Sociaal-economische raad
19 juli 2018
Maandelijkse themabrief met recent verschenen informatie over Arbeidsmarkt en Arbeidsparticipatie
Pers- en Nieuwsberichten
Columns en Webartikelen
Parlementaire Informatie
Boeken
Tijdschriftartikelen
Pers- en Nieuwsberichten

Minder werklozen staken zoektocht naar werk
Nieuwsbericht CBS, 19 juli 2018.
De werkloosheid is in de afgelopen drie maanden met gemiddeld duizend per maand afgenomen. Het aantal werkenden is opnieuw toegenomen. Terwijl de stroom van werkloos naar werk vrij constant blijft, is de beweging de andere kant op, van mensen die werkloos zijn en de arbeidsmarkt verlaten, wel minder groot geworden.

Werkloosheid voor vierde maand op rij 3,9 procent
Nieuwsbericht CBS, 19 juli 2018.
Het aantal 15- tot 75-jarigen met betaald werk is de afgelopen drie maanden met gemiddeld 17 duizend per maand toegenomen. Dit waren er in juni bijna 8,8 miljoen, meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers.

Landspecifieke aanbevelingen 2018 over economisch, werkgelegenheids- en begrotingsbeleid
Nieuwsbericht Raad van de EU, 13 juli 2018.
De Raad monitoort jaarlijks de economische situatie in de EU. Ook verstrekt de Raad aanbevelingen aan de lidstaten over hun economisch, werkgelegenheids- en begrotingsbeleid.
Lees het rapport over Nederland.

Werk maken van leeftijdsdiscriminatie, heeft het zin?
Nieuwsbericht NOS, 12 juli 2018.
Het College voor de Rechten van de Mens meld dat in 40.000 tot 60.000 van de 1,8 miljoen onderzochte vacatureteksten ouderen gediscrimineerd worden.

Werkgevers krijgen meer tijd voor nakomen banenafspraak
Nieuwsbericht PW, 11 juli 2018.
Sinds het sociaal akkoord van 2013 bestaat er een ‘banenafspraak’ tussen de overheid en de sociale partners voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De overheidssector heeft voor onvoldoende banen voor arbeidsbeperkten gezorgd en kreeg daardoor te maken met een zogeheten quotumheffing.

FNV wil eerlijke energie-omschakeling voor werknemers
Nieuwsbericht FNV, 10 juli 2018.
FNV beschouwt de hoofdlijnen van het klimaatakkoord als een eerste stap. De grootste vakbond van Nederland kijkt kritisch naar twee onderwerpen: de verdeling van de lusten en lasten én de gevolgen voor honderdduizenden werknemers.

Overheid blijft achter met banen voor mensen met beperking
Nieuwsbericht VCP, 8 juli 2018.
De VCP vindt dat er een plan van aanpak moet komen voor de sectoren die achterlopen. Het lukt bepaalde sectoren niet om zelfstandig te voldoen aan de aantallen. “Het is belangrijk dat de doelstellingen uit de banenafspraak worden gehaald zodat mensen met een beperking een passende werkplek krijgen”, zegt VCP-voorzitter Nic van Holstein. De SER heeft eerder gepleit voor beschut werk indien het niet lukt met een reguliere baan.

Actieplan MKB vraagt om investeringen in bbl
Nieuwsbericht MBO-Raad, 4 juli 2018.
In het door het ministerie van EZK gelanceerde Actieplan MKB heeft het beroepsonderwijs een prominente rol. Ton Heerts, voorzitter MBO Raad: “Met het mbo voorop is het beroepsonderwijs grootleverancier van ondernemers en werknemers. We stropen dus de mouwen op om bij te dragen aan dit actieplan en het MKB duurzaam en innovatief te maken.”

Jeugdwerkloosheid deze eeuw niet eerder zo laag
Nieuwsbericht CBS, 2 juli 2018.
De jeugdwerkloosheid is al acht maanden lager dan het laagste punt voor het begin van de economische crisis in 2008. In Europees verband staat Nederland in de top drie van landen met de laagste jeugdwerkloosheid.

Further reforms can foster more inclusive labour markets in The Netherlands
Nieuwsbericht OECD, 2 juli 2018.
Economic performance in The Netherlands is vibrant and growth is expected to remain robust, underpinned by sound public finances, healthy job creation and high levels of confidence. The current economic expansion should be used to speed up implementation of reforms to ensure future stability and support more inclusive labour markets, according to a new report from the OECD.

Kabinet vraagt SER advies over diversiteit in de top van het bedrijfsleven
Nieuwsbericht SER, 29 juni 2018.
Minister Ingrid van Engelshoven van OCW vraagt samen met minister Wouter Koolmees van SZW advies van de Sociaal-Economische Raad over welke maatregelen gender en culturele diversiteit in de top van het bedrijfsleven kunnen vergroten. Het advies wordt begin 2019 verwacht.

Persoonlijke begeleiding naar werk voor iedereen
Nieuwsbericht VCP, 27 juni 2018.
Professionals die hun baan kwijtraken moeten kunnen rekenen op adequate persoonlijke begeleiding, zodat ze de weg naar de arbeidsmarkt snel weer kunnen terugvinden. Ook moet er meer dienstverlening komen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar een duurzame structurele arbeidsplaats. Dat schrijft de VCP in een brief aan de Tweede Kamer in de aanloop naar een debat over het arbeidsmarktbeleid.

Breed scala aan oplossingen voor krapte
Nieuwsbericht UWV, 26 juni 2018.
De krapte waaiert alsmaar breder uit over de arbeidsmarkt. In steeds meer beroepsgroepen melden werkgevers een tekort aan geschikt personeel. UWV komt met een nieuwe lijst van beroepen met moeilijk vervulbare vacatures. Ook is gekeken naar oplossingen die werkgevers in de praktijk toepassen om de krapte te lijf te gaan.

CNV: uitblijven kabinetsplannen voor zelfstandigen funest voor de arbeidsmarkt
Nieuwsbericht CNV, 22 juni 2018.
'Heel ernstig dit. Het kabinet geeft hiermee de cowboys vrij spel en roept het wilde westen uit op de arbeidsmarkt, tenminste tot 2021’, dat zegt CNV-voorzitter Maurice Limmen in reactie op de brief die minister Koolmees vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. In die brief kondigt het kabinet aan voorlopig niet te komen met concrete plannen voor zelfstandigen op de arbeidsmarkt. Eerder stopte het kabinet al met de handhaving door de belastingdienst op uitbuiting van schijnzelfstandigen.

'Bezuinigen op praktijkleren kost tienduizenden leer-werkbanen'
Nieuwsbericht VNO-NCW, 21 juni 2018.
VNO-NCW, MKB-Nederland en FNV maken zich ernstig zorgen over de financiering van het praktijkleren in de beroepsgerichte leerweg (bbl). Het ministerie van OCW heeft al een bezuiniging van 7 miljoen euro aangekondigd. 'Dat mag geen opmaat zijn naar het verder uitkleden van de subsidieregeling praktijkleren. Fors bezuinigen op de bbl kost 40.000 leer-werkbanen per jaar en met name in het mkb', zo waarschuwen de sociale partners.

Mkb maakt werk van betere toegankelijkheid voor mensen met beperking
Nieuwsbericht VNO-NCW, 14 juni 2018.
Mode en horeca, webwinkels, zelfstandige supermarkten, evenementenmakers en andere mkb-branches gaan zich vanaf vandaag inzetten om hun bedrijven (beter) toegankelijk te maken voor mensen met een handicap. Daarvoor is in Utrecht het programma MKB Toegankelijk gelanceerd, dat ondernemers stimuleert en helpt om mogelijke drempels in hun bedrijf te slechten.

Inkomensverschillen onder laagopgeleiden het kleinst
Nieuwsbericht CBS, 7 juni 2018.
De inkomensverschillen tussen huishoudens met een laag opgeleide hoofdkostwinner zijn kleiner dan die van huishoudens met een hoger opgeleide hoofdkostwinner. Het gemiddeld inkomen van huishoudens met een laag opgeleide hoofdkostwinner herstelde minder voorspoedig van de economische crisis.

Doorbraak naar ‘leven lang ontwikkelen’: SER bijeenkomst op 30 mei 2018
Nieuwsbericht SER, 4 juni 2018.
Leren als vanzelfsprekende en aantrekkelijke bezigheid. Zo zou iedereen het moeten ervaren, van de kinderopvang tot pensioenleeftijd – en misschien zelfs wel daarna. Om dat te bereiken, is gezamenlijke inspanning nodig van alle betrokkenen waaronder sociale partners, overheid, onderwijsinstellingen, bedrijven, zorginstellingen, bedrijven voor arbeidsbemiddeling en regionale samenwerkingsverbanden.

Krapte op arbeidsmarkt raakt ook de uitzendbranche
Nieuwsbericht CBS, 1 juni 2018.
De omzet van de zakelijke dienstverlening steeg in het eerste kwartaal van 2018 met 7,5 procent ten opzichte van een jaar eerder. De stijging lag iets hoger dan vorig kwartaal. De uitzendbranche behaalde ruim 12 procent meer omzet. Ook de verwachtingen voor het tweede kwartaal zijn positief onder de uitzenders, maar ze ervaren wel in toenemende mate hinder van krapte op de arbeidsmarkt. 



 
Columns en Webartikelen

Zonder intensief beleid gaat het mis met de integratie van statushouders: vijf aandachtspunten
Webartikel Sociale Vraagstukken, 9 juli 2018.
De sterke instroom van vluchtelingen in de periode 2014-2016 plaatste het vraagstuk rondom de integratie van vluchtelingen nadrukkelijk op de voorgrond. Om de integratie van Syrische (en andere) statushouders te verbeteren zijn vijf lessen voor beleid te trekken.

"Uitzendwerk is een succesformule gebleken"
Webartikel ABU, juli 2018.
Interview met Rob Witjes van het UWV naar aanleiding van de nieuwe arbeidsmarktprognose van het UWV.

Dalend aantal WW-uitkeringen goed voor ons allemaal
Column Neander Nijman, UWV 1 juli 2018.
De Nederlandse economie trekt steeds meer aan. Meer mensen vinden een baan en er zijn minder WW-uitkeringen nodig. Dat is niet alleen goed nieuws voor de mensen die weer aan het werk gaan en hun gezinnen, maar voor ons allemaal.

Wordt parttime dan (n)ooit parttime?
Webartikel MT.nl, 30 juni 2018.
Met een nieuwe generatie leiders en krapte op de arbeidsmarkt lijkt parttime werken aan de top van een bedrijf dichterbij dan ooit. Toch zitten er nog flink wat haken en ogen aan, leert de praktijk.

‘HRM moet investeren in jarenlange ontwikkeling’
Webartikel About HRM, 4 juni 2018.
De mens is van nature leergierig, maar niet iedereen heeft met dat leren ook positieve ervaringen en lopen daardoor eerder rond met leervrees dan dat ze leergierig zijn. Dat maakt dat mensen ook niet verder leren, ondanks hun motivatie om te ontwikkelen.

 
Parlementaire Informatie

Kamerbrief met Kabinetsreactie SER Verkenning 'de vele kanten van banen combineren', 6 juli 2018.

Beantwoording Kamervragen over het SER-rapport 'Vluchtelingen en werk. Een nieuwe tussenbalans', 5 juli 2018.

Kamerbrief Dienstverlening naar werk, 5 juli 2018

Kamerbrief resultaten onderzoeken: omvang doelgroep banenafspraak en duurzaamheid van de banen, 2 juli 2018.

Kamerbrief resultaten banenafspraak eind 2017 (drie-meting), 2 juli 2018.

Kamerbrief aanpak knelpunten sectorindeling in verband met de Wet arbeidsmarkt in balans, 29 juni 2018.

 
Boeken

ABU, Arbeidsmigranten van groot belang voor Nederland : whitepaper
Badhoevedorp : ABU, 2018. 14 p.
Er is een grote economische noodzaak om ons arbeidspotentieel op peil te houden. En daarvoor zijn arbeidsmigranten onontbeerlijk. Rond arbeidsmigranten is vaak nog een negatieve beeldvorming. Opmerkingen als 'ze pikken onze banen en huizen in' zijn veelgehoord. In deze whitepaper onderzoekt ABU of dergelijke uitspraken feitelijk wel juist zijn. En kijkt naar oplossingen voor ondeugdelijke huisvesting en schaarste op de lokale woningmarkt, waardoor huurprijzen worden opgedreven. Daarnaast hebben wij laten onderzoeken hoe groot de economische waarde is van arbeidsmigranten, zowel voor Nederland als voor de regio’s. En welke implicaties dat heeft voor de huisvesting. Tot slot worden een aantal aanbevelingen gedaan aan regionale en lokale overheden om te komen tot adequaat woon- en werkbeleid voor arbeidsmigranten. 
 
SEO; ABU, De economische waarde van arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa voor Nederland
Amsterdam : SEO, 2018. 33 p.
SEO-rapport, nr. 2018-37
Arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa dragen bij aan de Nederlandse economie, waar de gehele Nederlandse bevolking van profiteert. Daar staan uitdagingen in termen van huisvestingsproblemen, mogelijke verdringing op de arbeidsmarkt en gebrekkige integratie en sociale cohesie tegenover. Dit rapport laat zien hoe groot de waarde is van deze arbeidsmigranten voor de Nederlandse productie, werkgelegenheid en nationaal inkomen. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van ABU.

Min. SZW, Monitor arbeidsmarkt : april 2018
Den Haag : Min. SZW, 2018. 35 p.
In het rapport wordt allereerst gekeken naar de relatie tussen arbeidsparticipatie, zorgtaken en de rol van verlofregelingen daarbij. Er wordt een beeld geschetst van de tijdsbesteding aan arbeid en zorgtaken, vervolgens van het bestaan en gebruik van verschillende verlofregelingen en er wordt ook ingegaan op opvattingen over de verdeling van arbeid en zorgtaken. Vervolgens schetst het rapport de ontwikkelingen op het terrein van inkomenswaarborg en staan de re-integratievoorzieningen en het aantal gestarte banen door bijstandsontvangers en niet-uitkeringsgerechtigden centraal. De cijfers in deze Monitor Arbeidsmarkt laten zien dat het herstel van de Nederlandse arbeidsmarkt dat in 2014 begon, in 2017 versterkt doorzette, met een grote(re) toename van het aantal werkenden (vooral flexwerkers en zzp’ers) en vacatures (vooral in de uitzendsector en handel).

UWV, UWV arbeidsmarktprognose 2018-2019
Amsterdam : UWV, 2018. 29 p.
De arbeidsmarktprognose beschrijft de verwachtingen van UWV over hoe de arbeidsmarkt zich ontwikkelt in 2018 en 2019, zowel op landelijk niveau als in de verschillende sectoren. Het rapport gaat in op de verwachte vraag naar arbeid van werkgevers en het aanbod van de beroepsbevolking. Verschillen tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, zoals dat tot uiting komt in de (nog) niet- vervulde arbeidsvraag (vacatures). De werkeloze beroepsbevolking en het aantal WW-uitkeringen komen ook aanbod. 
 
UWV, Regionale arbeidsmarktprognoses 2018-2019
Amsterdam : UWV, 2018. 23 p.
Het rapport besteedt aandacht aan de regionale ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Speciale aandacht gaat uit naar de arbeidsmarktregio's Groot Amsterdam, Rijnmond en Zeeland, omdat deze regio's qua werkgelegenheidsgroei en sectorstructuur sterk van elkaar verschillen. Dit rapport gaat in op de verwachte ontwikkeling van het aantal banen, de beroepsbevolking en WW-uitkeringen per arbeidsmarktregio. Het rapport richt zich daarbij vooral op 2019. Per regio worden de verwachte groei- en krimpcijfers gegeven. Dit is de eerste keer dat er een aparte publicatie over de regionale prognoses uitgebracht wordt.

OECD, OECD employment outlook 2018
Parijs : OECD, 2018. 295 p.
Het rapport geeft recente ontwikkelingen op de arbeidsmarkt weer. De loongroei blijft traag als gevolg van lage inflatieverwachtingen, zwakke productiviteitsgroei en ongunstige ontwikkelingen in laagbetaalde banen. De arbeidsparticipatie daalt. Dit heeft gedeeltelijk te maken met de opkomst van 'superster'-bedrijven, die massaal investeren in kapitaalintensieve technologieën. Het rapport gaat ook in op de rol van collectieve arbeidsvoorwaarden onderhandelingen. En het onderzoekt de rol van arbeidsmarktprogramma's die de overgang naar nieuwe banen van om economische redenen ontslagen werknemers moeten vergemakkelijken. Verder analyseert het de toegang van werkzoekenden tot werkloosheidsuitkeringen. Uit het rapport blijkt dat de meeste werkzoekenden geen werkloosheidsuitkering ontvangen. Tot slot onderzoekt het rapport waarom de genderkloof bij arbeidsinkomen gedurende het arbeidsleven groter wordt.

UWV, Duurzaamheid van werk binnen de banenafspraak 2016 - 2017 : analyse op basis van het doelgroepregister en de polisadministratie
[Amsterdam] : UWV, 2018. 20 p.
UWV brengt op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) in het rapport de duurzaamheid van werk binnen de banenafspraak in kaart. In het eerste deel van deze duurzaamheidsrapportage staat de vraag centraal in hoeverre mensen uit de doelgroep van de banenafspraak die werkzaam zijn, aan het werk blijven. Er wordt bekeken welk deel van de mensen die reeds in het derde kwartaal 2016 aan het werk zijn een jaar later nog of weer werken. In het tweede deel van de rapportage wordt ingegaan op de vraag in hoeverre mensen uit de doelgroep banenafspraak die aan het werk komen, aan het werk blijven. 

Loyalis; Min. SZW; Smit, A.; Vuuren, T. van, Waar een wil is, is een weg? : banenafspraak in het funderend onderwijs
Heerlen : Loyalis, 2018. 53 p. 
Dit rapport betreft het aanvullende onderzoek bij het funderend onderwijs (po en vo). Het onderzoek moet enerzijds inzicht geven in de specifieke knelpunten die gelden voor het funderend onderwijs voor het scheppen van banen voor mensen uit de doelgroep, en anderzijds daarvoor mogelijkheden en oplossingen aandragen.

Ape Onderzoek & Advies; Min. SZW; [et al.], Onderzoek naar knelpunten en mogelijkheden voor de overheid om de banenafspraak te realiseren : eindrapport
[Den Haag] : Ape, 2018. 53 P.
rapportnr. 1672
In het Sociaal akkoord van 11 april 2013 hebben de sociale partners afgesproken om extra banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers. Uit de zogeheten tweemeting, waarin de voortgang van de banenafspraak wordt gemonitord, blijkt dat overheidswerkgevers hun doelstelling van 6.500 banen eind 2016 niet hebben gehaald. Het ministerie van SZW heeft aan APE opdracht gegeven om een onderzoek uit te voeren naar de knelpunten en mogelijkheden om de banenafspraak binnen de overheidssector te realiseren. Het onderzoek heeft tot doel een breed inzicht op te leveren in de knelpunten, succesvolle ervaringen en verdere mogelijkheden om de prestaties in het realiseren van de banenafspraak te verbeteren.

Min. BZK; Significant; [et al.], Verkenning banen arbeidsbeperkten binnen kansrijke inkoopcategorieën overheid : eindrapportage
Den Haag : Min. BZK, 2018. 27 p.
Advies- en onderzoeksbureau Significant heeft in opdracht van BZK een verkenning uitgevoerd. De centrale vraagstelling van deze verkenning is: hoeveel (extra) banen voor arbeidsbeperkten kunnen via inkooparrangementen worden gerealiseerd binnen de inkoopcategorieën catering en schoonmaak, en wat is daarvoor nodig?

Cedefop, From long-term unemployment to a matching job : the role of vocational training in sustainable return to work
Luxemburg : EU, 2018. 74 p.
Cedefop Reference series, nr. 107
Een tekort aan skills is een belangrijk knelpunt in duurzame activering van langdurig werklozen. Het rapport pleit voor toekomstgerichte benadering van het matchen van vaardigheden en activering die gericht is op een duurzame re-integratie op de arbeidsmarkt.

SEO; ECBO; Werff, S. van der; [et al.], Quickscan 6 : evaluatie sectorplannen
Amsterdam : SEO, 2018. 37 p.
SEO-rapport, nr. 2018-49
SEO Economisch Onderzoek en het Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ECBO) voeren de monitoring en evaluatie van de Regeling Cofinanciering Sectorplannen uit. Als deel van deze evaluatie wordt tot en met juni 2018 met regelmaat een quickscan gepubliceerd. De voorliggende zesde quickscan inventariseert de inhoud van de sectorplannen, de voorgenomen maatregelen en de voortgang (per eind maart 2018) van de maatregelen. Daarnaast gaat het specifiek in op de mate waarin werkgevers van de sectorplannen uit de derde tranche tevreden zijn.

Dagevos, J.; Odé, A.; [et al.], Nieuwe wegen voor vluchtelingen in Nederland : over opvang integratie en beleid
Amsterdam : Amsterdam University Press, 2018. 276 p.
Het vluchtelingenvraagstuk is verschoven van opvang en huisvesting naar integratie en die verloopt niet gunstig. Dit boek doet verslag van de ontwikkelingen van de afgelopen jaren. In dertien bijdragen wordt een schets gegeven van de komst, de opvang en de integratie van vluchtelingen, van de knelpunten die zich voordoen en van de ontwikkelingen in het beleid.

Europese Cie; Joint Research Centre; [et al.], Platform workers in Europe : evidence from the COLLEEM Survey
Luxemburg : EU, 2018. 61 p.
JRC science for policy report
Rapport van de Europese Commissie over platformwerk. Het rapport bevat informatie over dit opkomende fenomeen op basis van een onderzoek onder meer dan 32.000 mensen in 14 lidstaten. Het rapport besteedt aandacht aan de omvang van platformwerk, schetst de belangrijkste kenmerken van platformmedewerkers, gaat in op hun arbeidsomstandigheden en motivaties en beschrijft het soort diensten dat wordt aangeboden via digitale arbeidsplatforms.

Europese Cie, Employment and social developments in Europe 2018 : annual review 2018
Luxemburg : EU, 2018. 276 p.
Jaarlijks verslag over werkgelegenheids- en sociale ontwikkelingen in Europa. De editie van dit jaar bevestigt de aanhoudende positieve arbeidsmarkttrends en de verbeterende sociale situatie. Het aantal mensen met een baan bereikte nieuwe recordhoogten. Het verslag van dit jaar is erop gericht kansen en risico's in verband met technologische innovatie, demografische veranderingen en de globalisering te analyseren. Het laat zien wat moet gebeuren om iedereen van deze ontwikkelingen te laten profiteren.

ESVLA; Fernández-Macías, E.; [et al.], Game changing technologies : exploring the impact on production processes and work
Luxemburg : EU, 2018. 23 p.
Dit rapport, uitgegeven in het kader van het project Future of Manufacturing in Europe, vat de bevindingen samen van vijf casestudies over de waarschijnlijke gevolgen van spelveranderende technologieën voor productie en werkgelegenheid in de verwerkende industrie in Europa tot 2025. Uit het rapport blijkt dat in de komende periode productieprocessen steeds meer digitaler en steeds minder mechanisch zullen worden.

ESVLA, Living and working in Europe 2017 : yearbook
Luxemburg : EU, 2018. 81 p.
Eurofound jaarboek over de nieuwste ontwikkelingen in het werk en leven van Europeanen. Naarmate de economieën zich herstelden, rapporteerde Eurofound over de positieve trends in de werkgelegenheid, met een toenemend aantal werkenden en een voortdurende uitbreiding van de werkgelegenheid met goede banen. Het rapport schetst zes strategische gebieden die cruciaal worden geacht voor vooruitgang de convergentie van leef- en werkomstandigheden, namelijk: Arbeidsomstandigheden en duurzaam werken; Arbeidsverhoudingen; Veranderingen op de arbeidsmarkt; Kwaliteit van het leven en openbare diensten; Het digitale tijdperk: uitdagingen voor werk en werkgelegenheid; Monitoring van convergentie in de Europese Unie.

ESVLA; Fernández-Macías, E., Automation, Digitalisation and platforms: implications for work and employment
Luxemburg : EU, 2018. 26 p.
Het begin van de digitale revolutie heeft geresulteerd in technologische vooruitgang die voortdurend in ontwikkeling is. Een belangrijk element van zorg voor beleidsmakers is de impact die deze veranderingen zullen hebben op de werkgelegenheid. Dit rapport bespreekt de geschiedenis van de digitale revolutie tot nu toe, plaatst het in de context van andere periodes van duidelijke technologische vooruitgang en onderzoekt hoe technologische veranderingen in wisselwerking staan met veranderingen in organisaties. Het rapport onderzoekt ook drie belangrijke vectoren van verandering: automatisering van werk, de integratie van digitale technologie in processen en de coördinatie van economische transacties via de digitale netwerken die bekend staan als 'platforms' (platformeconomie).

 
Tijdschriftartikelen

Heeft u interesse in een tijdschriftartikel? Vraag een kopie aan bij de bibliotheek van de SER, bidoc@ser.nl


Meer, T. van der, Scholen worden bedrijven en bedrijven worden scholen
In: Metaal & Techniek, (2018) 5 (mei), p. 10-12
Interview met Ton Heerts, voorzitter van de MBO Raad over de arbeidsmarkt voor technisch geschoolde mbo'ers. Technisch geschoolde mbo'ers vinden in het MKB-metaal zonder moeite een volwaardige goedbetaalde baan. Maar al liggen de banen voor het oprapen, dat geldt niet voor de vakmensen die ze moeten vervullen. 
 
Koster, S.; Bos, L., Door automatisering bedreigde werknemers investeren weinig in carrière
In: ESB, 103 (2018) 4762 (7 jun), p. 282-284
Europese werknemers met door automatisering bedreigde banen zullen zich moeten aanpassen als hun huidige baan verandert of zelfs verdwijnt. Maar lukt het deze mensen wel om hun arbeidsmarktpositie te versterken door scholing, het vinden van een andere baan of door een verhuizing?  
 
Tjepkema, J., Flex : 'kuddegedrag' van werkgevers
In: Vakmensen, (2018) 10 (jun), p. 6-7, 9
De krapte op de arbeidsmarkt neemt toe, maar ook het aantal mensen met een tijdelijk contract. CNV Vakmensen-voorzitter Piet Fortuin en hoogleraar Henk Volberda zijn met elkaar in gesprek over flexibele arbeid.
 
Katz, J., Te oud om te leren? Pfff : deze 5 smoesjes willen werkgevers echt nooit meer horen
In: Forum, (2018) (15 jun), p. 34-38
Scholing op de werkvloer is nog niet echt gemeengoed in Nederland. Het goede nieuws: dat kan het wel
worden. Maar dan moet er wel afgerekend worden met de volgende vijf smoesjes: 1. 'Ik ben te oud voor bijscholing'; 2. 'ik heb geen tijd voor scholing', 3. 'er is niemand die in mij wil investeren', 4. 'wat een gedoe, daar heb ik geen zin in', 5. 'daar heb ik geen geld voor'. Drie ondernemers vertellen hoe ze daarmee omgaan. 
 
Bijma, B., Actie-agenda van start : daadkracht rond leven lang ontwikkelen
In: SERmagazine, 58 (2018) 6 (juni), p. 4-6
Verslag van de bijeenkomst een 'actie-agenda' voor een leven lang leren en ontwikkelen. De bijeenkomst vond plaats in Rijswijk en was georganiseerd door de SER, die op verzoek van de ministers Van Engelshoven (Onderwijs) en Koolmees (SZW) een 'aanjaagfunctie' vervult in het stimuleren van een positieve leercultuur. De deelnamers waren werknemers uit het bedrijfsleven, de overheid en vertegenwoordigers uit het onderwijs. 
 
Kesteren, D. van, Statushouders sneller op de arbeidsmarkt : SER-signalering Vluchtelingen en werk
In: SERmagazine, 58 (2018) 6 (jun), p. 14-16
Veel statushouders hebben grote moeite om aan het werk te komen, blijkt uit de SER-signalering 'Vluchtelingen en werk : een nieuwe tussenbalans'. Niet dat er geen goede initiatieven zijn, maar voor een effectieve arbeidstoeleiding is meer nodig. 
 
Bennink, T., Meester in de Rechten ondanks bipolaire stoornis : Nadya van der Sluis, juridisch medewerker bij de IND
In: SERmagazine, 58 (2018) 6 (jun), p. 20-21
Nadya van der Sluis werkt aan een boek over omgaan met mensen met dezelfde beperking als zij.  
 
Otten, B., Hoe je arbeidsgehandicapten meer perspectief kunt bieden
In: Zeggenschap, 29 (2018) 2, p. 20-22
Ondanks mooie afspraken uit het verleden, verloopt het aan het werk helpen van mensen met een arbeidsbeperking zeer moeizaam. Het is tijd om het over een andere boeg te gooien, vindt de auteur. Sociale partners en overheid moeten zich inzetten om een sociale netwerkeconomie te ontwikkelen. Daarvoor is het nodig wetgeving te maken voor sociaal ondernemerschap. De auteur bespreekt kort het vervolg-advies van de SER over sociaal ondernemen.  
 
Stiller, S., Nieuw standaardcontract voor alle werkenden? Flexmarkt : beleidsmakers moeten durven kiezen
In: Zeggenschap, 29 (2018) 2, p. 45-48
Het toenemend aantal flexwerkers is een steeds grotere bron van zorg. Beleidsmakers slagen er maar niet in een evenwichtiger arbeidsmarkt te realiseren, omdat de instituties niet zijn afgestemd op de flexgroei en wetgeving steeds mislukt. In plaats van vaste contracten minder vast of flexcontracten minder flexibel te maken, is het volgens de auteur ook een optie om een heel nieuw standaardcontract voor alle werkenden te ontwerpen. 
 
Kruit, P.; Ouwehand, M., Platformarbeid : de ene platformwerk(nem)er is de andere niet
In: TRA, 10 (2018) 7/8 (jun), p. 14-21
In de zoektocht naar flexibele arbeid is de laatste jaren een tendens zichtbaar dat steeds meer gebruik
wordt gemaakt van 'platformarbeid'. Platformarbeid komt in vele variaties voor. De contractvorm op basis waarvan wordt gewerkt, is op papier vrijwel altijd de overeenkomst van opdracht. Hoe verhoudt zich dit tot de toegang tot fundamentele werknemersbescherming die de arbeidsovereenkomst biedt? 
 
Ruijter, M., Duurzame ontwikkelingen bij Enexis : energietransitie levert veel werk op
In: Nl werkt, (2018) (zomer), p. 22-23
In dit artikel een interview met Remco Rooker, manager Productie Noord Infra van netwerkbedrijf Enexis. Netwerkbedrijf Enexis heeft de komende jaren veel technische handen nodig bij de energietransitie. Met installateur Unica zocht Enexis contact met UWV. Gezamenlijk helpen zij nu technisch geïnteresseerden uit de bijstand en de WW aan werk. 
 
Velde, J. van der, Een systeem waar niemand blij mee is : Alexander Rinnooy Kan, voorzitter AWVN-denktank arbeidsmarkt
In: Werkgeven, 15 (2018) 2 (zomer), p. 4-7
Interview met Alexander Rinnooy Kan over de arbeidsmarkt. Hij vergelijkt de Nederlandse arbeidsmarkt en de bijbehorende regelgeving met een machine met veel te veel knoppen. Als voorzitter van de AWVN-denktank arbeidsmarkt probeert hij ideeën te ontwikkelen voor een eenvoudiger en beter systeem. 
 
Wouters, A., Vijf opgaven in de wereld van werk : AWVN-jaarcongres: de toekomst van de arbeidsmarkt
In: Werkgeven, 15 (2018) 2 (zomer), p. 8-12
Of het nu gaat om technologie, de voortgaande verstrengeling tussen Nederland en de wereldeconomie of de veranderende beroepsbevolking: de wereld van werk is in beweging. Toch lukt het in de polder en de politiek niet goed om het gesprek hierover te voeren. We lijken last te hebben van plankenkoorts. Het AWVN-jaarcongres op 1 oktober staat in het teken van een toekomstagenda voor de arbeidsmarkt. Wat zijn de opgaven van de komende jaren? 
 
Harteveld, L., Alternatieven voor generatiepactregelingen
In: Werkgeven, 15 (2018) 2 (zomer), p. 28-29
Ouderen gaan minder werken om gezond hun pensioen te halen én om plaats te maken voor jongeren. Dat is het idee achter het generatiepact, waarover in één op de zeven nieuwe cao-akkoorden afspraken staan. AWVN is geen uitgesproken voor of tegenstander van een generatiepact. Maar er zijn alternatieven: regelingen waarmee werkenden vooraf investeren in hun vitaliteit. Deze alternatieven worden in dit artikel besproken. 
 
Biesenbeek, C.; Heyma, A., Arbeidsmigranten slechts gedeeltelijke oplossing voor onvervulde vacatures
In: ESB, 103 (2018) 4763 (5 jul), p. 327-329
Er zijn op dit moment ruim 200.000 openstaande vacatures, die zich steeds minder makkelijk lijken te laten vervullen. In dit artikel wordt onderzocht of arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa deze tekorten kunnen oplossen. 
 
Smulders, P.; Bossche, S. van den, De winnaars en verliezers van de economische crisis
In: Arbeidsvraagstukken, 34 (2018) 2, p. 121-137
Themanummer ongelijkheid in arbeid. Er is nog weinig gepubliceerd over de effecten van economische crises op arbeidvoorwaarden, -verhoudingen en -omstandigheden. En nog minder over de groeperingen die er tijdens de crises beter of slechter op zijn geworden. Dit artikel probeert in die lacunes te voorzien. Gebruik wordt gemaakt van data van de NEA (Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden) over de 10-jaarsperiode 2007-2016, met gegevens van circa 280.000 werknemers, dus zo’n 28.000 werknemers per jaar. 
 
Torre, W. van den; Dirven, H. J.; Ven, H. van de, Zzp’ers en werknemers : ongelijkheid in kwaliteit van werk
In: Arbeidsvraagstukken, 34 (2018) 2, p. 138-155
Themanummer ongelijkheid in arbeid. In dit artikel wordt de kwaliteit van werk van werknemers en zelfstandig ondernemers zonder personeel vergeleken. De analyse is gebaseerd op data van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) en de Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA). 
 
Boermans, S.; Sanders, J.; Genabeek, J. van, Scholingsbehoefte, leermogelijkheden en inzetbaarheid : verschillen tussen beroepsgroepen : onderzoeksnotitie
In: Arbeidsvraagstukken, 34 (2018) 2, p. 156-169
Themanummer ongelijkheid in arbeid. In dit artikel gaan de auteurs na hoe de aansluiting van kennis en vaardigheden bij het werk in verschillende beroepsgroepen wordt ervaren. Daarnaast brengen ze de deelname aan een leven lang leren in kaart alsook de huidige inzetbaarheid van werknemers binnen deze beroepsgroepen. De analyses zijn uitgevoerd met gegevens van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van TNO en CBS uit het jaar 2016. 
 
Vuuren, T. van; Smulders, P., Baanonzekerheid en duurzame inzetbaarheid van werknemers en zelfstandigen
In: Arbeidsvraagstukken, 34 (2018) 2, p. 170-186
Themanummer ongelijkheid in arbeid. In dit artikel gaan de auteurs na hoe verschillen in objectieve en subjectieve baanonzekerheid van werknemers en zelfstandigen samengaan met duurzame inzetbaarheid. Objectieve baanzekerheid is de mate waarin de arbeidspositie zekerheid geeft over het voortbestaan van de baan, subjectieve baanzekerheid is de mate waarin werknemers en zelfstandigen zelf de onzekerheid ervaren. Dit doen ze door gebruik te maken van samengevoegde databestanden van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) en de Nationale Enquête Zelfstandigen (ZEA), verzameld door TNO en CBS in 2014 en 2016, met in totaal ruim 80.000 werknemers en zelfstandigen. 
 
Pot, F., Kortcyclische arbeid : maar sommigen zijn meer ongelijk dan anderen
In: Arbeidsvraagstukken, 34 (2018) 2, p. 187-199
Themanummer ongelijkheid in arbeid. Er bestaan ongelijkheden op de arbeidsmarkt, maar mensen die kortcyclisch werk doen vormen een bijzondere categorie. Ze zijn meer ongelijk dan anderen. Dit essay heeft tot doel een bijdrage te leveren aan het op gang brengen van een discussie over de aanvaardbaarheid van kortcyclisch werk en over maatregelen om dat te verlichten en te verminderen. 
 
Wielers, R.; Meer, P. van der; Willems, M., Ongelijkheid en zelfrespect : het effect van inkomen en arbeidspositie
In: Arbeidsvraagstukken, 34 (2018) 2, p. 221-237
Themanummer ongelijkheid in arbeid. In dit artikel wordt onderzocht wat het effect van inkomen heeft op zelfrespect. De auteurs redeneren dat arbeidsposities in de arbeidsmarkt, zoals werknemer of zelfstandige, voor het zelfrespect afhankelijk zijn van inkomen, terwijl arbeidsposities buiten de
arbeidsmarkt, zoals werkloze, arbeidsongeschikte, huisvrouw of gepensioneerde, dat niet zijn. 
 
Cantillon, B., Overspoelt de ongelijkheidsgolf ook de Lage Landen?
In: Arbeidsvraagstukken, 34 (2018) 2, p. 257-263
Themanummer ongelijkheid in arbeid. Tot op vandaag lijken de Lage Landen te weerstaan aan de groeiende ongelijkheidsgolf in het rijke Westen. Niettemin moeten ook wij de ongelijkheidsgolf zeer ernstig nemen: de druk op mensen die aan de rand staan van de arbeidsmarkt neemt immers problematische vormen aan. Het beleid dat nodig is om de ongelijkheidsgolf te bestrijden is gekend: jobs voor mensen met 'andere' vaardigheden dan die gevraagd worden door de nieuwe economie, een sterke sociale zekerheid, progressievere belastingen, investeren in de kansen van kinderen uit lagere sociale groepen en met een migratieachtergrond.