Sociaal-economische raad
22 februari 2018
Maandelijkse themabrief met recent verschenen informatie over Arbeidsmarkt en Arbeidsparticipatie
Pers- en Nieuwsberichten
Columns en Webartikelen
Parlementaire Informatie
Boeken
Tijdschriftartikelen
Pers- en Nieuwsberichten

Arbeidsmarkt dreigt probleem te worden bij energietransitie
Nieuwsbericht SER Energieakkoord, 21 februari 2018.
Het tekort aan vakmensen kan een probleem worden voor de energietransitie. Dit constateert Ed Nijpels de voorzitter van de Borgingscommissie van het Energieakkoord. Met extra maatregelen zal het aantal banen groeien. Het wordt echter steeds moeilijker de juiste mensen voor die banen te vinden.

Koolmees: meer verlof voor partner bij geboorte baby
Nieuwsbericht Min. SZW, 21 februari 2018.
Bij de geboorte van een baby krijgt de partner van de moeder meer dagen vrij. Dat staat in de nieuwe Wet Invoering Extra Geboorteverlof (WIEG) van minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Weer meer vast werk maar flexwerk groeit harder
Nieuwsbericht CBS, 19 februari 2018.
Ook in het laatste kwartaal van 2017 zijn flexwerkers een groter deel gaan uitmaken van de werkzame beroepsbevolking. Ten opzichte van een jaar eerder nam hun aantal met 2,5% toe tot 3 miljoen. Het aantal vaste werknemers groeide met 2,2% tot bijna 5,3 miljoen. Van alle werkenden had in het vierde kwartaal 61% een vaste baan, 35% was flexwerker.

Flexbarometer bewijst: flex moet duurder worden dan vast
Nieuwsbericht FNV, 19 februari 2018.
Flex moet duurder worden dan vast, dan pas zal een werkgever een eerlijke afweging maken voor een vast of tijdelijk contract van een werknemer. Dat concludeert de FNV naar aanleiding van de resultaten uit de Flexbarometer van het CBS.

Quotumregeling banenafspraak wordt aangepast
Nieuwsbericht Binnenlands bestuur, 19 februari 2018.
De ministerraad heeft ingestemd met aanpassing van de quotumregeling in de banenafspraak. Het quotum en bijbehorende heffingen kunnen daardoor weer worden gedeactiveerd als de uitvoering van de banenafspraak op schema ligt. Ook zullen de eerste boetes pas in 2020 worden uitgedeeld aan overheidswerkgevers die achter blijven.

SER: Vereenvoudig en verbeter verlof na geboorte kind
Nieuwsbericht SER, 16 februari 2018.
De Sociaal-Economische Raad adviseert om verlof in het eerste jaar na de geboorte van een kind te optimaliseren. Het kabinet heeft een stap gezet met het voorstel om het betaalde partnerverlof na geboorte te verlengen naar zes weken. Volgens de SER zijn echter nog andere stappen nodig om te komen tot een optimaal design van de verlofregelingen.

Quotum arbeidsbeperkten kan worden gedeactiveerd bij halen banen
Nieuwsbericht Min. SZW, 16 februari 2018.
De ministerraad heeft op voorstel van staatssecretaris Van Ark van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ingestemd met het wetsvoorstel dat er voor zorgt dat het quotum voor de banenafspraak wordt gedeactiveerd als werkgevers voldoende banen hebben gecreëerd voor mensen met een arbeidshandicap.

Ondernemersvertrouwen op recordhoogte
Nieuwsbericht CBS, 15 februari 2018.
Het vertrouwen van de ondernemers in het niet-financiële bedrijfsleven komt aan het begin van het eerste kwartaal van 2018 uit op 18,1, de hoogste waarde sinds de start van de metingen in 2008. Ondernemend Nederland is positief over de werkgelegenheid, maar ervaart wel belemmeringen als gevolg van een tekort aan arbeidskrachten.

Arbeidsmarkt raakt verder gespannen
Nieuwsbericht CBS, 14 februari 2018.
In het vierde kwartaal van 2017 is het aantal banen met 57 duizend toegenomen. Verder steeg het aantal vacatures in het afgelopen kwartaal met 14 duizend en daalde het aantal werklozen met 29 duizend. Hierdoor is voor het eerst na de periode 2007-2008 weer sprake van een relatief gespannen arbeidsmarkt.

Meer rekening houden met eisen werknemer
Nieuwsbericht VCP, 14 februari 2018.
Werkgevers zullen door de toenemende spanning op de arbeidsmarkt meer rekening moeten houden met de eisen van werknemers. Volgens het CBS neemt de spanning op de arbeidsmarkt toe. Het aantal vacatures stijgt en ze worden bovendien minder snel vervuld. Het aandeel flexibele arbeidsrelaties groeide nog wel, maar er waren opnieuw meer werknemers met een vast dienstverband.

Employment and Social Development Quarterly Review
Nieuwsbericht Europese Commissie, 12 februari 2018
Gesteund door een krachtige economische groei bleef de werkgelegenheid in de EU sterker stijgen dan verwacht in het derde kwartaal van 2017. Dit en meer blijkt uit het kwartaalrapport over Sociale ontwikkelingen in Europa.

ILO voorspelt toename van kwetsbaar werk
Nieuwsbericht FNV, 9 februari 2018.
In zijn jongste rapport ‘World Employment and Social Outlook: Trends 2018’ constateert de internationale arbeidsorganisatie ILO een stabilisering van de wereldwijde werkloosheid op 5,6%. Tegelijkertijd ziet de organisatie dat de aanhoudende werkloosheid en het tekort aan fatsoenlijke banen in veel delen van de wereld op een hoog niveau blijven hangen.

Jongeren met startkwalificatie presteren duidelijk beter op de arbeidsmarkt.
Persbericht CPB, 8 februari 2018
Jongeren met een startkwalificatie (een diploma op minimaal mbo2-, havo- of vwo-niveau) doen het beduidend beter op de arbeidsmarkt dan degenen zonder startkwalificatie. Dit blijkt uit een vandaag verschenen studie van het Centraal Planbureau, waarvoor 230.000 jongeren gedurende negen jaar zijn gevolgd in het onderwijs en op de arbeidsmarkt.

CNV: Kom de banenafspraak na en bezuinig niet op mensen met een arbeidsbeperking
Persbericht CNV, 7 februari 2018.
Vakbond CNV heeft grote zorgen over de mate waarin mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk komen. In 2015 is de banenafspraak gemaakt tussen werkgevers, werknemers en de overheid om 125.000 banen te creëren voor deze mensen. Maar het beeld van het CNV is dat juist degenen die deze banen het hardst nodig hebben, omdat ze al langer aan de kant staan, die banen niet krijgen.

Sociale werkvoorziening voor arbeidsbeperkten in ere herstellen
Nieuwsbericht FNV, 7 februari 2018.
FNV heeft in een brandbrief aan de commissie SZW aangegeven, dat er een structurele oplossing moet komen voor arbeidsbeperkten die moeilijk zelfstandig werk vinden. Het nieuwe beschutte werk komt nauwelijks van de grond en de banenafspraak is ontoereikend om een grote groep mensen met een beperking duurzaam aan het werk te houden.

Rondetafelgesprekken over arbeidsmarkt in culturele sector
Nieuwsbericht Raad voor Cultuur, 7 februari 2018.
De Raad voor Cultuur en de Sociaal-Economische Raad (SER) werken op verzoek van Federatie Cultuur en de Kunstenbond gezamenlijk aan een vervolg op hun arbeidsmarktverkenning in de culturele sector die zij vorig jaar hebben uitgebracht.

Werklustige moeders staan te trappelen om werk
Nieuwsbericht MangersOnline, 6 februari 2018
Moeders zijn ervaren arbeidskrachten, waarmee de lastig te vervullen vacatures zijn in te vullen. Veel –vooral hoogopgeleide- moeders willen hun vak uit blijven oefenen. Maar dan wel graag onafhankelijk van tijd en plaats.

FNV vraagt minister aandacht voor ontwikkelingen in de SW
Persbericht FNV, 5 februari 2018.
De FNV vraagt in een brief aan de minister en staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aandacht voor de ontwikkelingen in de Sociale Werkvoorziening (SW). Voorafgaand aan het Algemeen Overleg over de Participatiewet.

Meer jonggehandicapten aan het werk door Participatiewet
Nieuwsbericht Binnenlands bestuur, 3 februari 2018.
Door de Participatiewet zijn meer jonggehandicapten aan het werk in vergelijking met de doelgroep van de oude Wajong, concluderen onderzoeksbureau’s SEO, Panteia en de Vrije Universiteit naar aanleiding van onderzoek in de vier grootste gemeenten.

Flexwerk drukt de lonen
Persbericht CNV, 2 februari 2018.
Van al het geld dat er bij bedrijven binnenkomt, gaat een steeds kleiner deel naar de lonen van werknemers. En dat komt voor een belangrijk deel doordat steeds minder mensen een vast contract hebben, blijkt uit een onderzoek van De Nederlandsche Bank. Het is een van de grote economische vraagstukken van dit moment: waarom stijgen de lonen maar niet echt, terwijl de economie uitbundig groeit en bedrijven mooie winsten maken? 

Grootste aantal nieuwe bedrijven sinds 2009
Persbericht CBS, 2 febuari 2018.
In 2017 kwamen er per saldo ruim 73 duizend bedrijven bij. Dat is het hoogste aantal sinds 2009. Managementadviesbureaus vormen nog altijd de grootste groep onder de startende bedrijven, maar stoppen ook het vaakst. In de onderwijssector en de detailhandel neemt het aantal starters het meest toe.

Vast werk beste garantie op werk en inkomen
Nieuwsbericht VCP, 1 februari 2018.
Liefst de helft van de daling van de arbeidsinkomensquote (AIQ) kan aan de flexibilisering worden toegeschreven, blijkt uit een analyse van De Nederlandsche Bank. Volgens de VCP moet het kabinet nu serieus paal en perk stellen aan de doorgeslagen flexibilisering. “Ook dit onderzoek laat weer eens zien dat werknemers de dupe worden zonder normaal contract.

‘Technologie kan arbeidsparticipatie van mensen met beperking vergroten’
Persbericht UWV, 25 januari 2018.
Meer mensen met een beperking kunnen aan de slag als huidige en toekomstige technologische mogelijkheden beter worden benut. In twee verschillende onderzoeken is nu gekeken of en hoe technologie kan bijdragen aan het vergroten van de arbeidsparticipatie van mensen met een fysieke of licht verstandelijke beperking. De onderzoeken staan beschreven in het vandaag verschenen Kennisverslag van UWV.

Jonge vrouwen: vaak een deeltijdbaan en daardoor minder economisch zelfstandig

Nieuwsbericht SCP, 22 januari 2018.
Dit blijkt uit Werken aan de start Jonge vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt, een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) door Ans Merens en Freek Bucx. Dit onderzoek beschrijft en verklaart de verschillen in arbeidsmarkt- en inkomenspositie tussen jonge vrouwen en mannen van 18 tot en met 35 jaar.

Minder kans op armoede met gewone baan
Nieuwsbericht VCP, 19 januari 2018.
Van alle werkenden in de leeftijd van 15 tot 75 jaar lopen zzp’ers het grootste risico op armoede. Dit meldt het CBS in het rapport Armoede en sociale uitsluiting 2018. Volgens de VCP laten de cijfers zien dat een normaal arbeidscontract de kans op armoede aanzienlijk verkleint.

Ruim 100 duizend werklozen minder in 2017
Persbericht UWV, 18 januari 2018.
Het aantal 15- tot 75-jarigen met betaald werk lag in 2017 gemiddeld 176 duizend hoger dan in 2016. Tegenover de stijging van het aantal werkenden in het afgelopen jaar stond een daling van het aantal werklozen. Over heel 2017 waren er gemiddeld 101 duizend werklozen minder dan in 2016.

Bijna 1 op de 10 zzp’ers loopt risico op armoede
Nieuwsbericht CBS, 17 januari 2018.
Van alle werkenden in de leeftijd van 15 tot 75 jaar lopen zzp’ers het grootste risico op armoede. Van hen maakten 9,4 procent in 2016 deel uit van een huishouden met een inkomen onder de lageinkomensgrens. De groep zzp-ers is overigens zeer divers.

Het CNV opent in Den Haag 'het jaar van de werknemer'
Nieuwsbericht CNV, 16 januari 2018.
'2018 wordt het jaar van de werknemer', daarmee opende Maurice Limmen, voorzitter van het CNV, de traditionele en goed bezochte CNV Jaaropening op 15 januari. Limmen sprak nadrukkelijk werkgevers aan de op de maatschappelijke verantwoordelijkheid om de circa 1,2 miljoen mensen die nog altijd aan de kant staan, zoals mensen met een beperking, migrantenjongeren en oudere werknemers, aan de slag te helpen.

Werkloosheid mannen 25-44 ruim hoger dan voor crisis
Nieuwsbericht CBS, 16 januari 2018.
Na de crisis, die begon in 2008, bereikte de werkloosheid begin 2014 een hoogtepunt. Daarna zette een daling in, maar de werkloosheid is nog steeds hoger dan voor de crisis. Vooral bij 25- tot 45-jarigen is het verschil nog groot.

Circulaire economie: investeer in werknemers
Nieuwsbericht VCP, 15 januari 2018.
Om de overgang naar een circulaire economie te versnellen moet je investeren in werknemers. Zonder actieve betrokkenheid van je eigen vakmensen is de kans op succes klein. Dat zei VCP-voorzitter Nic van Holstein bij de presentatie van de transitieagenda’s die de overgang naar een circulaire economie moeten bespoedigen.

2,7 duizend 80-plussers op de loonlijst
Nieuwsbericht CBS, 15 januari 2018.
In september 2017 hadden 2,7 duizend werknemers van 80 jaar of ouder betaald werk. Zo’n 2,3 duizend 80-plussers (85 procent) hadden een vast arbeidsverband, 0,4 duizend werkten met een flexibel contract. Dit blijkt uit een analyse van het CBS naar aanleiding van vragen van RTL. 

Uitzendbureaus zien toenemende krapte op arbeidsmarkt

Nieuwsbericht ABU, 10 januari 2018.
95% van de ABU-leden merkt dat de arbeidsmarkt snel krapper wordt. De grootste krapte zit in de techniek, industrie en bouw. In de detailhandel, financiële instellingen en openbaar bestuur wordt geen krapte ervaren. 76% van de ondervraagde leden zien een toenemende vraag van opdrachtgevers om hen te helpen bij het vinden van de juiste mensen.

Vrouwen blijven steken met hun inhaalslag op de arbeidsmarkt
Nieuwsartikel Trouw, 10 januari 2018.
Vrouwen lopen op de arbeidsmarkt nog steeds achter op mannen. Dat komt onder andere door de crisis, maar ook door stereotype opvattingen in de samenleving.

Business case positieve effecten meer vrouwelijk personeel in transport
Nieuwsbericht Panteia, 9 januari 2018.
Panteia, Ecorys (lead), ISI-Fraunhofer en PwC werken aan een studie voor de Europese Commissie waarin de impact van meer vrouwelijke werknemers in transport in kaart wordt gebracht. Het doel van de studie is om de positieve effecten van een meer diverse werkomgeving bij transportbedrijven te benadrukken.

 
Columns en Webartikelen

Hoge economische groei maskeert oude en nieuwe problemen
Blog Steven Brakman, Harry Garretsen, MeJudice 20 februari 2018.
De hoge groei maakt beleidsmakers vrolijk. Die stemming delen Steven Brakman en Harry Garretsen niet omdat oude problemen worden vergeten of verwaarloosd. En nieuwe problemen, zoals de krapte op de arbeidsmarkt, leiden niet tot adequate beleidsreacties.

Waar is die inclusieve arbeidsmarkt?
Column Anneke van der Giezen, UWV Kennisnieuwsbrief 8 februari 2018
Veel mensen met een arbeidsbeperking zijn, als het aankomt op het verkrijgen en behouden van werk, aangewezen op ondersteuning. Het gaat hierbij om een gemengde groep: mensen met nauwelijks of geen of juist een jarenlange werkervaring. Mensen met zichtbare en onzichtbare psychische en/of fysieke beperkingen.

Schapen met 5 poten
Column Rob Witjes, UWV Kennisnieuwsbrief 8 februari 2018
Nu 2017 gaat de boeken in als een goed arbeidsmarktjaar. Er kwamen per saldo 176.000 werkenden bij, de werkloosheid daalde met gemiddeld 100.000 en het aantal WW-uitkeringen lag eind 2017 20% lager dan een jaar eerder. Toch lukt het nog steeds veel mensen niet om aan de slag te komen.

Wat gaan we doen?
Column Maurice Limmen,  CNV 7 februari 2018.
Onlangs deed het CNV een oproep aan werkgevers om eerst eens naar de dikke miljoen mensen die in Nederland langs de kant staan te kijken als ze naar arbeidskrachten zoeken, alvorens de blik naar het buitenland te richten. Deze oproep deden we omdat we signalen krijgen dat werkgevers, in die sectoren waar er tekort aan arbeidskrachten is, mensen soms wel heel snel uit het buitenland halen.

Toespraak staatssecretaris Van Ark bij Cedris (Cedris-lezing) over de inclusieve arbeidsmarkt, 5 februari 2018.

'Nederland moet voorop blijven lopen met slimme maakindustrie'
Webartikel NOS, 5 februari 2018.
Om de smart industry-sector een extra zetje in de rug te geven, krijgt een regionaal project in Zuid-Holland een financiële injectie van 700.000 euro van het ministerie van Economische Zaken.

Hoera voor de robots
Column Willem Vermeend en Rick van der Ploeg, Telegraaf 4 februari 2018.
De afgelopen jaren zijn er verschillende internationale studies verschenen over de maatschappelijke en economische effecten van digitalisering en innovatieve technologieën als kunstmatige intelligentie, het internet of things, big data-toepassingen, blockchain, robottechnologie enz. Deze studies laten sterk wisselende uitkomsten zien.

Flexibilisering arbeidsmarkt gaat gepaard met daling arbeidsinkomensquote
Webartikel NDB, 1 februari 2018.
Uit een analyse van gegevens van acht Nederlandse bedrijfstakken over de periode 1996-2015 blijkt dat de daling van de arbeidsinkomensquote (AIQ) samenhangt met de toegenomen flexibilisering van de arbeidsmarkt. Een mogelijke verklaring hiervan is de zwakkere onderhandelingspositie van werkenden in de flexibele schil ten opzichte van werknemers met een vast dienstverband.

Pak de Deliveroo’s van deze wereld snel en hard aan
Opinie Trouw, 26 januari 2018.
Het is een nieuwe arbeidsmarkt en het zijn nieuwe bedrijven die daar behendig op inspelen. Bedrijven als Deliveroo, maar ook in een heel andere sector Airbnb, weten een mooi ideologisch sausje te gieten over hun activiteiten.

Maakt het voor CEOs uit waar hun wieg heeft gestaan?
Blog Harry Garretsen, Janka Stoker, Rob Alessie, Mejudice 24 januari 2018 
Het is een bekend gegeven dat waar je geboren bent een voorspellende waarde heeft voor welke schoolkeuzes je maakt en welke prestaties je levert; en beide beïnvloeden op hun beurt weer je levenskansen. Maar geldt deze ongelijkheid ook voor managers en hun kansen om de uiteindelijke toppositie in een organisatie in te nemen?

Psychische aandoening onbespreekbaar op de werkvloer
Webartikel 

Met meer veerkracht komen ook jongeren van niet-westerse komaf aan een baan

Webartikel Jaswina Bihari-Elahi, Sociale Vraagstukken 12 januari 2018.
Jonge mensen van niet-westerse komaf komen niet altijd even makkelijk aan het werk. Zij hebben het gevoel gediscrimineerd te worden op de arbeidsmarkt. Toch vindt een deel van hen desondanks een baan. Versterking van hun veerkracht speelt daarin een grote rol.

De waarde van een opleiding
Column Michel van Smoorenburg, UWV 11 januari 2018.
De UWV heeft de arbeidsmarktpositie van 59 mbo- en 143 hbo-opleidingen heeft vergeleken. Maar wat is de waarde van een opleiding, bijvoorbeeld voor de overheid? Ook die is niet eenduidig vast te stellen, het is maar vanuit welk perspectief je het bekijkt.

Transitiearena: geurige stoofpot voor vernieuwing in het sociaal domein
Webartikel Movisie 9 januari 2018.
Interview met Marjet van Houten, initiatiefnemer en procesbegeleider. In The Colour Kitchen in Utrecht komen iedere twee maanden zo’n 60 mensen bij elkaar voor de Transitiearena vernieuwing in arbeidsmatige dagbesteding en beschut werk. 

 
Parlementaire Informatie

Reactie minister Koolmees inzake het rapport van het Kennisplatform Integratie en Samenleving over arbeidsmarkttoeleiding van vluchtelingenvrouwen, 19 februari 2018.

Antwoorden van minister Koolmees aan de Tweede Kamer op de Kamervragen van de leden Özütok en Özdil (beiden GroenLinks) over het onderzoek 'Mind the gap: barrières en mogelijkheden voor de arbeidsparticipatie van vluchtelingenvrouwen', 19 februari 2018.

Minister Koolmees (SZW) zendt de Tweede Kamer de antwoorden op de Kamervragen van het lid Wiersma (VVD) over de berichten “Scholingsplan dure grap”, “Opleidingsfondsen nodig voor een leven lang leren” en “O&O-organisaties krijgen werknemers in de schoolbanken”,  14 februari 2018.

Minister Koolmees (SZW) geeft een reactie aan de Tweede Kamer op de initiatiefnota "Vast werk loont"  van de leden Van Kent, Özdil en Gijs van Dijk, 12 februari 2018.

Minister Koolmees aan reageert op het verzoek van Gijs van Dijk (PvdA) over het bericht Flexkracht blijf een optie’, gepubliceerd op 24-01-2018 in de Telegraaf, 12 februari 2018.

Staatssecretaris Van Ark (SZW) zendt de Tweede Kamer de antwoorden op de Kamervragen van het lid Jasper van Dijk (SP) over het bericht dat 'arbeidsbeperkten geen werk vinden’, 7 februari 2018.

Staatssecretaris Van Ark (SZW) zendt de Tweede Kamer de antwoorden op de Kamervragen van het lid Jasper van Dijk (SP) over "discriminatie door uitzendbureaus", 6 februari 2018.

Minister Koolmees (SZW) stuurt de Tweede Kamer de antwoorden op de schriftelijke vragen van het Kamerlid Jasper van Dijk (SP) over werken zonder loon door het UWV en verdringing van reguliere arbeidsplaatsen, 25 januari 2018

Kamerbrief van minister Koolmees (SZW) en staatssecretaris Van Ark (SZW) aan de Tweede Kamer waarin wordt ingegaan op een aantal verzoeken over de arbeidsparticipatie van ouderen en de aanpak van arbeidsmarktdiscriminatie, 18 januari 2018.

Staatssecretaris Van Ark (SZW) geeft de Tweede Kamer een toelichting op de bevindingen van het onderzoek naar verbetermogelijkheden bij de verstrekking van werkvoorzieningen door UWV, 16 januari 2018.

 
Boeken

SCP; Merens, A.; [et al.], Werken aan de start : jonge vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt
Den Haag : SCP, 2018. 140 p.
SCP-publicatie, nr. 2018-1
Al jarenlang doen vrouwen het beter in het onderwijs dan mannen. Op de arbeidsmarkt wordt deze voorsprong echter niet verzilverd in een betere positie. Tegenwoordig werken er meer vrouwen dan vroeger, maar nog steeds hebben minder vrouwen dan mannen een baan. Ook werken vrouwen veel vaker in een deeltijdbaan dan mannen en (mede) hierdoor verdienen zij een lager inkomen dan mannen. Het vermoeden bestaat dat deze man-vrouwverschillen al vroeg in de loopbaan ontstaan. Dit onderzoek kijkt daarom naar jonge vrouwen en mannen in de leeftijd van 18 tot 35 jaar. Doel is te achterhalen of de start op de arbeidsmarkt en de eerste jaren daarna anders verlopen voor jonge vrouwen dan voor jonge mannen en hoe eventuele verschillen verklaard kunnen worden. Ook wordt nagegaan of de arbeidsmarktpositie van jonge vrouwen en mannen in Nederland verschilt van die van hun leeftijdgenoten in andere Europese landen.

UWV; Bots, K.; Hento, I., Sollicitatie- en registratiegedrag
[Amsterdam] : UWV, 2018. 8 p.
UWV Kennisverslag, nr. 2018-1
UWV heeft onderzoek laten uitvoeren naar het sollicitatie- en registratiegedrag van WW’ers die voldoen aan de sollicitatieplicht. Werkzoekenden met een WW-uitkering hebben een sollicitatieplicht. Ze moeten elke 4 weken 4 sollicitatieactiviteiten uitvoeren en deze doorgeven aan UWV. In dit kennisverslag beschrijft UWV wat er schuilgaat achter de doorgegeven sollicitaties van WW’ers: welke sollicitatieactiviteiten verrichten ze eigenlijk en hoe registreren zij deze activiteiten bij UWV? Uit het onderzoek komt naar voren dat circa driekwart van de geïnterviewde WW’ers meer sollicitatieactiviteiten verricht dan verplicht is, maar dat men niet alle activiteiten registreert. Ook blijkt dat de geïnterviewden veel verschillende sollicitatieactiviteiten ondernemen.

Ver. VNO-NCW; MKB-Nederland; AWVN, Werken aan balans en innovatie : nota arbeidsvoorwaarden 2018
Den Haag : Ver. VNO-NCW, 2018. 22 p.
In de arbeidsvoorwaardennota 2018 vragen VNO-NCW, MKB Nederland en AWVN speciale aandacht voor drie onderwerpen:
1. Investeren in modernisering van arbeidsvoorwaarden en in gezonde arbeidsverhoudingen;
2. Maatwerkafspraken over langer doorwerken en afspraken over de eigen regie van werknemers over hun inzetbaarheid;
3. Passende loonafspraken die aansluiten bij de (bedrijfs)resultaten.

ESVLA; Mascherini, M.; [et al.], Long-term unemployed youth : characteristics and policy responses
Luxemburg : EU, 2017. 85 p.
Hoewel de jeugdwerkloosheid sinds 2014 aanzienlijk is verbeterd, is een erfenis van de recente economische crisis het grote cohort van langdurig werkloze jongeren, dat bijna een derde van de werkloze jongeren vertegenwoordigt. Dit rapport schetst een profiel van de arbeidsmarkt voor jongeren in 2016 en beschrijft de trends van het afgelopen decennium. Het onderzoekt de determinanten van langdurige werkloosheid, zowel op sociaal-demografisch als op macro-economisch niveau. Het rapport gaat verder in op de ernstige gevolgen voor jongeren van een langdurige werkloosheidsperiode. Het rapport wordt afgesloten met een bespreking van geselecteerde beleidsmaatregelen die onlangs door 10 lidstaten zijn uitgevoerd om te voorkomen dat jongeren langdurig werkloos worden of, als ze al werkloos zijn, te integreren op de arbeidsmarkt of in het onderwijs.

ESVLA; Jack Mullan; [et al.], Working conditions of workers of different ages : European working conditions survey 2015
Luxemburg : EU, 2017. 75 p.
Door demografische veranderingen wordt in de hele Europese Unie (EU) anders aangekeken tege beroepsarbeid. Een toenemende vraag en een krimpend aanbod leidt tot een toename van de arbeidsparticipatie van oudere werknemers en een verlenging van het arbeidzame leven. Beleidshervormingen zijn over het algemeen gericht op verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd en financiële prikkels voor oudere werknemers om langer dan de pensioengerechtigde leeftijd aan het werk te blijven. Een aantal andere factoren beïnvloeden echter ook het besluit van werknemers om langer door te werken, te weten gezondheid en welzijn, balans tussen werk en privéleven, loopbaanvooruitzichten en werkzekerheid, en arbeidsomstandigheden zoals autonomie, werkuren en psychosociale aspecten van de werkomgeving. Dit rapport analyseert deze factoren voor de 28 EU-lidstaten, met behulp van gegevens van de laatste Europese enquête naar de arbeidsomstandigheden (EWCS 2015) en in de context van het Eurofound concept 'duurzaam werken gedurende de levensloop'.

Europese Cie, Labour market policy : expenditure and participants : data 2015
Luxemburg : EU, 2017. 222 p.
Deze publicatie presenteert statistieken over arbeidsmarktmaatregelen (LMP) die in 2015 door EU-lidstaten en Noorwegen zijn uitgevoerd. Arbeidsmarktbeleid wordt hier gedefinieerd als een financieel en uitvoerend beleid dat achterstandsgroepen op de arbeidsmarkt kan helpen om van inactiviteit en werkloosheid over te stappen naar werk of om betere banen te vinden. Het beleid omvat werkzoekmechanismen, activeringsinterventies en inkomenssteun (werkloosheidsuitkeringen). Een reeks van deze beleidsmaatregelen is gegroepeerd als "maatregelen" of activeringsbeleid en omvat scholing, werkgelegenheidsstimulansen, het creëren van banen, stimuleren van start-ups. De publicatie bevat gegevens over uitgaven en deelnemers aan de verschillende soorten arbeidsmarktmaatregelen in 29 landen (EU-lidstaten plus Noorwegen) en aanverwante indicatoren die worden gebruikt voor het monitoren van de werkgelegenheidsrichtsnoeren.

World Economic Forum; Boston Consulting Group, The, Eight futures of work : scenarios and their implications : white paper
Geneve : WEF, 2018. 18 p.
Het rapport geeft verschillende mogelijke visies op hoe werk er in 2030 uit zou kunnen zien. Gebaseerd op hoe verschillende combinaties van drie kernvariabelen - het tempo van technologische verandering en de impact ervan op bedrijfsmodellen; de ontwikkeling van het leren bij de huidige en toekomstige beroepsbevolking; en de omvang van mobiliteit van talenten over verschillende geografische gebieden - waarschijnlijk van invloed zijn op de aard van het werk in de toekomst, biedt het Witboek een startpunt voor het overwegen van een reeks opties rond de verschillende mogelijke toekomsten van werk.

ILO, World employment social outlook : trends 2018
Geneve : ILO, 2018. 81 p.
Het rapport onderzoekt de huidige staat van de arbeidsmarkt, beoordeelt de meest recente ontwikkelingen en geeft ramingen van werkloosheid, kwetsbare banen en werkende armen, zowel wereldwijd als regionaal. Het rapport analyseert de belangrijkste indicatoren van arbeidskwaliteit, met bijzondere aandacht voor informeel werk, verborgen werkloosheid en tijdelijke werkgelegenheid. Het maakt ook de balans op van structurele sectorale verschuivingen en vergrijzing, twee langetermijntrends die waarschijnlijk een verdere druk op de arbeidsmarkt zullen veroorzaken.

UWV; Hentos, I.; Horssen, C. van, Kansen van technologie voor arbeidsparticipatie : welke kansen biedt technologie voor (het vergroten van) de arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking?
Amsterdam : UWV, 2018. 11 p.
UWV Kennisverslag, nr. 2018-2
In de maatschappelijke discussie over technologische ontwikkelingen gaat het vooral over verlies van arbeidsplaatsen, terwijl er in potentie ook veel technologische ontwikkelingen zijn die de kansen op een baan juist vergroten. Onderzocht is of technologische toepassingen kansen kunnen bieden voor de arbeidsparticipatie van mensen met een beperking. Onderzoek door Technopolis en SEOR levert 8 technologische voorzieningen op die kansen bieden voor het vergroten van de arbeidsparticipatie van mensen met een beperking. Onderzoekers van het VU Athena Instituut hebben 4 scenario’s uitgewerkt die laten zien hoe de toepassing van serious gaming, augmented reality, een activiteitentracker en omgevingssensoren mensen met een licht verstandelijke beperking bij hun werk kan ondersteunen.

FME; Berenschot; TIAS, Maak werk van technologie ; onderzoek Smart Working : medewerkers aan het woord
Utrecht : Berenschot, 2018. 28 p.
Onderzoek in opdracht van FME naar de invloed van technologische ontwikkelingen op werk in de industrie. Aan het onderzoek hebben ruim 6.900 medewerkers meegewerkt. Uit het onderzoek blijkt dat medewerkers opvallend positief zijn over werk in de technologische industrie. Circa 83% van de medewerkers ziet digitalisering en robotisering als kans en juicht de ontwikkelingen toe. Medewerkers vinden dat technologie het werk uitdagender en leuker maakt. Medewerkers willen graag leren en hebben behoefte aan vakinhoudelijke scholing en informatie.

Rabobank; Treur, L.; Hei, L. van de, De flexibele arbeidsmarkt : grenzen aan flex?
Utrecht : Rabobank, 2018. 4 p.
Themabericht, 1 februari 2018
Het aandeel vaste contracten is in alle sectoren gedaald. Wel verschilt de mate van flexibilisering per sector en beroepsgroep. De verwachting is dat aanhoudende arbeidsschaarste de flexibilisering in specifieke beroepen zal afremmen.

OECD, OECD labour force statistics 2007-2016
Parijs : OECD, 2018. 157 p.
Jaarlijkse OECD-publicatie met gedetailleerde statistieken over beroepsbevolking, werkgelegenheid en werkloosheid, uitgesplitst naar geslacht, evenals werkloosheidsduur, werkgelegenheid per sector en deeltijdarbeid. Verder bevat het rapport ook participatie- en werkloosheidscijfers naar geslacht en per gedetailleerde leeftijdsgroepen.

Significant; Min. SZW; [et al.], Vrijwilligerswerk: stimulans voor tijdige participatie en integratie? : monitor- en evaluatie onderzoek vrijwilligerswerk door asielzoekers en statushouders die in de opvang verblijven
Barneveld : Significant, 2018. 97 p.
Significant heeft in opdracht van met ministerie van SZW onderzoek gedaan naar vrijwilligerswerk door asielzoekers en statushouders die in asielzoekerscentra verblijven, in de periode december 2016 tot en met december 2017. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de achtergrond van ingezette beleidsactiviteiten, beleidslogica en het theoretisch kader op basis van beschikbare literatuur; versoepeling van het proces van het aanvragen van een vrijwilligersverklaring voor asielzoekers; de eerste cijfermatige inzichten met betrekking tot het vrijwilligerswerk door asielzoekers en statushouders in de opvang; het perspectief van de lokale betrokken organisaties bij het vrijwilligerswerk; het perspectief van de asielzoekers en statushouders zelf. Het rapport sluit af met een geïntegreerde conclusie op basis van de verschillende informatiebronnen en geeft aanbevelingen voor de toekomst.

CPB, Waarde van een startkwalificatie op de arbeidsmarkt
Den Haag : CPB, 2018. 56 p.
CPB Notitie, 8 februari, 2018
Deze studie verkent de rol van de startkwalificatie bij het optimaliseren van de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt voor mbo-studenten. Ingegaan wordt op de volgende vragen: 1. Doen jongeren met een startkwalificatie het beter op de arbeidsmarkt? 2. Vallen jongeren die al een startkwalificatie hebben gehaald vaker uit? Conclusie van het onderzoek: Jongeren met een startkwalificatie doen het beter op de arbeidsmarkt dan degenen zonder startkwalificatie. Dit geldt voor alle onderzochte arbeidsmarktuitkomsten: werk, economische zelfstandigheid, baanzekerheid en werkzekerheid.

Kennisplatform Integratie & Samenleving; [et al.], 'Mind the gap' : barrières en mogelijkheden voor de arbeidsparticipatie van vluchtelingenvrouwen
Utrecht : Verwey-Jonker Instituut, 2018. 32 p.
Vrouwelijke vluchtelingen komen lastiger aan werk dan mannelijke vluchtelingen. Om meer inzicht te krijgen in de belemmerende factoren en de rol van gemeenten deed Kennisplatform Integratie & Samenleving (KIS) een verkennend onderzoek. KIS doet in het onderzoek 5 aanbevelingen om de barrières te slechten.

UWV; Meeldijk, A.; Bots, K., Werkzoekgedrag verbeteren : gedragswetenschappelijke inzichten vormen de basis voor UWV-dienstverlening
Amsterdam : UWV, 2018. 10 p.
UWV kennisverslag, nr. 2018-3
UWV onderzocht hoe gedragswetenschappelijke kennis kan worden toegepast om WW’ers richting werk te helpen. Op basis van deze inzichten is het persoonlijk werkplan ontwikkeld en getest met een experiment onder circa 10.000 WW’ers. In dit werkplan werden doelen vastgelegd en acties geformuleerd. De resultaten laten zien dat het invullen en opsturen van dit werkplan ervoor zorgt dat WW’ers meer en betere sollicitaties rapporteren. Ook voelen WW’ers met een werkplan zich autonomer, zijn ze tevredener over UWV en hebben ze helderder doelen voor ogen.



 
Tijdschriftartikelen

Heeft u interesse in een tijdschriftartikel? Vraag een kopie aan bij de bibliotheek van de SER, bidoc@ser.nl

Hendriks, N., De wettelijke scholingsplicht ten aanzien van de werknemer met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd
In: TRA, 10 (2018) 1 (jan), p. 11-15
Sinds de invoering van de Wwz is iedere werkgever op grond van art. 7:611a BW verplicht zijn werknemers in staat te stellen de noodzakelijke scholing te volgen. Deze verplichting geldt jegens iedere werknemer, ongeacht het type arbeidsovereenkomst. Uit verschillende onderzoeken blijkt echter dat werknemers met een tijdelijke arbeidsovereenkomst gemiddeld minder scholing genieten dan werknemers met een vast dienstverband. Biedt art. 7:611a BW jegens de werknemers met een contract voor bepaalde tijd dan wel voldoende waarborgen in vergelijking tot de groep werknemers met een vast contract?? Deze vraag zal in het licht van de Europese Richtlijn betreffende tijdelijke arbeid worden beantwoord. 
 
Mathies, J. W., De quotumheffing komt er nu echt : volgende fase banenafspraak
In: Salarismagazine, (2018) 1, p. 23 -25
Onderdeel van het sociaal akkoord is de banenafspraak. Werkgevers in de sector markt en de sector overheid zullen in de periode tot 2026 in totaal 125.000 extra banen creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Jaarlijks wordt gecontroleerd of beide sectoren de afspraak nakomen. Als die extra banen niet worden gerealiseerd, dan wordt een quotumheffing voor werkgevers ingesteld. Die fase lijkt nu voor de sector overheid aan te breken. 
 
Oude Mulders, J.; Henkens, K.; Dalen, H. van, Werkgevers bezorgd over langer doorwerken
In: Demos, 34 (2018) 1 (jan), p. 1-4
Door andere regels rondom werk en pensionering werkt vrijwel iedereen langer door dan vroeger. Dit heeft niet alleen gevolgen voor werknemers, maar ook voor werkgevers, die te maken krijgen met een vergrijzend personeelsbestand en de noodzaak om oudere werknemers productief en gemotiveerd aan het werk te houden. Nieuw NIDI-onderzoek laat zien dat werkgevers in de afgelopen acht jaar veel actiever zijn geworden als het gaat om duurzame inzetbaarheid.

Montizaan, R. M., Hoe personeelsbeleid kan helpen langer door te werken
In: Pensioen Magazine, 23 (2018) 2 (feb), p. 21-25
Als gevolg van ontwikkelingen van de laatste jaren ontkomen werknemers, maar ook hun werkgevers, er niet aan dat er langer moet worden doorgewerkt. De vraag is hoe werkgevers hun personeelsbeleid moeten vormgeven in deze nieuwe situatie en waar ze hun beleid kunnen verbeteren. Nu de optie om vervroegd uit te treden voor de meeste werknemers is weggevallen, is het op peil houden van de inzetbaarheid van oudere werknemers van cruciaal belang geworden om ervoor te zorgen dat ze voldoende productief kunnen blijven doorwerken tot hun pensioen. Duurzame inzetbaarheid is daarmee ook een belangrijke determinant voor het maatschappelijk draagvlak voor de ingezette herziening van het pensioenstelsel in Nederland. 
 
Orden, C. van; Kampen, H. van; [et al.], Sociale ondernemingen in Noord-Nederland : een verkenning. Onderzoek naar belemmeringen en ondersteuningsbehoefte
In: Sociaal Bestek, 80 (2018) 1 (feb/mrt), p. 6-9
In Noord-Nederland zijn sociale ondernemingen in opkomst, net als in de rest van Nederland. De auteurs hebben een eerste regionale verkenning van de aard en omvang van deze sector uitgevoerd. Onderzocht is hoe de groep van sociale ondernemingen in deze regio er uit ziet, welke belemmeringen ze tegenkomen en aan welke ondersteuning ze behoefte hebben. 
 
Adelmeijer, M.; Schenderling, P., Werkgevers en overheden : twee werelden, één doelstelling. Gezamenlijke realisatie van de Participatiewetdoelstelling
In: Sociaal Bestek, 80 (2018) 1 (feb/mrt), p. 10-12
Ervaringsonderzoek van Berenschot onder ruim 1. 2500 werkgevers brengt een fors verschil aan het licht tussen hun verwachtingen en die van overheden. Bijvoorbeeld over functieaanpassing en service van overheden. Maar er zijn ook concrete aanwijzingen dat de doelstelling de beide werelden kan verbinden. 
 
Geers, M., De Nederlandse arbeidsmarkt tot 2022
In: Sociaal Bestek, 80 (2018) 1 (feb/mrt), p. 34-35
Op 18 december 2017 hebben minister Koolmees van SZW en minister Van Engelshoven van OC&W de kabinetsreactie op het rapport 'De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2022' naar de Tweede Kamer gestuurd. Dit rapport en de reactie van de bewindslieden worden in dit artikel besproken. 
 
Berendsen, E., De gevolgen van langer doorwerken voor de kans op arbeidsongeschiktheid
In: Sociaal Bestek, 80 (2018) 1 (feb/mrt), p. 48-49
Door het verhogen van de pensioenleeftijd werken mensen langer door. Steeds vaker klinkt de vraag of de gezondheid van mensen dat wel toelaat. Onderzoek laat zien dat de kans op arbeidsongeschiktheid tot nu toe slechts beperkt is toegenomen. 
 
Smit, A.; Oden, P., Ervaringen en behoeften van mensen met een arbeidsbeperking op de arbeidsmarkt. Werken met een beperking: nog een wereld te winnen
In: Sociaal Bestek, 80 (2018) 1 (feb/mrt), p. 58-59
De Participatiewet en de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten moeten ervoor zorgen dat veel meer mensen met een arbeidsbeperking duurzaam aan het werk komen. In de praktijk komt hier nog onvoldoende van terecht. In dit artikel komt het perspectief van de arbeidsbeperkten zelf aan bod. Waar lopen zij tegenaan en wat is hun behoefte?