetten op dergelijke maatregelen. Dat vraagt wel om maatwerk. De gezondheidstoestand van ouderen is namelijk heel divers. Mensen krijgen vaker te maken met verschillende aandoeningen tegelijk naarmate ze ouder worden en er zijn verschillen in gezondheid tussen hoogopgeleiden en laagopgeleiden. De Gezondheidsraad adviseert om te onderzoeken of flexibele vormen van pensionering beter aansluiten bij de diversiteit in gezondheid bij oudere werkenden.

Netspar; Bakx, P. [et al.]
Wie zorgt en betaalt voor de ouderen van morgen?
Tilburg : Netspar, 2018. 22 p.
Netspar Brief, nr. 14
Deze Netspar Brief gaat in op de twee belangrijkste manieren waarop de eigen verantwoordelijkheid in de ouderenzorg momenteel wordt vormgegeven: mantelzorg en eigen betalingen. Op basis van recent Netspar-onderzoek wordt beschreven hoe een toename van de rol van deze twee opties leidt tot een andere verdeling van de lasten tussen verschillende groepen. Ook worden beleidsopties verkend om indien gewenst groepen die een relatief groot deel van de lasten van meer privaat georganiseerde zorg zouden dragen te ontzien, en om de lasten van ouderenzorg beter over het leven te kunnen spreiden. Voor een betere spreiding is het onder meer nodig om ouderen de mogelijkheid te geven om hun financiële middelen daadwerkelijk aan te kunnen spreken op het moment dat ze die nodig hebben, bijvoorbeeld door het flexibel opnemen van pensioenuitkeringen mogelijk te maken.
 
Tijdschriftartikelen


Vos, A. de
De opinie van Marike Knoef : "We moeten veel beter begrijpen hoeveel pensioen
iemand nodig heeft”
De Actuaris, 25 (2018) 6 (jul), p. 6-9
Marike Knoef onderzoekt de toereikendheid van pensioenen. Het goede nieuws is dat veel mensen hun pensioenambities hebben bijgesteld sinds de crisis. Maar helaas is dat zelden gebaseerd op inzicht in de eigen situatie. “Veel mensen zijn ten onrechte pessimistisch over hun pensioen”

Kleinloog, D.
Gaat de stijging van de AOW-leeftijd te snel?
De Actuaris, 25 (2018) 6 (jul), p. 24-25
De stijging van de AOW-leeftijd is op dit moment een actueel onderwerp van het maatschappelijke pensioendebat. In dit artikel wordt ingegaan op de vraag of de stijging van de AOW-leeftijd niet te snel gaat.

Fransman, R., 
Een politiek compromis voor pensioenhervorming is haalbaar
ESB, 103 (2018) 4763 (5 jul), p. 320-323
Een politiek compromis bij de pensioenhervorming is haalbaar omdat er voor iedereen forse voordelen mee te behalen zijn. Maar dan moeten we wel afstappen van het idee dat er maar één soort pensioen is.

Redactie Pensioen Pro
Een akkoord zonder handtekening
Pensioen Pro, (2018) 21 (jul), p. 3
De AOW-leeftijd moet minder snel omhoog en flexibeler. De doorsneesystematiek kan verdwijnen, het reële contract maakt een stille rentree en zzp'ers moeten tot pensioensparen worden verleid (of gedwongen).

Ekamper, P.; Nimwegen, N. van
Vergrijzing
Demos, 34 (2018) 6 (jun), p. 5-6
Vergrijzing is waarschijnlijk een van de meest gebruikte demografische termen op tal van terreinen in het maatschappelijk debat. Vergrijzing is al jaren een vast onderwerp in discussies over de toekomst van bijvoorbeeld ons pensioenstelsel, de gezondheidszorg, krimpgebieden en de woningmarkt.Maar wat verstaan we nu precies onder vergrijzing? En wat is de vergrijzing in cijfers uitgedrukt, nu en in de toekomst?

N. N.
Pensioen is voor iedereen, voor jong en oud
Pensioen (Deloitte), (2018) 2 (jun), p. 4-9
In het interview gaat Semih Eski van CNV Jongeren in op het thema jongeren en pensioen. Welke rol speelt CNV Jongeren in het pensioendebat? Wat zijn hun uitgangspunten voor de toekomst van het pensioenstelsel en hoe staan ze bijvoorbeeld tegenover verplichtstelling en de doorsneepremie?

Rijkels, J.
Het nieuwe pensioencontract : visie gevraagd
PensioenAdvies, 29 (2018) 6 (jun), p. 22-23
Komt dat nieuwe pensioencontract er nu wel of niet? Visie van redactielid Jaap Rijkers.

Waveren, B. van; Kuin, M.; Swalef, M.; Kok, D.
Evaluatie Wet versterking bestuur pensioenfondsen
Pensioenvraagstukken, (2018) 3 (jun), p. 22-27
In opdracht van het Ministerie van SZW heeft Regioplan Beleidsonderzoek de Wet versterking bestuur pensioenfondsen (Wvbp) geëvalueerd. In dit artikel worden door de auteurs van het rapport de bevindingen op een rij gezet, conclusies getrokken en aanbevelingen geformuleerd. Maar eerst wordt op hoofdlijnen de strekking van de Wvbp en de gehanteerde onderzoeksaanpak beschreven.

Maatman, R. H.
Pension fund governance : een steen in de vijver
Pensioenvraagstukken, (2018) 3 (jun), p. 28-30
Reactie op het rapport Evaluatie Wet versterking bestuur pensioenfondsen en op het in Pensioenvraagstukken verschenen artikel van de hand van de auteurs van het rapport.

Siegman, P. M.; Smit, S.
Heeft Wet versterking bestuur pensioenfondsen zijn doel bereikt?
Pensioen Magazine, 23 (2018) 6/7 (jun/jul), p. 12-16
In februari jl. is de evaluatie van de Wet versterking bestuur pensioenfondsen (Wet VBP) verschenen. Deze is uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van SZW. Ze was aan de Tweede Kamer toegezegd, met als doel inzicht te krijgen in de mate waarin de vier doelen van deze wet zijn gerealiseerd. Met een projectgroep, een webenquête en gesprekken met bestuurders en experts is het onderzoek uiteindelijk tot stand gekomen. In dit artikel bespreken de auteurs een aantal opvallende onderwerpen uit dit rapport en plaatsen er hun reactie bij. Ze beginnen echter met de doelstellingen van de wet, en de vraag of die zijn bereikt.

Blom, L. H.
Nieuwe rekenregels zetten financiering VPL-inhaalpensioen onder druk
Pensioen Magazine, 23 (2018) 6/7 (jun/jul), p. 22-24
Een aantal pensioenfondsen koopt tot 2023 VPL-inhaalpensioenen in. Sociale partners staan voor een groot dilemma als het fonds inkoopt op basis van een gedempte premie. Want op grond van een recente Q&A van De Nederlandsche Bank (DNB) worden VPL-pensioenen dan fors duurder. Inkoop mag volgens DNB namelijk alleen nog op basis van actuele marktrente. Dat zou volgen uit een recente wetswijziging. Maar is dat wel zo?

Joseph, A. S.; Staring, J. C.
Evaluatie FTK kent veel details, maar weinig diepgang
Pensioen Magazine, 23 (2018) 6/7 (jun/jul), p. 25-28
In maart publiceerde minister Koolmees van SZW zijn evaluatie van de Wet aanpassing Financieel Toetsingskader (FTK). De evaluatie kent veel technische details. Zo spreekt ze over een aanpassing van de beleidsdekkingsgraad, de reële dekkingsgraad en de haalbaarheidstoets. De evaluatie had echter wat de auteurs betreft meer aandacht voor fundamentele vraagstukken mogen hebben. Bijvoorbeeld voor de toekomstbestendigheid van het contract. Meer focus op de deelnemers en het vertrouwen in het stelsel. En, ook niet onbelangrijk, de toegenomen regeldruk en invloed van toezichthouders.

 
Europese Informatie


Pension adequacy in a changing society
This conference on 2 July 2018 focused on pension systems and pension adequacy in the EU.
Commissioner Thyssen's speech
Andraž Rangus - Key conclusions of the 2018 Pensions Adequacy Report     
Frank Vandenbroucke - Financial and social sustainability of pension systems