01 december 2016  
Maandelijkse themabrief met recent verschenen informatie over Pensioenen en AOW
Pers- en Nieuwsberichten Parlementaire Informatie Boeken
Columns / Webartikelen Europese Informatie Tijdschriftartikelen
Toespraken en Presentaties
Pers- en Nieuwsberichten
   

Onderzoek Pensioenfederatie aangeboden aan SER
Nieuwsbericht SER, 30-11-2016
De Pensioenfederatie heeft vandaag een aantal onderzoeksrapporten gepresenteerd en aangeboden aan de SER. Het betreft een praktijktoets van twee typen pensioencontracten die de SER heeft ontwikkeld, namelijk persoonlijk pensioenvermogen met collectieve risicodeling en de ambitieovereenkomst met collectieve risicodeling. 

Pensioenfederatie levert waardevolle input voor nieuw pensioenstelsel           
Nieuwsbericht VNO-NCW, 30-11-2016
De Pensioenfederatie, die meer dan 200 pensioenfondsen vertegenwoordigt, presenteerde vandaag de onderzoeksresultaten naar twee mogelijke varianten van een nieuw pensioenmodel. Beide varianten, die eerder door de SER waren ontwikkeld, kunnen werken en zijn uitvoerbaar, is de conclusie. Goed nieuws, vinden ondernemingsorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland.

Onderzoek Pensioenfederatie bevestigt: samen risico’s dragen
Nieuwsbericht CNV, 30-11-2016
“Ik waardeer het onderzoekswerk van de Pensioenfederatie voor een toekomstbestendig pensioencontract”, zegt Willem Jelle Berg, pensioenbestuurder van het CNV, in reactie op het aanbieden van het onderzoeksrapport aan mevrouw Hamer, voorzitter van de Sociaal-Economische Raad.

Blij met verkenning nieuw pensioencontract
Nieuwsbericht FNV, 30-11-2016
De berekeningen over de mogelijke opzet voor een nieuw pensioenstelsel zijn een belangrijke stap vooruit naar een nieuw stabieler pensioencontract.

Pensioenvarianten doorstaan praktijktoets. Sociale partners nu aan zet 
Nieuwsbericht Pensioenfederatie, 30-11-2016
De Pensioenfederatie biedt vandaag de resultaten van een onderzoek naar twee varianten voor een nieuw pensioencontract aan bij de SER. Het onderzoek toont aan dat beide varianten, hoewel wezenlijk van elkaar verschillend, in de praktijk uitvoerbaar zijn.
Aanbiedingsbrief
Onderzoek Pensioenfederatie, bestaande uit vier rapporten:
Communicatie, Juridisch-fiscaal, Uitvoering, Financieel pensioenresultaat

Nieuwe kredietaanbieders goed voor financiële stabiliteit; stress test voor financiële risico’s klimaatverandering
Persbericht DNB, 29-11-2016
Het is gunstig voor de financiële stabiliteit dat nieuwe partijen zoals verzekeraars en pensioenfondsen zich melden op de hypotheekmarkten. Ze dragen bij aan een evenwichtiger financiering van langlopende kredieten met premiegelden voor de lange termijn, en brengen meer diversiteit en concurrentie in het kredietaanbod. Deze verschuivingen brengen tegelijkertijd nieuwe risico’s met zich mee, die volgens het DNB-rapport ‘Kredietmarkten in beweging’ extra aandacht kunnen vereisen van toezichthouders en beleidsmakers.

Kabinet neemt compenserende maatregelen vanwege verhoging pensioenpremie
Nieuwsbericht Ministerraad, 25-11-2016
De ministerraad heeft besloten in 2017 extra middelen beschikbaar te stellen voor de arbeidsvoorwaarden bij onderwijs- en kabinetswerkgevers. Aanleiding is de gisteren door het ABP vastgestelde verhoging van de pensioenpremie volgend jaar.

CNV : Pensioenkortingen en versnelde verhoging AOW-leeftijd niet van tafel
Nieuwsbericht CNV, 25-11-2016
“Wat ik blijf missen is de politieke wil om nu eens echt goed door te pakken. Helaas blijkt vandaag weer dat de staatssecretaris en de Kamer niet bereid zijn om iets te doen aan het tempo van de verhoging van de AOW-leeftijd, het aan het werk helpen en houden van ouderen en de dreigende pensioenkortingen. Ik vind dat ronduit teleurstellend”, zegt CNV-voorzitter Maurice Limmen, in reactie op het overleg op 24 november 2016 tussen staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de leden van de Tweede Kamer over pensioenen.

ABP-premie stijgt in 2017
Nieuwsbericht ABP, 24-11-2016
De pensioenpremie gaat komend jaar omhoog. ABP heeft de premie voor het ouderdoms- en nabestaandenpensioen voor 2017 vastgesteld op 21,1%. De premie is nu 18,8%.

VCP breekt lans voor flexibele pensionering
Nieuwsbericht VCP, 22-11-2016
De VCP wil in de Tweede Kamer meer aandacht voor de verhoging van de AOW- en pensioenrichtleeftijd en meer mogelijkheden voor flexibele pensionering. In het verlengde daarvan pleit de VCP onder andere voor een flexibele AOW en een uitbreiding van de AOW-overbruggingsregeling. Dat blijkt uit een brief die de VCP naar de Tweede Kamer heeft gestuurd en een uitgebreidere reactie op de Perspectiefnota van staatssecretaris Klijnsma.

Stop verder verhogen AOW-leeftijd
Nieuwsbericht FNV, 22-11-2016
Tweede Kamer, stop de verdere verhoging van de AOW-leeftijd. Die oproep doet de grootste vakbond FNV in een brief.

Aon: alternatief pensioenstelsel met minder korting en meer indexatie mogelijk
Nieuwsbericht Aon, 22-11-2016
Een pensioenstelsel waarin (vrijwel) geen korting nodig is op de uitkering van pensioengerechtigden, waarin al bij een dekkingsgraad van 100% geïndexeerd wordt en met beperktere leeftijdssolidariteit. Volgens pensioenadviseur Aon is het met een aantal structurele herzieningen van het huidige systeem mogelijk om zo’n stelsel in te voeren, zonder dure overgangsmaatregelen te hoeven treffen. In het rapport Pensioenstelsel 2.0: het andere geluid van Aon schetst Aon hoe dat stelsel eruit ziet.

Staatssecretaris Klijnsma beantwoordt vragen uit de voorjaarsvergadering van NVOG
Nieuwsbericht NVOG, 19-11-2016
Antwoorden op vragen gesteld op de Algemene Vergadering van de NVOG in Zeist van 24 mei 2016.

Vakcentrales: pensioenkortingen voorkomen
Nieuwsbericht CNV, 18-11-2016
FNV, CNV en VCP vragen de Tweede Kamer om duidelijk uit te spreken dat ze kortingen op de pensioenen wil voorkomen. Dat zeggen de vakcentrales in reactie op de aankondiging op vrijdag 18 november dat het kabinet nu nog geen maatregelen neemt om kortingen te voorkomen.

DNB-rapportage over financiële positie pensioenfondsen
Nieuwsbericht DNB, 18-11-2016
Staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft op 18 november een rapportage van De Nederlandsche Bank over de financiële positie van pensioenfondsen naar de Tweede Kamer gestuurd.

Vergrijzing als kans
Nieuwsbericht ING, 17-11-2016
Tussen 2000 en 2030 verdubbelt het aantal 65-plussers in Nederland. Met 4,25 miljoen 65-plussers in 2030 wordt de ‘oudere’ consument steeds belangrijker. In 2030 zijn 65+ huishoudens goed voor naar schatting 35% van de totale consumentenbestedingen. Toch speelt 70% van de ondernemers nog niet in op vergrijzing.
Rapport Vergrijzing als kans: leeftijdloos verleiden

Pensioenopbouw voor alle wajongers
Nieuwsbericht VCP, 16-11-2016
De Stichting van de Arbeid wil dat pensioenopbouw voor alle wajongers snel mogelijk wordt. De VCP doet deze oproep al jaren zodat ook wajongers met loondispensatie naar rato van hun loon pensioen kunnen opbouwen.

Pensioenopbouw voor Wajongers
Nieuwsbericht Stichting van de Arbeid, 16-11-2016
Stichting van de Arbeid doet oproep aan Tweede Kamer om pensioenopbouw voor Wajongers op korte termijn mogelijk te maken.

PMT publiceert langjarig overzicht beleggingsresultaten
Nieuwsbericht PMT, 16-11-2016
PMT publiceert een langjarig (68 jaar) en compleet overzicht van de beleggingsresultaten. Voor alle jaren van het bestaan sinds 1948 is zichtbaar hoeveel premies zijn ingelegd, hoeveel pensioenuitkeringen zijn gedaan en welke rendementen zijn behaald.

Keuze pensioenuitvoerder instemmingsrecht Ondernemingsraad?
Nieuwsbericht Van Doorne, 14-11-2016
Ondernemingsraden hebben een instemmingsrecht bij sommige – niet alle! – voorgenomen pensioenbesluiten van een ondernemer. Waar dat instemmingsrecht begint en waar het eindigt, is niet altijd glashelder. Aandachtspunten bij het vaststellen of een ondernemingsraad in een concreet geval instemmingsrecht heeft bij de keuze van een nieuwe pensioenuitvoerder, worden hier besproken. Aanleiding is het arrest van het Hof Den Haag van 25 oktober 2016.

Raad wijst bezwaar tegen verhoging AOW-leeftijd af
Nieuwsbericht FNV, 11-11-2016
De Centrale Raad van Beroep (CRvB) heeft op 19 juli 2016 uitspraak gedaan in meerdere procedures die namens een aantal leden van FNV gevoerd zijn.

Geef deelnemer zicht op eigen aandeel in pensioenfonds
Nieuwsbericht FNV, 10-11-2016
De FNV roept pensioenfondsen op om zo snel mogelijk bij het verplichte pensioenoverzicht ook het bedrag bij te voegen dat voor elke deelnemer in de pensioenpot zit.
Voorbeeld berekening persoonlijk aandeel pensioenvermogen

CPB: Beleggingsrisico nemen én renterisico afdekken nodig voor goed pensioen

Persbericht CPB, 10-11-2016
Het is voor pensioenfondsen lastig tegelijk beleggingsrisico te nemen én het renterisico af te dekken. Het nemen van beleggingsrisico is nodig om de pensioenen betaalbaar te houden. Het afdekken van renterisico voorkomt dat het pensioen tegenvalt als de rente laag is. De vraag welk pensioenstelsel deze beide aspecten het beste kan combineren is actueel door de discussie over de toekomst van het Nederlandse stelsel.

Paneldiscussie politiek en sociale partners bij SER
Nieuwsbericht PMT, 10-11-2016
Wat betekent solidariteit voor mensen in de metaalsector? PME, PMT en hun uitvoerder MN gingen op zoek naar ‘mensen met een verhaal’ met als resultaat het boek ‘Samen. Over solidariteit in de metaal’.

Jetta Klijnsma krijgt boek solidariteit van Pensioenfondsen PME en PMT
Nieuwsbericht PMT, 09-11-2016
Staatsecretaris van SZW, Jetta Klijnsma heeft een boek over solidariteit  in ontvangst genomen. Zij nam dit boek in ontvangst van Jan Berghuis, voorzitter bestuur PMT en Wouter Vlasblom, bestuurder van PME. Klijnsma riep SER op om snel te komen met voorstellen nieuw pensioenstelsel.

Nederlander wil pensioengeld in eigen huis kunnen steken
Nieuwsbericht Aegon, 09-11-2016
Nederlanders willen gemakkelijker met hun geld kunnen schuiven tussen pensioen, hypotheek en zorg. Dat blijkt uit onderzoek van Aegon onder 900 werknemers.

PFZW voert duurzame ranglijst 10e keer aan
Nieuwsbericht VBDO, 07-11-2016
PFZW, het pensioenfonds van de sector zorg en welzijn, voert de lijst van meest verantwoord beleggende Nederlandse pensioenfondsen aan. Voor het tiende achtereenvolgende jaar staat het pensioenfonds op nummer 1. Dit blijkt uit onderzoek van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO).

Aandachtspunten haalbaarheidstoets
Nieuwsbericht DNB, 03-11-2016
DNB beoordeelt ieder jaar of pensioenfondsen de haalbaarheidstoets correct uitvoeren. Uit de beoordeling van dit jaar blijkt dat fondsen de toets over het algemeen goed hebben uitgevoerd. 

Reactie Pensioenfederatie op consultatie Europees persoonlijk pensioenproduct
Nieuwsbericht Pensioenfederatie, 03-11-2016
In haar reactie op een consultatie van de Europese Commissie benadrukt de Pensioenfederatie dat een persoonlijk pensioenproduct (in de derde pijler) een goede aanvulling kan zijn voor mensen in landen, waar nauwelijks of geen tweede pijler (werk-gerelateerde) pensioenen bestaan.

Veertiger heeft onrealistische pensioendromen
Nieuwsbericht Rabobank, 03-11-2016
Zes op de tien Nederlanders denken straks onvoldoende pensioen te hebben om hun dromen in vervulling te laten gaan of het leven voort te zetten dat ze nu leiden. Dit blijkt uit onderzoek dat Motivaction in opdracht van de Rabobank verrichtte naar pensioendromen van werkende Nederlanders tussen de 35 en 50 jaar.

ZZP’er laat gemiddeld €1450,- aan belastingvoordeel liggen
Nieuwsbericht ZZP Pensioen, 03-11-2016
ZZP’ers maken nauwelijks gebruik van de fiscale regeling die sparen voor pensioen aantrekkelijk maakt. Dit komt naar voren uit onderzoek van ZZP Pensioen.

Dekkingsgraad pensioenfondsen gestegen, maar nog steeds te laag
Nieuwsbericht Aon, 01-11-2016
De gemiddelde dekkingsgraad van de Nederlandse pensioenfondsen steeg in oktober van 97% naar 99%. De beleidsdekkingsgraad, die leidend is voor kortingen of indexatie, bleef gelijk op 98%.Dit blijkt uit de Pensioenthermometer van Aon Hewitt

Helft van de Nederlandse beroepsbevolking weet niet precies wat scheiding of baanverlies voor pensioen betekent
Nieuwsbericht Wijzer in Geldzaken, 01-11-2016
De helft van de beroepsbevolking is zich niet goed bewust van de impact die grote levensgebeurtenissen kunnen hebben op hun pensioen. Uit onderzoek van Wijzer in geldzaken blijkt dat men niet of slechts globaal de financiële gevolgen kent van scheiding of  werkloosheid op het pensioen. In de Pensioenmonitor die Wijzer in geldzaken op de eerste dag van de Pensioen3daagse naar buiten brengt, blijkt bovendien dat 34% niet of matig tevreden is met de manier waarop het pensioen na scheiding is verdeeld.

Vrouwen weinig inzicht in pensioen
Nieuwsbericht WomenInc, 01-11-2016
WOMEN Inc. en Mijnpensioenoverzicht.nl hebben onderzoek gedaan onder 1000 vrouwen om antwoord te krijgen op de vraag hoe vrouwen denken over pensioen. Een op de drie vrouwen blijkt zich zorgen te maken om haar pensioen.

CNV: "Verhoging AOW-leeftijd komt veel te snel"
Nieuwsbericht CNV, 31-10-2016
"Het tempo waarin de AOW-leeftijd nu stijgt, dat kan echt niet. Het is tijd voor een pas op de plaats", dat zegt Maurice Limmen, voorzitter van het CNV, in reactie op de mededeling van het kabinet vandaag, 31 oktober, dat de AOW-leeftijd wordt verhoogd naar 67 jaar en drie maanden per 1 januari 2022.

AOW-leeftijd moet eerder omlaag dan verder omhoog
Nieuwsbericht FNV, 31-10-2016
Nog verder verhogen van de AOW-leeftijd leidt alleen maar tot meer oudere werklozen. De verhoging met 3 maanden in 2022 moet dan ook niet doorgaan

AOW-leeftijd gaat in 2022 met drie maanden omhoog
Nieuwsbericht Minsterie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, 31-10-2016
De nieuwe AOW-leeftijd wordt in 2022 67 jaar en drie maanden. De leeftijd gaat omhoog omdat Nederlanders steeds langer leven. De levensverwachting stijgt in 2022. Het CBS maakte vandaag de nieuwe raming van de macro gemiddelde levensverwachting bekend.
Brief van staatssecretaris Klijnsma (SZW)
Tijdspad verhoging AOW-leeftijd

<< Terug
Columns / Webartikelen
   

Pensioenfondsen willen nieuw pensioen vóór kabinetsformatie
Eppo König, NRC.nl, 30-11-2016
Fondsen willen nieuw pensioen vóór kabinetsformatie. Het huidige pensioenstelsel moet worden hervormd omdat het gevoelig is voor de rente en ouderen meer profiteren dan jongeren van de vaste ‘doorsneepremie’ voor iedereen.

Fondsen: snel plan voor nieuw pensioenstelsel
Telegraaf.nl, 30-11-2016
De Pensioenfederatie denkt dat er in het vroege voorjaar van 2017 een plan kan liggen voor de hervorming van het pensioenstelsel.

Pensioenfederatie: rechtszaken bij hervorming pensioenstelsel
NOS.nl, 30-11-2016
Staatssecretaris Klijnsma vindt dat het Nederlandse pensioenstelsel flink verouderd is en op de schop moet. Dit voorjaar kwam de Sociaal Economische Raad (SER) al met een verkenning van de opties voor een nieuw stelsel. Daar kwamen vier mogelijke contractvormen uit. Twee daarvan vindt Klijnsma het meest kansrijk. Dat zijn de opties die de Pensioenfederatie nu verder heeft onderzocht, samen met tien pensioenfondsen.

Pensioenfederatie: ‘Onderzochte pensioenvarianten zijn uitvoerbaar’
AMweb, 30-11-2016
De Pensioenfederatie heeft vandaag de resultaten van een onderzoek naar twee varianten voor een nieuw pensioencontract bij de SER aangeboden. Het onderzoek toont aan dat beide varianten in de praktijk uitvoerbaar zijn, ondanks dat ze van elkaar verschillen. Nadere uitwerking kan volgens de brancheorganisatie leiden tot een breed gedragen pensioenvariant.

Praktische consequenties herziening Europese Pensioenrichtlijn
Jacqueline Lommen, PBM, 30-11-2016
Nederland speelde een actieve rol bij de recente herziening van de Europese pensioenrichtlijn. De nieuwe wetgeving voor IORPs kwam na langdurige onderhandelingen tot stand. Deze belangrijke ontwikkeling sneeuwde onder te midden van de grote binnenlandse pensioendossiers. Hierbij de feiten en gevolgen op een rij.

CPB: collectieve pensioenregeling levert meer op
Jeroen van Wensen, Volkskrant.nl, 28-11-2016
Het Centraal Planbureau (CPB) heeft maandag een doorrekening van nieuwe pensioenvormen gepubliceerd.

Gezamenlijke pensioenopbouw levert meer op dan persoonlijk sparen
Nu.nl, 28-11-2016
Gezamenlijk sparen voor je pensioen in combinatie met het verdelen van risico's over meerdere generaties, levert meer op dan de variant waarmee individueel wordt gespaard.             

Pensioen 2.0: doorwerken tot je erbij neervalt?
Ruud Martens, Telegraaf.nl, 28-11-2016
Onacceptabel vonden we het toen Den Haag in 2010 voor het eerst sprak over verhoging van de AOW-leeftijd. ‘65 blijft 65’ stond er op de spandoeken van demonstrerend Nederland. Tevergeefs!

Pensioenfondsen mijden steeds vaker de beurs
Thijs Baas, Bnr.nl, 28-11-2016
Pensioenfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders mijden steeds vaker de beurs op zoek naar lucratieve beleggingen. Nu obligaties en aandelen steeds minder geld in het laatje brengen, komen opeens kaplaarzen, tolwegen en superriolen in het vizier van beleggers.

Rampspoed bij ABP: premie hoger, geen indexatie
Telegraaf.nl, 29-11-2016
Pensioenfonds ABP voert de premie in één klap fors op. Volgend jaar betalen de deelnemers aan het fonds 21,1% premie; dit jaar is de premie nog 18,8%. Bovendien worden de pensioenen van het ABP komend jaar niet opgehoogd.

Klijnsma waakt voor angstbeelden in pensioendebat            
Nu.nl, 24-11-2016
In de discussie rondom de pensioenen, moeten angstbeelden niet de overhand krijgen. Daarvoor waarschuwt staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken) donderdag in de Tweede Kamer.

Eenmalige uitkering bij pensionering gewenst
Niels Kortleve en Merle Willemsen, PGGM, PBM, 24-11-2016
Deelnemers hebben behoefte aan een eenmalige uitkering bij pensionering zodat ze hun pensioen beter kunnen afstemmen op hun persoonlijke situatie. Door de eenmalige uitkering vorm te geven als variant op de hoog-laagconstructie zorgen we dat mensen meer flexibiliteit krijgen en een goed pensioen behouden.

Schaf de gelijke AOW-leeftijd af!
Sjaak Zonneveld, Follow the Money, 23-11-2016
Met de verkiezingen op komst pleit 50Plus voor een AOW-leeftijd van 65 jaar voor iedereen. Oneerlijk. Mensen met fysiek zware beroepen worden in dat geval namelijk benadeeld. Is er een pensioenregeling mogelijk die wel rekening houdt met individuele verschillen? 

Korten pensioenen van 2,1 miljoen mensen dreigt
Nu.nl, 18-11-2016
Volgend jaar moeten mogelijk dertig fondsen hun pensioenen korten. Daardoor worden bijna 2,1 miljoen pensioendeelnemers waarvan tweehonderdduizend gepensioneerden geraakt.

Pensioenfondsen lijken beter, maar zijn juist slechter af
Marco Visser, Trouw.nl, 18-11-2016
Staatssecretaris Jetta Klijnsma is voorzichtig optimistisch over de Nederlandse pensioenen. Dat is toch wat voorbarig, blijkt uit de nieuwe cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB).

CPB: Aparte verzekeringen en pensioenfonds voor zelfstandigen
AMweb, 18-11-2016
Het introduceren van speciale verzekeringen en een apart pensioenfonds voor zelfstandigen kan helpen om de verschillen in kosten en risico’s bij de verschillende vormen van een arbeidsrelatie af te vlakken. Dit stelt het Centraal Planbureau (CPB) in een beleidsnota over de flexibiliteit op de Nederlandse arbeidsmarkt.

Kamer kritisch over plan voor flexibele aow
Telegraaf.nl, 17-11-2016
De Tweede Kamer heeft nog grote moeite met het plan van onafhankelijk Kamerlid Norbert Klein voor een flexibele AOW. Veel partijen plaatsten woensdagavond vraagtekens bij de uitvoerbaarheid en de kosten.

'Inflatiepresident' Trump goed voor de pensioenen
Marco Visser, Trouw.nl, 16-11-2016
De Amerikaanse verkiezingen zijn voelbaar op de kapitaalmarkt. Dat pakt goed uit voor Nederlandse ouderen.

Hoe kan dat nou, zoveel in kas en toch korten op pensioenen?
Eppo König, NRC.nl, 15-11-2016
Hoewel de pensioenfondsen bulken van het geld, dreigt korting van de pensioenen. Dit komt vooral door de lage rente. Over een oplossing zijn de meningen verdeeld. Acht vragen en antwoorden.

Deelnemers ABP en PFZW lopen minder risico op pensioenkorting
Nu.nl, 15-11-2016
De kans dat de twee grootste pensioenfondsen van Nederland volgend jaar de pensioenen moeten verlagen, is afgelopen maand iets kleiner geworden.

2e op de wereldranglijst pensioen, maar zijn we echt zo goed?
Theo Gommer, Pensioen weblog, 10-11-2016
Consultancyorganisatie Mercer heeft de pensioensystemen van 27 landen onderzocht. Nederland eindigt met een 8,1 net achter Denemarken met een 8,5. Een dag erna kwam het bericht van De Nederlandse Bank dat de gemiddelde dekkingsgraad van pensioenfondsen weer is gezakt en dat kortingen per 2017 voor de deur staan. Hoe kan dat nu?

Kies zelf wanneer je AOW ingaat
Joop de Beer, Volkskrant.nl, 10-11-2016
Een flexibele AOW is volgens Joop de Beer een realistisch alternatief voor de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd. 'Als je denkt dat je korter zult leven dan gemiddeld, kun je er dan zelf voor kiezen eerder te stoppen met werken.'

Draait rechter voorgenomen korting door pensioenfonds terug?
Jeroen van Wensen, Volkskrant.nl, 08-11-2016
Een gepensioneerde verloskundige bestreed dinsdag bij de rechter de voorgenomen korting op haar pensioenuitkering. Die is volgens haar in strijd met het Europese recht. De SPV, het pensioenfonds in kwestie, vindt van niet.

'Automatische verhoging AOW-leeftijd is sociale regressie'
Dirk-Jan van Baar, Volkskrant.nl, 06-11-2016
Opinieartikel. Met de automatische verhoging van de AOW-leeftijd doorbreekt de politiek zelf de solidariteit tussen de generaties, schrijft Dirk-Jan van Baar. 'Zo krijg je méér scheve ogen en moet je niet gek opkijken als het draagvlak voor behoud van sociale zekerheid verder afkalft.'

Meer betalen, later met pensioen: het blijft wringen
Marco Visser, Trouw.nl, 03-11-2016
AOW. Wie geboren is na december 1954 moet nog drie maanden langer doorwerken. Wie is daar blij mee?

Drie dwaze pensioendagen
Leontine Treur, Rabobank, 03-11-2016
Column. Aan collega-economen die van baan wisselen vraag ik weleens of zij er qua pensioen op vooruitgaan. Stelt het u gerust dat blijkt dat zelfs economen dat niet weten?

'Vrouwen leven langer, dus mag de AOW-leeftijd van vrouwen wel omhoog'
Tonie Mudde, Volkskrant.nl, 03-11-2016
Week in Wetenschap. Vrouwen worden doorgaans ouder dan mannen. Bij vrouwen mag de AOW-leeftijd dus wel wat harder stijgen dan bij mannen, vindt chef wetenschap Tonie Mudde.

Die lage rente? Dat blijft zo!
Sander van Mersbergen en Peet Vogels, AD.nl, 02-11-2016
Hoe tijdelijk is de 'tijdelijke' lage rente? Steeds meer economen denken dat we ze maar moeten accepteren, die intereststanden van nul of een paar tienden van een procent.

Ook poen voor zzp'er met pensioen
Lorraine Marlisa, Telegraaf.nl, 02-11-2016
Als een werknemer nooit aan zijn pensioen denkt, dan is het er in de meeste gevallen toch op een zekere dag. Dat geldt niet voor zelfstandigen. Die moeten zelf extra poen voor hun oude dag regelen.

Pensioenstelsel bevoordeelt hoger opgeleiden
Pieter Klok, Volkskrant.nl, 01-11-2016
Laat AOW-leeftijd mede afhangen van het aantal gewerkte jaren en de zwaarte van het beroep.

'Pensioen verdelen na scheiding'
Patricia Boon, Telegraaf.nl, 01-11-2016
Bij een derde van de scheidingen komt het verdelen van het pensioen niet aan de orde. Dit terwijl de wet stelt dat het pensioen evenredig dient te worden verdeeld bij een relatiebreuk.

Pensioen blijft ver-van-mijn-bed-show
NOS.nl, 01-11-2016
Veel Nederlanders weten nog steeds weinig van hun pensioen. Sterker nog: ondanks allerlei inspanningen van de overheid om mensen meer te interesseren voor hun financiële situatie op hun oude dag, zijn steeds minder mensen hiervan goed op de hoogte.

Dit is slechts het begin van verhoging pensioenleeftijd
Trouw, 31-10-2016
Werknemers die na 1954 zijn geboren, zullen elkaar vandaag even bemoedigend toeknikken. Hun pensioenleeftijd gaat namelijk met drie maanden omhoog. Wat is er aan de hand? Vijf vragen aan economieredacteur Marco Visser.

Uw AOW-leeftijd omhoog? Het volgende kabinet beslist
Gijs Herderscheê, Volkskrant.nl, 31-10-2016
De AOW-leeftijd gaat in 2022 opnieuw met een kwartaal omhoog. Dat is het gevolg van een automatisme dat in de wet is verankerd. Stijgt de levensverwachting, dan stijgt de AOW-leeftijd. Maar of het daadwerkelijk gebeurt, is afwachten.

Veel te lage pensioenpremie ambtenaren moet met zes procent omhoog
Gijs Herderscheê, Volkskrant.nl, 31-10-2016
De pensioenpremie voor ambtenaren moet met zo'n zes procent omhoog. De premie is dit jaar veel te laag vastgesteld en eigenlijk niet kostendekkend. Dat betekent dat ambtenaren meer pensioen krijgen toegekend dan waarvoor zij betalen.

Brandweer bereikt akkoord over vervroegd pensioen
Bart van Zoelen, Parool.nl, 31-10-2016
Namens het brandweerpersoneel heeft vakbond FNV een akkoord bereikt met de gemeenten over hun vroegpensioenregeling.

Beste gepensioneerde, u bent rijker dan u denkt
Robin Fransman, RTLZ, 30-10-2016
Columnist Robin Fransman kreeg een brief van een gepensioneerd koppel over de vraag hoeveel zij als gepensioneerden er op achteruit waren gegaan. Een bijzondere brief, ook omdat de schrijvers hun belastingaangifte hadden bijgevoegd. Zijn reactie op de brief

Den Haag verrast over standpunt ABP
VNG magazine, 27-10-2016
De gemeente Den Haag beraadt zich op vervolgstappen nu blijkt dat ambtenaren die meedoen aan het Generatiepact, gedupeerd worden doordat het ABP de spelregels heeft veranderd.

<< Terug
Parlementaire Informatie
   

Antwoorden van staatssecretaris Klijnsma (SZW) op Kamervragen van het lid Van Weyenberg (D66) over de toetsing van pensioenfondsbestuurders door De Nederlandsche Bank, 23-11-2016

Antwoorden van staatssecretaris Klijnsma (SZW) op Kamervragen van het lid Lodders (VVD) over vergelijkbaarheid van de kostencijfers pensioensector van De Nederlandsche Bank, 22-11-2016

Brief van staatssecretaris Klijnsma (SZW) aan de Tweede Kamer over de hoofdlijnen wetsvoorstel waardeoverdracht klein pensioen en implementatie Wet pensioencommunicatie, 22-11-2016

Antwoorden van staatssecretaris Klijnsma (SZW) op Kamervragen van het lid Van Weyenberg (D66) over het bericht “Nieuwe regels voor aparte indexatiedepots voor Pensioenfondsen” van Rijksoverheid.nl, 21-11-2016

Brief van staatssecretaris Klijnsma (SZW) aan de Tweede Kamer met de kabinetsreactie op de Najaarsrapportage van de Nederlandsche Bank (DNB), 18-11-2016
Financiële positie pensioenfondsen per einde derde kwartaal 2016 (DNB)
Generatie-effecten (CPB)

Klein stelt flexibele AOW voor
Debatten in het kort, 16-11-2016
initiatiefwetsvoorstel - Onafhankelijk Kamerlid Norbert Klein stelt voor de AOW op een zelf gekozen moment in te laten gaan.

Brief van staatssecretaris Klijnsma (SZW) aan de Tweede Kamer over het intrekken van wetsvoorstel variabele pensioenuitkering (34344), 11-11-2016

Schriftelijke antwoorden van staatssecretaris Wiebes van Financiën aan de Tweede Kamer naar aanleiding van het wetgevingsoverleg over het Belastingplan 2017, 10-11-2016

Antwoorden van staatssecretaris Klijnsma (SZW) op Kamervragen van het lid Van Weyenberg (D66) over de toetsing van pensioenfondsbestuurders door De Nederlandsche Bank, 02-11-2016

Antwoorden van staatssecretaris Klijnsma (SZW) op Kamervragen van het lid Lodders (VVD) over het bericht dat Pensioen 1-2-3 niet leidt tot meer duidelijkheid, 02-11-2016

Brief van staatssecretaris Klijnsma (SZW) aan de Tweede Kamer met reactie op de aanvullende vragen over de herziening van de IORP-richtlijn, 01-11-2016

Antwoorden van staatssecretaris Klijnsma (SZW) op de vragen van het Kamerlid Lodders (VVD) over "EIOPA wil betere en meer vergelijkbare informatie voor deelnemers ", 01-11-2016

Antwoorden van minister Hennis-Plasschaert (Def), mede namens staatssecretaris Wiebes (Fin), op de schriftelijke vragen van de vaste commissie voor Defensie over de vervolgbrief voorziening AOW-gat, 01-11-2016

Staatsblad 2016, 393
Besluit van 13 oktober 2016 tot wijziging van het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen in verband met toeslagendepots

Brief
van staatssecretaris Klijnsma (SZW) aan de Tweede Kamer over de verhoging van de AOW-leeftijd in 2022, 31-10-2016
Tijdspad verhoging AOW-leeftijd

<< Terug
Europese Informatie
   

ESMA responds to Commission’s consultation on potential EU personal pension framework
European Securities and Markets Authority, 16-11-2016
The European Securities and Markets Authority (ESMA) has published its response to the European Commission’s consultation on a potential EU personal pension framework as part of ESMA’s ongoing work in relation to the Capital Markets Union initiative.

Duration of working life. People in the EU can expect to work almost 2 years longer than 10 years ago

Eurostat, 14-11-2016
The expected duration of working life in the European Union (EU) stood at 35.4 years on average in 2015, up by 1.9 years compared with 2005. In detail over this 10-year period, duration of working life has increased more rapidly for women (32.8 years in 2015 compared with 30.2 years in 2005, or +2.6 years) than for men (37.9 years in 2015 vs. 36.7 years in 2005, or +1.2 year).

<< Terug
Toespraken en Presentaties
   
Speech Klaas Knot - ‘Financiële veerkracht in macro-economisch perspectief’
Wibauthuis, Amsterdam, 10-11-2016
Klaas Knot heeft tijdens ‘Ambitie Loont’ – een congres georganiseerd door de Delta Lloyd Foundation, CZ en de Hogeschool van Amsterdam – gesproken over het belang van financiële educatie voor de financiële veerkracht van huishoudens. Verder zouden burgers er, zo stelde hij, ook bij gebaat zijn als zij de juiste financiële prikkels zouden krijgen om goede financiële keuzes te maken.
<< Terug
Boeken
   

Bonthuis, B. N.
Essays on labour markets and pensions : proefschrift Universiteit van Amsterdam
Amsterdam : UVA, 2016. 175 p.
Dissertatie over arbeidsmarkten, pensioensystemen en de interactie tussen die twee. Bonthuis bestudeert de effecten van belastingveranderingen in een overlapping generations model en de intergenerationele effecten van werkloosheid op de opbouw van pensioenrechten. Ook onderzoekt hij de effecten van de crisis op de relatie tussen werkloosheid en het aantal beschikbare vacatures in de eurozone. Ten slotte probeert hij inzicht te krijgen in de manier waarop stijgende werkloosheid lonen beïnvloedt en identificeert hij mogelijke factoren die een verandering in responsiviteit kunnen veroorzaken.

Netspar
De meerwaarde van risicodeling met toekomstige generaties nader bezien : rapportage van bevindingen van een Netspar werkgroep
Tilburg : Netspar, 2016. 24 p.
In een Netspar-werkgroep is onderzoek gedaan naar de welvaartswinst van risicodeling met toekomstige generaties. In deze rapportage worden de inschattingen van de afruil tussen de welvaartseffecten van risicodeling met toekomstige generaties en de daaruit voortvloeiende discontinuïteitsrisico’s uit verschillende onderliggende studies nader toegelicht. 
 
Netspar; Bonenkamp, J.; Frehen, L.; Haan, J. de
Een ALM analyse van de meerwaarde waarde van intergenerationele risicodeling
Tilburg : Netspar, 2016. 22 p.
Netspar Industry series, Occasional-03 / 2016
De paper richt zich op de toegevoegde waarde van deze vorm van intergenerationele risicodeling, bezien vanuit een ALM-perspectief. De paper analyseert de meerwaarde van intergenerationele risicodeling zowel in termen van de stabiliteit van het pensioeninkomen als in welvaartstermen. Daarnaast brengt het ook het discontinuïteitsrisico van intergenerationele risicodeling in beeld door in te gaan op scenario’s waarin het collectieve fonds te maken heeft met een initieel tekort (negatieve buffer) of overschot (positieve buffer).

Netspar; CPB; Lever, M.; Michielsen, Th.
Welvaartswinst van risicodeling en renteafdekking bij pensioen
Tilburg : Netspar, 2016. 20 p.
Netspar Industry series, Occasional-10 / 2016; CPB Notitie, 28 november 2016
Het doel van deze notitie is om de pensioenresultaten van de SER-contracten met een collectief vermogen, of individueel vermogen aangevuld met een collectieve buffer, te vergelijken met die van een SER-contract met een individueel vermogen. 
 
Netspar; Loois, M.; Boeijen, D.
Welvaartswinst met beperkt discontinuïteitsrisico : de meerwaarde van intergenerationele risicodeling en asymmetrische verdeelregels
Tilburg : Netspar, 2016. 12 p.
Netspar Industry series, Occasional-05 / 2016
De paper vergelijkt verschillende vormen van risicodeling met elkaar. Daarbij wordt zowel gekeken naar marktwaardeverschuivingen als naar welvaartswinst, en zowel ‘ex ante’ (bij aanvang) als ‘ad interim’ (tussentijds). 
 
Netspar; Werker, B.
The value and risk of intergenerational risk sharing
Tilburg : Netspar, 2016. 8 p.
Netspar Industry series, Occasional-04 / 2016
De notitie kwantificeert de waarde van en het risico verbonden aan intergenerationele risicodeling in Nederlandse collectieve pensioencontracten. 
 
Netspar; Bovenberg, L.
Beleggen voor geboorte en risicodeling met de toekomst : een analytische benadering
Tilburg : Netspar, 2016. 32 p.
Netspar Industry series, Occasional-04 / 2016
Deze notitie heeft vier doelstellingen. De eerste is het afleiden van een aantal analytische uitdrukkingen voor de welvaartswinst van risicodeling met toekomstige generaties, d.w.z. generaties die nu nog niet economisch volwassen zijn en daarom nog niet kunnen participeren op de kapitaalmarkt. Een tweede doelstelling is om de gevonden analytische resultaten te kwantificeren. Een derde doelstelling is het meten van de impliciete belastingen en subsidies op de arbeidsmarkt die het gevolg zijn van het delen van risico’s met toekomstige generaties. De laatste doelstelling van deze notitie is om de welvaartseffecten in een breder perspectief te plaatsen.

CPB
Generatie-effecten verlenging hersteltermijn pensioenfondsen
Den Haag : CPB, 2016. 4 p
CPB Notitie 21 november 2016
Het ministerie van SZW heeft het CPB gevraagd om de effecten van een tijdelijke verlenging van de hersteltermijn voor pensioenfondsen te bepalen. Als fondsen niet binnen de hersteltermijn voldoen aan de vereisten, moeten zij de aanspraken korten. Deze notitie bevat de generatie-effecten van aanpassing van de hersteltermijn van 10 naar 11 of 12 jaar in 2017 en terug naar 10 jaar in 2018.

CPB; Lever, M.; Loois, M.
Pensioen en rentegevoeligheid
Den Haag : CPB, 2016. 17 p.
CPB Policy Brief, nr. 2016/12
Policy Brief over de gevoeligheid van het pensioen voor de rente, zowel in Nederland als in het buitenland. Het rapport gaat in op de rol van het contract, het toezicht en het beleggingsbeleid bij de rentegevoeligheid van pensioen. Het is voor pensioenfondsen lastig tegelijk beleggingsrisico te nemen én het renterisico af te dekken. Het nemen van beleggingsrisico is nodig om de pensioenen betaalbaar te houden. Het afdekken van renterisico voorkomt dat het pensioen tegenvalt als de rente laag is.

CPB; Lever, M.
Pensioen en rentegevoeligheid : achtergrondinformatie
Den Haag : CPB, 2016. 6 p.
CPB Achtergronddocument, 10 november 2016
Dit achtergronddocument licht toe hoe het beleggingsbeleid en de renteafdekking in de persoonlijke pensioenrekeningen beschreven in hoofdstuk 4 van de Policy Brief ‘Pensioen en rentegevoeligheid’ zijn bepaald. 
 
OECD
Pension markets in focus
Parijs : OECD, 2016. 45 p.
OECD-onderzoek naar de netto rendementen van pensioenfondsen in twintig landen, waaronder Nederland. Uit het onderzoek blijkt dat in landen met minder dan 150 pensioenfondsen tussen 2005 en 2015 significant hogere netto reële rendementen hebben gehaald dan in landen meer dan 150 pensioenfondsen. 

Pension Rating Agency, the
TPRA-monitor dekkingsgraden 2016 – III
Amsterdam : TPRA, 2016, 21 p.
TPRA publiceert elk kwartaal de dekkingsgradenmonitor waarin de ontwikkelingen van de nominale dekkingsgraad gevolgd worden. De monitor beschrijft de ontwikkeling van de financiële stand van zaken. Naast deze algemene ontwikkelingen zet de monitor de prestaties van de ondernemingspensioenfondsen af tegen de prestaties van de bedrijfstakpensioenfondsen en geeft de monitor een overzicht van goed en minder goed presterende fondsen. De resultaten zijn gebaseerd op de publiek beschikbare informatie over dekkingsgraden

Netspar; Mastrogiacomo, M.
De pensioenpuzzel van zelfstandigen : zelfstandigen maken pensioenambities niet waar
Tilburg : Netspar, 2016. 19 p.
Netspar brief, nr. 7
Als het gaat om de hoogte van het pensioen en de gewenste pensioendatum, hebben zelfstandig ondernemers dezelfde ambities als mensen in loondienst. Uit Netspar-onderzoek blijkt echter dat zij vaak te weinig sparen, een laag bedrijfsvermogen hebben en kwetsbaar zijn op de huizenmarkt. Daardoor dreigen zij hun verwachtingen niet waar te maken.
 
Netspar; Mastrogiacomo, M.
Will we repay our debts before retirement? : or did we already, but nobody noticed? : the legacy of interest-only mortgages, voluntary repayments and saving deposits in the Netherlands
Tilburg : Netspar, 2016. 67 p.
Design paper, nr. 64
De studie bevat een analyse van de toekomstige schuldenpositie van verschillende groepen huiseigenaren, zoals starters en zelfstandigen, op het moment van hun toekomstig pensioen. Verschillende activa, zoals de rol van vrijwillige aflossingen en de waarde van spaarrekeningen zijn in de berekeningen meegenomen.

<< Terug
Tijdschriftartikelen
   

Huisman, M.
Iedereen die werkt moet de geneugten van de tweede pijler hebben
PensioenAdvies, 27 (2016) 11 (nov), p. 6-11
Natuurlijk zijn er verschillen in opvatting tussen de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars. Maar als men met Gerard Riemen (Pensioenfederatie) en Harold Herbert (Verbond van Verzekeraars) spreekt, hoort de goede luisteraar meer cultureel bepaalde verschillen dan écht inhoudelijke. Dat is goed verklaarbaar als men bedenkt dat beide brancheverenigingen vanuit een heel ander historisch perspectief naar de toekomst van ons nationaal pensioenstelsel kijken. Pensioencommunicatie is voor allebei een echte breinbreker. Verplichte winkelnering op uitvoeringsniveau is het kantelpunt waarop de eensgezindheid kan omslaan.

Boumans, M. E. C.
Enige actualiteiten over het pensioen van zelfstandigen
Arbeidsrecht, 23 (2016) 11 (nov), p. 29-33
Themanummer Zelfstandigen. Het pensioen van zelfstandigen is een belangrijk onderwerp in de discussie over de toekomst van het pensioenstelsel. Zelfstandigen bouwen grosso modo minder pensioen op dan werknemers. Dit kan na pensionering leiden tot een inkomensterugval onder zelfstandigen. In dit artikel wordt ingegaan op de huidige mogelijkheden tot pensioenopbouw van zelfstandigen en op een aantal recente initiatieven die dit beogen te verbeteren. Ook wordt stilgestaan bij enkele mogelijke toekomstige maatregelen.

Jansen, S.
Versterkte rol or bij pensioen : wetsvoorstel wijziging Pensioenwet en Wet op de ondernemingsraden
OR informatie, (2016) 11 (nov), p. 16-17
Een duidelijke en niet te passeren rol hij de vaststelling, wijziging of intrekking van een pensioenregeling Dat is het doel van het onlangs door het parlement aangenomen wetsvoorstel. Per 1 oktober 2017 zijn deze wijzigingen van de Pensioenwet en de WOR in werking getreden. Een goed moment om de rol van de or hij de arbeidsvoorwaarde pensioen te bespreken en stil te staan hij de belangrijkste wijzigingen.

Wassenaar R.; Hoek, A. van der
Mag ik ook even wat zeggen!? : werknemer over zijn pensioen
OR informatie, 42 (2016) 11 (nov), p. 18-19
Het Nederlandse pensioenstelsel kraakt. Er is sprake van een transitieproces naar een nieuw stelsel. Oude normen en waarheden kunnen we vergeten. We zijn op weg naar een meer geïndividualiseerd stelsel op basis van nieuwe uitgangspunten.

Visser, M.; Keulen, N. van
Een goed pensioen? : de or beslist mee! Wijziging instemmingsrecht pensioenregelingen
OR informatie, 42 (2016) 11 (nov), p. 20-21
In artikel 27 van de WOR wordt het instemmingsrecht van de ondernemingsraad hij pensioenregelingen geregeld. Zonder deze instemming kan de bestuurder geen uitvoering geven aan zijn voorgenomen beleid. Recent is dit instemmingsrecht gewijzigd. In dit artikel worden de wijzigingen besproken.

Beer, P. de
Behoud ons pensioenstelsel, maar democratiseer de besluitvorming
S&D, 73 (2016) 5 (okt), p. 6-16
In dit artikel betoogt de auteur dat de voorstellen voor hervorming van het pensioenstelsel voorbijgaan aan het wezenlijke probleem: de fundamentele onzekerheid van het pensioen. Daardoor bieden de aangedragen alternatieven niet werkelijk een oplossing voor de problemen van het stelsel, maar dreigt wel een aantal essentiële kenmerken van het bestaande stelsel te worden prijsgegeven.

Borgdorff, P.
Nieuw pensioenstelsel biedt kansen voor betere pensioencommunicatie
In: Pensioen Doc, (2016) 3, p. 10-15
Het inrichten van een nieuw pensioenstelsel is een taai en complex proces. Zoveel is wel duidelijk sinds De Nationale Pensioendialoog begin 2015 startte. De discussie die nu volop speelt over dat nieuwe stelsel wordt gekenmerkt door lastige onderwerpen als het generatieconflict, pensioenresultaten, rentegevoeligheid, keuzevrijheid en de positie van ZZPers. Daardoor zouden we bijna uit het oog verliezen dat pensioen ook uit te leggen moet zijn aan de deelnemers, vindt Peter Borgdorff, directeur van Pensioenfonds Zorg en Welzijn.
<< Terug
U ontvangt deze SER-themabrief omdat u bent opgenomen in het relatiebestand van de SER of omdat u zich als abonnee heeft aangemeld. Als u de themabrief niet meer wilt ontvangen, kunt u zich onderaan via de link afmelden. Attendeer ook uw collega's op deze SER-themabrief Pensioenen en AOW. Zij kunnen zich zelf aanmelden.
 
Aanmelden Afmelden Gegevens wijzigen
Bezuidenhoutseweg 60  |  Postbus 90405  |  2509 LK Den Haag  |  T 070 - 3499 499  |  bidoc@ser.nl  |  www.ser.nl