09 maart 2017  
Maandelijkse themabrief met recent verschenen informatie over Pensioenen en AOW
Pers- en Nieuwsberichten Parlementaire Informatie Boeken
Columns / Webartikelen Europese Informatie Tijdschriftartikelen
Toespraken en Presentaties
Pers- en Nieuwsberichten
   

Opbouw pensioen in eigen beheer definitief ten einde             
MKB-Nederland, 08-03-2017
De opbouw van pensioen in eigen beheer wordt definitief stopgezet. De Eerste Kamer heeft dinsdag ingestemd met een wetsvoorstel van staatssecretaris Wiebes van Financiën voor uitfasering van het pensioen in eigen beheer van circa 150.000 dga’s. MKB-Nederland heeft - met succes – gelobbyd voor afschaffen van het huidige systeem.

Verkiezingen: de pensioenthema’s
Nieuwsbericht ABP, 08-03-2017
Op woensdag 15 maart zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer. Wat staat er in de verkiezingsprogramma’s vermeld over pensioen? Een overzicht van de belangrijkste thema’s.

PMT verdubbelt haar investering in het Bedrijfsleningenfonds naar € 200 miljoen
Nieuwsbericht PMT, 08-03-2017
PMT verdubbelt haar investering in het Bedrijfsleningenfonds (BLF) van de Nederlandse Investeringsinstelling (NLII) naar € 200 miljoen. PMT doet dit omdat zij de noodzaak voor financiering van het Nederlands bedrijfsleven onderschrijft.

Ontwikkeling inkomen en vermogen 65-plussers na ’95
Nieuwsbericht CBS, 07-03-2017
Het gemiddelde inkomen en het doorsnee oftewel mediaan vermogen van 65-plushuishoudens zijn er in twintig jaar tijd meer op vooruitgegaan dan het inkomen en het vermogen van het gemiddelde huishouden.

65-plusser gezonder maar zwaarder dan 20 jaar geleden
Nieuwsbericht CBS, 07-03-2017
Op 1 januari 2016 telde Nederland 3,1 miljoen 65-plussers, ruim 1 miljoen meer dan twintig jaar eerder. Deze stijging komt doordat de omvangrijke babyboomgeneratie inmiddels deze leeftijd heeft gepasseerd. Hoe vergaat het deze 65-plussers nu in vergelijking met de 65-plussers van twintig jaar geleden?

FNV en de vergoeding voor het werk in pensioenfondsen
Nieuwsbericht FNV, 06-03-2017
In de uitzending van Zwarte Zwanen van 6 maart 2017 meldt omroep Max dat de FNV jaarlijks een bedrag van 2,5 miljoen euro ontvangt van de pensioenfondsen. Helaas werd daar niet bij verteld waarom de FNV deze gelden ontvangt en wat er vervolgens mee gebeurt.

NVOG vraagt staatssecretaris Klijnsma om heroverweging standpunt inzake rekenrente
Nieuwsbericht NVOG, 06-03-2017
In een brief aan staatsecretaris Klijnsma vragen de ouderenorganisaties NVOG, KNVG, KBO-PCOB en NOOM de staatssecretaris om haar standpunt inzake rekenrente in heroverweging te nemen.

Pensioen meer dan 100.000 deeltijdwerkers in gevaar
Nieuwsbericht VCP, 02-03-2017
Voor meer dan honderdduizend deeltijdwerkers dreigt een lager pensioen als zij fiscaal minder kunnen opbouwen. Veel politieke partijen willen de grens waarbinnen fiscaal gunstig pensioen kan worden opgebouwd verlagen. De Vakcentrale voor Professionals (VCP) wijst dit resoluut van de hand. Volgens de VCP zal een verlaging grote groepen deeltijders hard treffen.

Netto pensioenregelingen
Nieuwsbericht Stichting van de Arbeid, 01-03-2017
De Stichting van de Arbeid doet een dringend verzoek op staatssecretaris Klijnsma en staatssecretaris Wiebes om de netto pensioenregeling zodanig te verbeteren dat het een geschikt product wordt voor pensioenfondsen om te kunnen aanbieden aan hun deelnemers

Stijging dekkingsgraad pensioenfondsen zet door. Pensioenkwesties onderwerp van politiek debat
Persbericht Aon, 01-03-2017
De gemiddelde dekkingsgraad van de Nederlandse pensioenfondsen is in februari gestegen van 103% naar 104%. De beleidsdekkingsgraad, die leidend is voor kortingen en indexatie, steeg van 98% naar 99%. Dat blijkt uit de Pensioenthermometer van Aon Hewitt.

"Pensioenstelsel gebaseerd op Nederland van 40 jaar geleden"
Nieuwsbericht Verbond van Verzekeraars, 01-03-2017
"We hebben een schitterend stelsel, maar het is ook een beetje gebaseerd op hoe Nederland 30 tot 40 jaar geleden was." Met die woorden trapte bestuurder Maarten Edixhoven van het Verbond van Verzekeraars dinsdagavond een vurige discussie over ons pensioenstelsel af tijdens Het Financiële Verkiezingsdebat.

Pensioenbranche schetst gevaarlijk rooskleurig beeld AOW-leeftijd
Persbericht Independer, 27-02-2017
Pensioeninstanties wekken onterecht de indruk dat de AOW-gerechtigde leeftijd voor bijna iedereen vastligt op 67 jaar en drie maanden. Deze onjuiste beeldvorming kan grote gevolgen hebben voor de consument.
Artikel van algemeen directeur Ruud Martens op VVPonline

Open brief aan alle lijsttrekkers - Ouderenbonden eisen rol in SER op
Nieuwsbericht KNVG, 27-02-2017
De lijsttrekkers bij de komende verkiezingen voor de Tweede Kamer moeten nog voor de verkiezingen aangeven dat de ouderenorganisaties na 15 maart nauw betrokken zullen worden bij alle voor ouderen belangrijke onderwerpen als pensioen, wonen en zorg. De KNVG pleit ervoor, dat de ouderenorganisaties een directe vertegenwoordiging krijgen in de SER, het belangrijke sociaaleconomische adviesorgaan van de regering, of althans minstens in een aantal belangrijke SER-commissies.
Artikel Trouw: Ouderenbonden eisen hun rol op
Open brief aan alle lijsttrekkers

Brandbrief over eerlijk stoppen met werken voor hulpverleners
Nieuwsbericht FNV, 22-02-2017
Er moet snel verbetering komen in de mogelijkheden van vervroegde uittreding van politie-, brandweer-, defensie- en ambulancepersoneel. Dat schrijven FNV Veiligheid, FNV Overheid en FNV Zorg en Welzijn in een gezamenlijke brandbrief aan het kabinet, de politieke partijen en werkgevers. 

Pensioensector vreest onwerkbare compromissen bij kabinetsformatie
Nieuwsbericht ANP, 22-02-2017
Sociale partners en pensioensector moeten met een plan komen vóór de start van de kabinetsformatie. Zo’n breed gedragen plan verkleint de kans dat de stelselhervorming ten prooi valt aan politieke compromissen.

Pensioenopbouw boven € 70.000,- loopt gevaar
Nieuwsbericht CMHF, 22-02-2017
In de publieke verkiezingsprogramma's van de politieke partijen zijn vaak slechts vage plannen opgenomen over de toekomst van de pensioenen in Nederland. Totdat deze programma's vorige week werden doorgerekend door het CPB. Uit de CPB-rapportage bleek ineens dat het merendeel van de partijen voor verdere aftopping van de pensioenopbouw is.

Harrie Verbon/David Hollanders: AOW-leeftijd kan probleemloos naar 65
Nieuwsbericht Universiteit Tilburg, 21-02-2017
De meerderheid van de Nederlandse kiezers wil dat de AOW-leeftijd terug gaat naar 65 jaar. Volgens het kabinet is dat onbetaalbaar. Maar is dat ook zo? Prof. Harrie Verbon en dr. David Hollanders van Tilburg University onderzochten dat en concluderen dat de AOW-leeftijd best terug kan naar 65 jaar.

Aon: laat uitvoering flexibele AOW over aan pensioenfondsen en verzekeraars
Nieuwsbericht Aon Hewitt, 20-02-2017
De invoering van een flexibele AOW is het eenvoudigst en goedkoopst als niet de Sociale Verzekeringsbank (SVB), maar pensioenfondsen en verzekeraars zich over de uitvoering ervan ontfermen.

Waarom nog geen 10% van de zzp'ers een pensioenplan heeft
Bart van de Laak, Wegwijs, 20-02-2017
De pensioenplannen van Nederlandse zzp'ers blijven achter bij die van hun buitenlandse collega's. Strategieën worden wel gemaakt, maar de belastingvoordelen niet benut.

Stelselherziening pensioen herstelt vertrouwen
Nieuwsbrief Stichting Pensioenbehoud, 20-02-2017
Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft op 13 februari in verband met de verkiezingen het zeer lezenswaardige rapport Kwesties voor het kiezen uitgebracht over de onderwerpen zorg, politie en pensioenen.

Pensioenfonds voor het Slagersbedrijf krijgt opnieuw gelijk
Nieuwsbericht Pensioenfonds voor het Slagersbedrijf, 20-02-2017
Na rechtszaak, nu ook het hoger beroep van DNB gewonnen!
Uitspraak College van Beroep voor het bedrijfsleven
Artikel AMweb Pensioenfonds slagers wint opnieuw van DNB

Unemployment has long-term effect on retirement income, research finds
Nieuwsbericht Amsterdam School of Economics, 17-02-2017
The credit crisis of 2008 will persist for a long time yet. Workers who lost their jobs during the crisis will especially feel the pain through their retirement. Younger workers are hit the hardest, concludes researcher Boele Bonthuis.

Keuzes in Kaart 2018 – 2021: forse verschillen tussen partijen
Persbericht CPB, 16-02-2017
Het Centraal Planbureau (CPB) publiceert de resultaten van de doorrekening van de verkiezingsprogramma’s. 'Keuzes in Kaart 2018-2021' omvat een analyse van de financieel-economisch keuzes van elf partijen.

CNV: noodzaak flexibele AOW ingangsdatum voor zware beroepen
Nieuwsbericht CNV, 09-02-2017
"Het is nu noodzaak om snel te komen tot een flexibele AOW-ingangsdatum voor zware beroepen", zegt CNV-voorzitter Maurice Limmen.

Gezonde werknemers denken langer door te kunnen werken
Nieuwsbericht CBS, 09-2-2017
Werknemers van 45 tot 65 jaar die aangeven geen goede gezondheid te hebben, denken in staat te zijn hun huidige werk te kunnen voortzetten tot een leeftijd van gemiddeld 62,5 jaar. Dat is ruim 2,5 jaar korter dan werknemers die een goede gezondheid ervaren.

Inkoopvoorwaarden nettopensioen snel aanpassen
Nieuwsbericht VCP, 07-02-2017
De VCP wil dat er snel een oplossing komt voor de problemen met de nettopensioenregeling. Bij de vormgeving van de regeling is een fout gemaakt door de Ministeries van SZW en Financiën.

Geen negatieve rentevergoeding bij waardeoverdrachten
Nieuwsbericht Pensioenfederatie, 06-02-2017
Bij individuele wettelijke waardeoverdrachten is de overdragende pensioenuitvoerder rente verschuldigd aan de ontvangende pensioenuitvoerder. Deze rentevergoeding is gebaseerd op het U-rendement. Voor 2017 is het U-rendement waarmee gerekend zou moeten worden negatief. De Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars hebben hierover overleg gevoerd met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Nederland wereldwijd grootste pensioenvermogen in 2016

Persbericht Willis Towers Watson, 02-02-2017
Nederland had in 2016 wereldwijd het hoogste pensioenvermogen in verhouding tot haar bruto binnenlands product (168%). Dat blijkt uit het rapport Global Pension Assets Study 2017, een jaarlijks terugkerende studie van Willis Towers Watson naar de 22 belangrijkste pensioenmarkten van de wereld

KPMG: "Pensioenfonds moet zich toeleggen op waardecreatie op de lange termijn"
Nieuwsbericht KPMG, 02-02-2017
Nederlandse pensioenfondsen moeten zich er op gaan toeleggen om met het pensioenvermogen meer economische groei te stimuleren en een structurele bijdrage te leveren aan economische waardecreatie op de lange termijn.

<< Terug
Columns / Webartikelen
   

Factcheck: gaat AOW-leeftijd onder de VVD naar 74 jaar?
Lotte Grimbergen, Volkskrant.nl, 08-03-2017
Wat is waar - de politieke factcheckrubriek.
De Volkskrant checkt in aanloop naar de verkiezingen op 15 maart politieke uitspraken op waarheidsgehalte. Vandaag: gaat de AOW-leeftijd onder de VVD naar 74 jaar?

Pensioen verder aftoppen: niet goed doordacht
Jesse Martens, Blog PGGM, 08-03-2017
Een aantal politieke partijen wil de hoogte van het salaris waarover pensioen opgebouwd mag worden verder beperken. Dat is geen doordacht plan, schrijft Jesse Martens

Gepensioneerden benadeeld in Nederland? Ja en nee, aldus cijfers CBS
Inkomen 65-plussers blijft achter, maar vermogen loopt uit
Yvonne Hofs, Volkskrant.nl, 07-03-2017
Het is een hoofdthema in de campagne: worden gepensioneerden in de steek gelaten of hebben ze het juist beter dan jongeren. Beide, volgens nieuwe cijfers van het CBS.

Prast en Verbon over positie 65-plussers in Nederland
Univers Online, 07-03-2017
Het CBS heeft nieuwe cijfers naar buiten gebracht over het vermogen en de koopkracht van gepensioneerden. Henriëtte Prast en Harrie Verbon, allebei hoogleraar Economie aan Tilburg University, plaatsen de cijfers in perspectief.

Veel dga’s weten niet wat ze met pensioen in eigen beheer moeten
Financial Focus, ABN-AMRO MeesPierson, 07-03-2017
Veel directeur-grootaandeelhouders (dga’s) hebben geen idee wat ze met hun bestaande pensioen in eigen beheer (PEB) gaan doen, als de Wet uitfasering pensioen in eigen beheer waarschijnlijk per 1 april ingaat. Uit onderzoek van ABN AMRO MeesPierson onder ruim 400 dga’s blijkt dat een kwart van de dga’s die momenteel pensioen in hun BV opbouwt, daarover nog een besluit moet nemen. 

Pensioenstelsel 2.1: Een verfijnd voorstel voor een nóg beter alternatief pensioenstelsel
Blog Frank Driessen, Aon, 06-03-2017
Pensioenstelsel 2.0 was mooi, maar kon nog beter. Daarom is er nu Pensioenstelsel 2.1, een nóg serieuzer alternatief is voor de SER-varianten. 

Me Judice Economenpanel: AOW-hervormingen ter discussie
MeJudice, 05-03-2017
Aan het economenpanel zijn drie stellingen voorgelegd met betrekking tot de AOW.

ABN Amro: pensioenprobleem veel kleiner dan gedacht
Martin Visser, Telegraaf.nl, 04-03-2017
Pensioenfondsen staan er veel beter voor dan vaak wordt beweerd. Dat komt omdat ze verplicht moeten rekenen met een extreem lage marktrente.

#Stembuzz – Herziening pensioenstelsel: ‘O Nederland, let op uw saeck’
Publicatie ABN-AMRO, 03-03-2017
In de ABN-AMRO serie van publicaties vooruitlopend op de verkiezingen: Ons pensioenstelsel is sterker en staat er beter voor dan vaak wordt beweerd. Een fundamentele herziening van het stelsel moet beginnen met een bezinning op de ambitie van het stelsel. De verkiezingsprogramma’s zeggen er onthutsend weinig over.

Alternatief voor doorsneepremie complex
Telegraaf.nl 03-03-2017
Het wijzigen van het huidige systeem waarbij jong en oud een gelijke pensioenpremie betalen, de zogeheten doorsneepremie, is complexer dan je zou denken. 
Daarvoor waarschuwt het economisch bureau van ABN Amro in een rapport dat de bank vooruitlopend op de aanstaande verkiezingen heeft gepubliceerd.

Grote vijf trekken dekkingsgraad pensioenfondsen uit het moeras
AMweb, 03-03-2017
In het vierde kwartaal heeft de pensioensector zich na twee stabiele kwartalen en een dramatisch eerste kwartaal hersteld tot nagenoeg het niveau eind 2015. Met een gemiddelde dekkingsraad van 106,3 scoorden de fondsen eind 2016 0,5% lager dan het jaar er voor, zo blijkt uit cijfers van The Pension Rating Agency (TPRA). De vijf grootste pensioenfondsen van ons land boekten in het vierde kwartaal de beste resultaten.
TPRA-Monitor dekkingsgraden 2016-IV
TPRA-Monitor dekkingsgraden 2016-Jaarbericht 

Gebruik keuzeopties binnen pensioen groeit
Niels Kortleve, Merle Willemsen, Blog PGGM, 03-03-2017
De roep om meer keuzemogelijkheden voor deelnemers in pensioenregelingen neemt toe. Deelnemers maken echter al steeds meer gebruik van keuzeopties.

Deeltijdpensioen kan wel een oppepper en wat meer enthousiasme gebruiken
Frans van de Veen, Trouw.nl, 02-03-2017
Opinie. 
Deeltijdpensioen kan interessant zijn voor mensen die niet willen of kunnen doorwerken zegt Frans van de Veen, pensioenspecialist bij CNV Vakmensen. Maar het gros van de werknemers is niet op de hoogte van de mogelijkheden.

Er is geen reden om ons pensioenstelsel bij het oud vuil te zetten               
Rob Goedhart, Follow the Money, 02-03-2017
Sjaak Zonneveld getuigt in zijn column van 17 februari op FTM van zijn voorkeur voor individuele pensioenpotjes. Rob Goedhart deelt Zonnevelds enthousiasme bepaald niet en weerlegt een voor een diens argumenten voor het onderuithalen van het huidige Nederlandse pensioenstelsel. 

Wat doen we met de ‘pensioenrots’ AOW?
Expertvisie XIV, Theo Gommer, ONL.nl, 01-03-2017
De Algemene OuderdomsWet is de vaste rots en basis in ons pensioenstelsel. Een eerste pijler, die voorziet in de basisbehoefte.

De 5 allesbepalende verkiezingsthema’s die de toekomst van ons pensioen zullen veranderen
Martin Jonk, Willis Towers Watson, 28-02-2017
De Tweede Kamerverkiezingen van maart zullen een eerste (rode) potloodschets van ons toekomstige pensioenstelsel op gaan leveren. De SER heeft hiervoor al diverse varianten voorgesteld, die ook door andere partijen zijn beoordeeld.

Doorwerken na de pensioengerechtigde leeftijd: financiële noodzaak?
Ineke Bijlsma en Raymond Montizaan, ROA, Pensioen, Bestuur & Management (PBM) nummer 1 2017, 28-02-2017
Het Research Centrum voor Onderwijs en de Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit Maastricht heeft onderzocht hoe de recente ontwikkeling van de arbeidsmarktparticipatie van AOW-gerechtigden op de Nederlandse arbeidsmarkt eruit ziet.

Wanneer voelt de verhoging van de AOW-leeftijd als diefstal?
Joop de Beer, Harry van Dalen, Kène Henkens, MeJudice, 27-02-2017
De AOW-leeftijd is de afgelopen jaren versneld verhoogd en die verhoging heeft gezorgd voor de nodig ophef. Oudere werknemers die dicht tegen hun pensioen aanzitten voelen zich danig bedrogen. NIDI-onderzoekers De Beer, Van Dalen en Henkens nemen deze boosheid serieus en ontrafelen de krachten die daarachter schuil kunnen gaan. Zij laten zien dat de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd danig uit de pas loopt met de toename van de levensverwachting van generaties.

Aandeelhouder ASR schaart zich achter oproep pensioenfondsen: 'Unilever, blijf duurzaam'
Peter de Waard,
Volkskrant.nl, 25-02-2017
Verzekeraar ASR - met een belang van 5,8 procent een van de grootste aandeelhouders van Unilever - schaart zich achter de oproep van twee pensioenfondsen aan het concern niet voor de snelle winst te gaan.

Pensioenfondsen roepen Unilever op niet toe te geven aan aandeelhouders
Nu.nl, 25-02-2017
Het Pensioenfonds Metaal & Techniek (PMT) en het Pensioenfonds van de Metalelektro (PME) roepen Unilever op niet toe te geven aan de druk van andere aandeelhouders.

Column: Sterftewinst
Theo Gommer, Telegraaf.nl, 24-02-2017
Onlangs mocht ik bij het TV-programma Kassa (zie uitzending gemist van 11 februari) toelichting geven op de door verzekeraars (en pensioenfondsen) gehanteerde levens- c.q. sterftekansen. Graag licht ik dat nog verder toe.

Dit vinden politieke partijen van het pensioenstelsel en de AOW-leeftijd

Nu.nl, 23-02-2017
15 maart gaan we naar de stembus om een nieuwe Tweede Kamer te kiezen. NU.nl heeft op een rij gezet wat de politieke partijen in hun verkiezingsprogramma's over deze thema's zeggen.

Doorwerken tot 67 of toch eerder stoppen?
NOS.nl, 23-02-2017
De AOW-leeftijd stijgt voor iedereen naar 67 jaar en hoger. De meeste politieke partijen willen daar verandering in brengen. Dat zou vooral gunstig zijn voor mensen met zware beroepen. 

Aantal risico’s variabele pensioenuitkering de moeite waard om te verzekeren of collectief te delen
Agnes Joseph, Miriam Loois, Pensioen, Bestuur & Management (PBM), 23-02-2017
De Wet Verbeterde Premieregelingen maakt het bij premieregelingen mogelijk om ook na pensionering door te beleggen. Maar doorbeleggen brengt ook risico’s met zich mee. Wat zijn die risico’s? Hoe groot zijn de verschillende risico’s? En is het de moeite waard om deze risico’s te verzekeren of collectief te delen?

Mensen moeten weerbaarder worden tegen veranderingen
Mariëtte Hamer, Trouw.nl, 22-02-2017
Om tegenstellingen in de samenleving aan te pakken, moeten we kritisch kijken naar ons beleid en ervoor zorgen dat meer mensen met elkaar in aanraking komen, schrijft Mariëtte Hamer, de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad.

Levensduur blijft stijgen in ontwikkelde landen
Caroline Kraaijvanger, Scientias.nl, 22-02-2017
In sommige landen zullen kinderen die in 2030 geboren worden een verwachte levensduur hebben die de 90 jaar overstijgt. Dat is te lezen in het blad The Lancet. De onderzoekers baseren hun conclusie op 21 modellen die de levensduur in 35 ontwikkelde landen kunnen voorspellen.

Coöperatief pensioenfonds is kwestie van tijd’
Roland de Greef, AMweb, 21-02-2017
Voor pensioenfondsen die de drempel voor een algemeen pensioenfonds (APF) te hoog vinden, kan een coöperatief pensioenfonds (CPF) een goed alternatief zijn. Dat stelt Roland de Greef, pensioenrechtadvocaat van Houthoff Buruma.

Henk Krol: AOW kan terug naar 65 als uitkering wordt verlaagd
Raoul du Pre, Volkskrant.nl, 21-02-2017
Als AOW'ers genoegen nemen met een lagere uitkering, kan de AOW-leeftijd terug naar 65 jaar - zonder dat het veel te duur wordt. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Tilburg, in opdracht van 50Plus.

Rekenrente, het kan anders!
Jan Tamerus, Blog PGGM, 20-02-2017
Er is veel discussie over de rekenrente. Hoe komt dat? En kan het anders?

Er is geen conflict tussen generaties
Trouw.nl, 20-02-2017
De veronderstelling leeft dat er een tegenstelling bestaat tussen ouderen en jongeren in de samenleving. Dat is een uitstekende illustratie van hoe het mis kan gaan in het maatschappelijk debat en hoe improductief het suggereren van dergelijke tegenstellingen is.

Generaties zijn niet zo verdeeld over pensioenen
Wilma Kieskamp, Trouw.nl, 18-02-2017
Vaak is een ‘generatieconflict’ voorspeld over het pensioenstelsel. Het bewijs daarvoor ontbreekt. Ook veel jongeren willen het huidige collectieve systeem handhaven.

Moeten we het verlies op de pensioenuitkeringen uitsmeren over de generaties?
Monic Slingerland, Trouw.nl, 18-02-2017
Op papier botsen de belangen van jong en oud, als het over de pensioenen gaat. Maar het is inderdaad vooral een papieren oorlog. En als jong en oud al oorlog willen voeren over het pensioen, wat zijn dan hun wapens?

Op naar een individueel pensioenstelsel               
Sjaak Zonneveld, Follow the Money, 17-02-2017
In zijn jongste column voor Follow the Money vraagt pensioenexpert Rob Goedhart zich af waarom we naar een pensioenstelsel op individuele basis zouden willen en waar die roep vandaan komt. Gastauteur Sjaak Zonneveld beantwoordt deze vragen, en legt uit waarom het huidige pensioenstelsel tot conflicterende belangen leidt.

Tegengif voor een generatieoorlog
Marco Visser, Trouw.nl, 17-02-2017
Ouderen en jongeren zitten deze maand om de tafel om te praten over pensioenen. En dat na alle verwijten die de afgelopen jaren over en weer klonken. Ze willen met een oplossing komen voordat er een nieuw kabinet zit.

De feiten en cijfers over ouderen in Nederland
NOS.nl, 16-02-2017
Ouderen zijn deze verkiezingen een belangrijk thema. Ze vormen ook een steeds grotere groep kiezers vanwege de vergrijzing. Veel politieke partijen zetten in op het tegengaan van armoede onder ouderen.

Meer of zekerder pensioen?
Peet Vogels, AD.nl, 16-02-2017
Voor gepensioneerden valt er voldoende te kiezen. Een hogere AOW, lagere ziektekosten, hogere ouderenkorting, elke partij draait aan de knoppen van het ouderenbeleid. Maar levert al dat gedraai ook iets op?

Pensioenen in verkiezingstijd
, Nationaal Pensioenweblog, 16-02-2017
Ik zou verwachten dat heldere uitgangspunten ten aanzien van ons pensioenstelsel onderdeel zouden uitmaken van de verschillende partijprogramma’s. Echter, niets is minder waar

'Wees eerlijk over het pensioen en geef geen garanties'
Jelle Brandsma, Trouw.nl, 16-02-2017
Steven van Weyenberg (D66) wil de optie van een eigen pensioenpotje. Gijs van Dijk (bestuurder FNV en kandidaat voor de PvdA) wil het collectief pensioen behouden.

SCP: Transparantie brengt vertrouwen in pensioen niet terug
AMweb.nl, 16-02-2017
De herziening van het pensioenstelsel waar de sector nu druk mee bezig is, gaat het geschonden vertrouwen in pensioenfondsen niet herstellen. Dit meldt het Financieele Dagblad op basis van het rapport Kwesties voor het kiezen van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Herstel vertrouwen pensioenstelsel is wensdenken
VVP.nl, 16-02-2017
De herziening van het pensioenstelsel moet mensen beter zicht geven op wat ze sparen en meer ruimte voor keuzes geven. Deze verhoogde transparantie moet er toe leiden dat mensen weer een beetje vertrouwen in het stelsel krijgen.

Vertrouwen deelnemers in pensioenfondsen
Tim Burggraaf, Pensioen, Bestuur & Management (PBM), nummer 1 2017, 16-02-2017
De pensioenfondsen krijgen van hun deelnemers een kleine 6- als het gaat om vertrouwen. Dit blijkt uit onderzoek van Mercer uitgevoerd onder pensioenfondsdeelnemers in 2015 en 2016.

Pensioensector wil vertrouwen terugwinnen 
Peet Vogels, DeOndernemer.nl, 15-02-12017
De reputatie van de pensioensector ligt aan diggelen. Nu het waardevaste pensioen een mythe blijkt, worden pensioenfondsen gewantrouwd door gepensioneerden en deelnemers. Het vertrouwen moet terug, maar hoe? Daarover is de sector hopeloos verdeeld.

Meerderheid van Nederlanders wil AOW-leeftijd terug naar 65 jaar'         
Nu.nl, 15-02-2017
Tweederde van de Nederlanders wil in meer of mindere mate dat de AOW-leeftijd weer wordt teruggeschroefd naar 65 jaar, bijkt uit een representatieve peiling van NUpanel onder 4.364 mensen.   

Pensioenstelsel 2.0: het andere geluid van Aon Hewitt
Mike Pernot, Pensioen, Bestuur en Management, 15-02-20217
Om diverse redenen staat ons wereldwijd geprezen collectieve pensioenstelsel onder druk. Om het draagvlak hiervoor te behouden heeft de Sociaal Economische Raad (SER) vorig jaar onderzocht op welke wijze ons pensioenstelsel aangepast moet worden. Dat heeft geresulteerd in twee serieuze varianten. 

Parlement maakt zich niet zo druk om verdampen pensioenmiljarden door ECB-beleid
Thomas Bollen, Follow the money, 14-02-2017
Het ECB-beleid kost de Nederlandse pensioenfondsen tientallen miljarden tot misschien wel 100 miljard euro, zo berekende CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt.  

Onderzoek: bijna-gepensioneerde barst nog van de werklust
Maarten Keulemans,
Volkskrant.nl, 14-02-2017
Op elke werkvloer heb je er wel een paar: werknemers die de maanden zitten af te tellen tot ze met pensioen mogen. Ongemotiveerde 60-plussers, met hun hoofd al aan de Spaanse Costa of waar ze ook van mogen dromen. Toch?

Pensioenbaas: verhoog rekenrente 
Thijs Rösken, Telegraaf.nl, 13-02-2017
Een broodnodige correctie op de rekenrente maakt pensioenfondsen klaar voor de toekomst, betoogt Benne van Popta, bestuursvoorzitter van PMT. Ook wil hij zeker geen ’big bang’, de naderende grote hervorming van het pensioenstelsel. 

Verzamelwet pensioenen 2017
Theo Gommer, Nationaal Penaioenweblog, 12-02-2017
Zoals inmiddels gebruikelijk is er een jaarlijkse verzamelwet pensioenen van Sociale Zaken. Deze voorziet veelal in verdere invulling en verbetering van reeds gemaakte afspraken.

Asscher spekt AOW
Lise Witteman, Telegraaf.nl, 11-02-2017
De PvdA verlangt dat het volgende kabinet de AOW ieder jaar met zo’n 100 euro verhoogt. De partij wil het voor ouderen bovendien haalbaar maken om eerder met pensioen te gaan.

Lage rente nekt Nederlandse pensioenspaarder   
Thomas Bollen, Follow the Money, 10-02-2017
De aanhoudende monetaire verruiming van de Europese Centrale Bank (ECB) brengt nadelige gevolgen voor spaarders met zich mee. Omdat we in Nederland meer voor ons pensioen hebben gespaard dan wie dan ook in Europa, zitten we in de hoek waar de klappen vallen.            

‘Oudere verdringt jongere niet’

Telegraaf.nl, 09-02-2017
Ouderen die tijdens hun pensioen blijven werken, houden daarmee geen banen weg van jongeren. 

Goed inflatienieuws, behalve voor gepensioneerden
Marco Visser, Trouw.nl, 09-02-2017
Koopkracht Hoera, het geld is deze maand 1,7 procent minder waard geworden. Dat is goed nieuws, want een milde inflatie van rond de 2 procent is het beste smeermiddel voor de economie. Maar de ruim drie miljoen gepensioneerden in Nederland kijken daar toch iets anders tegenaan.

Keuzevrijheid pensioenfonds is uitdagend
Marcel Lever, Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 1 2017, 09-02-2017
De liberale partijen D66 en VVD stellen in hun verkiezingsprogramma voor dat deelnemers zelf hun pensioenfonds mogen kiezen. De jongerenorganisaties van D66, PvdA en VVD hebben hiervoor al eerder gepleit.

Het ‘eigen pensioenpotje’ is vooral een goed plan voor werkgevers
Erik Daae, Follow the Money, 09-02-2017
Dé oplossing voor ons pensioenprobleem zou het 'eigen pensioenpotje' zijn, dan weet iedereen waar hij aan toe is. Maar dat argument snijdt totaal geen hout, zo betoogt gastauteur Erik Daae. ‘Er is helemaal geen nieuwe werkelijkheid in de wereld van het pensioen. Alleen onwil.’

Lage rente houdt greep op pensioengeld
Agnes Joseph, Blog PGGM, 09-02-2017
Premieverhogingen, het uitblijven van indexaties en mogelijke pensioenkortingen zijn volop in het nieuws. Eén van de oorzaken is de aanhoudende lage rente, die mede het gevolg is van het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank.

<< Terug
Parlementaire Informatie
   

34606
Voorstel van wet van het lid Krol tot tijdelijke wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met het invoeren van een maatregel tot onder meer aanpassing van de disconteringsvoet waartegen pensioenfondsen hun pensioenverplichtingen moeten berekenen (Tijdelijke wet aanpassing disconteringsvoet)
Nr. 5 Voorstel van wet zoals gewijzigd naar aanleiding van het advies van de afdeling advisering van de Raad van State, 09-03-2017

34555
Wet uitfasering pensioen in eigen beheer en overige fiscale pensioenmaatregelen
De wet is op 7 maart 2017 aangenomen in de Eerste Kamer, 07-03-2017

Antwoorden van minister Dijsselbloem (Fin) aan de Eerste Kamer op de vervolgvragen over de consultatie persoonlijke pensioenproducten, 02-03-2017

Antwoorden van staatssecretaris Wiebes (Fin) op vragen van de Eerste Kamer over de pensioenaftopping van deeltijders, 02-03-2017

Antwoorden van staatssecretaris Klijnsma (SZW) op vragen van de leden van de fracties van het CDA, D66 en 50PLUS naar aanleiding van de onderzoeken van Ortec Finance en Netspar inzake aspecten van de Wet verbeterde premieregeling, 02-03-2017

34563
Initiatiefnota van het lid Omtzigt over ECB monetair beleid en de nadelige gevolgen voor de Nederlandse pensioenfondsen, 02-03-2017
Nr. 11 Verslag van een notaoverleg
Stemmingen moties

Brief van staatssecretaris Wiebes (Fin) met antwoorden op schriftelijke vragen inzake BTW-behandeling beheerkosten DC- en DB-regelingen, 01-03-2017
Bijlage Beantwoording schriftelijk overleg over DC-en DB-regelingen

Brief van staatssecretaris Wiebes (Fin) aan de Tweede Kamer met de beantwoording naar aanleiding van het schriftelijk overleg over pensioenen en de Europese kapitaalmarktunie en over de analyse van het arrest van de Hoge Raad inzake de DB-pensioenregeling, 01-03-2017
Bijlage Beantwoording schriftelijk overleg

Aanbiedingsbrief secretaris Klijnsma Advies SER over medezeggenschap in kleine ondernemingen, 24-02-2017
Advies Medezeggenschap Pensioen in Kleine Ondernemingen

Brief van staatssecretaris Klijnsma (SZW) aan de Eerste Kamer over de toezegging Transparantie jaarverslagen van pensioenfondsen, 20-02-2017

34414
Voorstel van wet van het lid Klein tot wijziging van de Algemene Ouderdomswet en de Participatiewet in verband met de introductie van de mogelijkheid het AOW-ouderdomspensioen geheel of gedeeltelijk eerder of later te laten ingaan (Wet flexibilisering ingangsdatum AOW)
Stemmingen
Dossier

Antwoorden van staatssecretaris Klijnsma (SZW) op de vragen van het Kamerlid Vermeij (PvdA) over het bericht dat ‘verzekeraars WAO- en WIA-verzekeringen niet door laten lopen tot de AOW-leeftijd’, 08-02-2017

34674
Wijziging van de Pensioenwet, de Wet verplichte beroepspensioenregeling en de Wet op de rechterlijke organisatie vanwege een aantal wijzigingen van pensioenwetgeving (Verzamelwet pensioenen 2017), 08-02-2017
Nr. 2 Voorstel van wet
Nr. 3 Memorie van Toelichting
Bijlage bij nr. 3 Advies DNB
Bijlage bij nr. 3 Advies AFM
Bijlage bij nr. 3 Advies Raad voor de rechtspraak
Nr. 4 Advies Raad van State en nader rapport

<< Terug
Europese Informatie
   

EU social partners sign agreement on active ageing   
ETUC, 06-03-2017
After nine months of negotiations, EU employers and trade unions approved a framework agreement on active ageing and an intergenerational approach. The agreement is to ensure a healthy, safe and productive working environment and work organisation to enable workers of all ages to remain in work until legal retirement age.

Winterpakket van het Europees semester: evaluatie van de voortgang van de lidstaten met betrekking tot de economische en sociale prioriteiten

Europese Commissie, 22-02-2017
De Europese Commissie publiceert haar jaarlijkse analyse van de economische en sociale situatie in de lidstaten, inclusief een beoordeling van de overgebleven onevenwichtigheden.
2017 European Semester: Country Report – Netherlands

<< Terug
Toespraken en Presentaties
   

'Samenleving en financiële sector in evenwicht'
Utrecht, Rabobank, 02-03-2017
Speech Klaas Knot ter gelegenheid van een werkconferentie naar aanleiding van het vorig jaar verschenen rapport “Samenleving en financiële sector in evenwicht” van de Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid (WRR).

NVOG Themadag Pensioenen, 21-02-2017
Nieuwsbericht Geslaagde themadag Pensioenen
Presentaties
Jaap van der Spek - Koers NVOG
Jos Berkemeijer - Pensioenen: stand van zaken
Marcel Celie - Overzicht standpunten politieke partijen
    Vergelijking verkiezingsprogramma's
    Toelichting vergelijking verkiezingsprogramma's

Terugblik op het pensioendebat Voorstelling van Zaken
Consultancy.nl, 07-02-2017
Centraal tijdens het evenement stond een theatraal debat tussen pensioendeskundigen en acteurs Gijs Scholten van Aschat en Jacqueline Blom over het pensioen van de toekomst. Een terugblik.

Pensioenwereld: ‘We hebben nog geen antwoord op de uitdagingen’

AMweb, 03-02-2017
Donderdagmiddag kwam een deel van de Nederlandse pensioenwereld bijeen in de Amsterdamse Stadsschouwburg voor de Voorstelling van Zaken. De opzet was een maatschappelijk debat over de toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel.

<< Terug
Boeken
   

Rabobank; Boonstra, W.; Baarsma, B.; Draijer, W.
Financiële sector en samenleving in debat : een bijdrage aan het debat van de Rabobank
Utrecht : Rabobank, 2017. 52 p.
Het rapport bevat de visie van Rabo-economen op de rol van de banken in de economie, de daaruit voortvloeiende risico’s, het toezicht op de banken en de toekomstige richting die de sector in kan slaan. Ook gaat het rapport in op de analyses van de WRR uit het rapport 'Samenleving en financiële sector in evenwicht', als aftrap van de dialoog tussen banken en samenleving waar de WRR toe oproept. 
 
Netspar; Bijlsma, I.; Fouarge, D.; Montizaan, R.
Werken met een AOW : omvang, beweegredenen en risico’s van verdringing
Tilburg : Netspar, 2017. 52 p.
Netspar Industry series, Opinion paper, nr. 69
De paper laat zien dat het aantal pensioengerechtigden dat doorwerkt in Nederland nog zeer klein is. Hun aantal stijgt wel fors. De meeste mensen die doorwerken, doen dat in dezelfde sector waar zij ook werkzaam waren voordat zij de AOW-gerechtigde leeftijd bereikten en doen dit vooral in kleinen banen. Het lijkt dus vooral om banen te gaan die als overbrugging dienen tussen werk en pensioen. Opvallend is dat financiële noodzaak een belangrijke rol speelt bij het doorwerken na de AOW-gerechtigde leeftijd. Er worden geen aanwijzingen gevonden voor verdringing op de arbeidsmarkt door dit stijgend aanbod. 

Netspar; Frehen, L.; Wel, W. van; Ewijk, C. van; Bonekamp, J.; Valkengoed, J. van; Boeijen, D.
Heterogeniteit in doorsneeproblematiek : hoe pakt de transitie naar degressieve opbouw uit voor verschillende pensioenfondsen?
Tilburg : Netspar, 2017. 81 p.
Netspar Industry Series, Design paper, nr. 67
In de beschikbare publicaties over de doorsneesystematiek en de varianten om er afscheid van te nemen is nauwelijks aandacht voor de heterogeniteit in leeftijdsopbouw in fondsen en sectoren. Op verzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft Netspar onderzoek naar deze vraag gedaan. 
 
Netspar; Knoef, M.; Been, J.; Caminada, K.; Goudswaard, K.; Rhuggenaath, J.
De toereikendheid van pensioenopbouw na de crisis en pensioenhervormingen
Tilburg : Netspar, 2017. 97 p.
Netspar Industry Series, Design paper, nr. 68
Op basis van empirisch onderzoek wordt bekeken welke middelen Nederlandse huishoudens opgebouwd hebben om hun oude dag te financieren. Het gaat om AOW-rechten, aanvullende pensioenen, opgebouwd vermogen in vrijwillige pensioenproducten, privévermogen en de eigen woning. 
 
Netspar; Damman, M.; Solinge, H. van
De combinatie van betaald en onbetaald werk in de jaren voor pensioen
Tilburg : Netspar, 2017. 67 p.
Netspar Industry Series, Design paper, nr. 69
In het licht van de vergrijzende samenleving en de voorziene gevolgen voor de arbeidsmarkt en sociale zekerheid, staat langer doorwerken hoog op de beleidsagenda. Ook op andere vlakken wordt er in de huidige participatiesamenleving verwacht dat mensen een bijdrage leveren. Deze paper richt zich op oudere werknemers en gaat na hoeveel het voorkomt dat zij hun betaalde baan combineren met onbetaalde rollen (mantelzorg, oppassen en vrijwilligerswerk), hoe deze rollen worden ervaren en hoe rolcombinaties samenhangen met ideeën over pensionering. 
 
WRR; Kremer, M.; Went, R.; Knottnerus, A. [et al.]
Voor de zekerheid : de toekomst van flexibel werkenden en de moderne organisatie van arbeid
Den Haag : WRR, 2017. 311 p.
WRR-verkenning, nr. 36
Sociologen, economen, juristen en andere wetenschappers gaan in op belangrijke trends op de arbeidsmarkt en ontwikkelingen in de organisatie van de arbeid. Steeds meer werk is op basis van een tijdelijk contract, het aantal zelfstandigen is sterk toegenomen, en de organisatie van veel werk verandert. Tegelijkertijd maken diverse gremia zich zorgen of de flexibilisering in Nederland niet doorschiet. Het gaat erom de flexibele arbeidsmarkt zo te organiseren dat die past bij de economie en samenleving die we wensen, én tegelijkertijd flexibel werkenden meer zekerheden te bieden.
Bevat o.a. de volgende bijdrage:
Pensioenen voor zelfstandigen / Kees Goudswaard en Koen Caminada

SEO; Vriend, S.; Heyma, A.; Noordt, M. van der; Deeg, D.
Langer doorwerken met arbeidsbeperking : prognose van de arbeidsparticipatie van ouderen tot 2030 in relatie tot gezondheidsontwikkelingen
Amsterdam : SEO, 2016. 122 p.
SEO-rapport, nr. 2016-89
De arbeidsparticipatie van Nederlandse ouderen van 55 tot en met 70 jaar is in de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen. Ook de levensverwachting is verbeterd. Dit onderzoek brengt in beeld hoe de arbeidsparticipatie van ouderen zich naar verwachting verder zal ontwikkelen in de periode van 2015 tot en met 2030, gegeven de invloed van gezondheidsontwikkelingen.

SCP
Kwesties voor het kiezen : analyses van enkele maatschappelijke thema’s voor de Tweede Kamerverkiezingen 2017
Den Haag : SCP, 2017. 153 p.
SCP-publicatie, nr. 2017-9
In de publicatie analyseert het SCP drie maatschappelijke kwesties die voor burgers van belang zijn, en die naar verwachting een rol zullen spelen in de campagne rond de Tweede Kamerverkiezingen van dit jaar en de daarop volgende kabinetsformatie: de toegankelijkheid van de zorg, de politie en sociale veiligheid, en de oudedagsvoorziening via de AOW en de aanvullende pensioenen.

<< Terug
Tijdschriftartikelen
   

Bijma, B.
Meepraten over pensioen past ook bij klein bedrijf : SER-advies over medezeggenschap pensioenen in kleine ondernemingen
In: SERmagazine, 57 (2017) 3 (mrt), p. 18-19
Meepraten over pensioenen is niet voorbehouden aan de ondernemingsraden van grote bedrijven. Ook bij kleine bedrijven moet de personeelsvertegenwoordiging de nodige informatie krijgen, stelt de SER in een advies.

Starink, B.
Fiscale aspecten van het pensioenstelsel per 2020
In: Maandblad Belasting Beschouwingen, (2017) 2 (feb), 15 p
De auteur schetst eerst kort de pensioenontwikkelingen in het afgelopen decennium. Hij gaat daarbij in op de financieel-economische crisis en de gevolgen voor pensioenen en op de overige maatschappelijke ontwikkelingen. Vervolgens komen de twee 'haalbare' SER-varianten voor het toekomstige pensioencontract aan de orde: De reële ambitieovereenkomst (variant I-B) en Persoonlijk pensioenvermogen met collectieve risicodeling (variant IV-C). Van beide varianten wordt een fiscaal kader geschetst. Verder wordt ingegaan op de overgangsproblematiek bij afschaffen doorsneesystematiek en op de fiscale aftopping. Tot slot wordt ingegaan op de pensioenparagraaf in de verkiezingsprogramma’s.

Boschman, O., Pensioensector vreest onwerkbare compromissen bij kabinetsformatie
In: Pensioen Pro, (2017) 13 (feb), p. 7-8
Sociale partners en pensioensector moeten met een plan komen vóór de start van de kabinetsformatie. Zo'n breed gedragen plan verkleint de kans dat de stelselhervorming ten prooi valt aan politieke compromissen, aldus Gerard Riemen van de Pensioenfederatie en Benne van Popta, werkgeversvoorzitter bij PMT.

Tamerus, J., Een herkansing voor het mislukte Pensioenakkoord
In: Pensioen Pro, (2017) 13 (feb), p. 13
Van het historische Pensioenakkoord uit 2011 is weinig terechtgekomen. Partijen gaan nu op herhaling. Het voorwerk van de SER met de SER Verkenning 'Persoonlijk pensioenvermogen met collectieve risicodeling' biedt een niet te missen kans, vindt Jan Tamerus.

Huisman, M., Verplichting is splijtzwam in pensioendiscussie ZZP : er moet iets gebeuren. Maar niemand weet wat
In: PensioenAdvies, 28 (2017) 1/2 (feb), p. 26-28
Hoe zorgen we ervoor dat zzp'ers straks genoeg pensioen hebben? Zijn er voldoende mogelijkheden waarmee zij voor zichzelf kunnen zorgen? Of moeten er alternatieven komen? Leidt het toenemende leger van zzp'ers tot de komst van een pensioenstelsel voor alle werkenden? En wat zijn dan de gevolgen voor de arbeidsmarkt, fiscaliteit en het sociaaleconomisch bestel? Deze vragen stonden centraal op het PGGM-congres op 25 november 2016. Daar werd ook één ding duidelijk: De ene zzp'er is de andere niet. En de ene verplichtstelling is de andere niet. SER-kroonlid Fieke van der Lecq lichtte tijdens het congres een klein tipje van de sluier op over het rapport van de werkgroep van de SER-Commissie Toekomst Pensioenstelsel over het vet vraagstuk van ZZP’ers en hun pensioen.

Soetendal, E.
Geslaagde praktijktoets van de SER-contractvarianten
In: Pensioen Magazine, 22 (2017) 2 (feb), p. 6-12
Op 20 mei 2016 heeft de SER de verkenning 'Persoonlijk pensioenvermogen met collectieve risicodeling' uitgebracht. Naar aanleiding daarvan kwam het kabinet op 8 juli 2016 met de Perspectiefnota 'Toekomst Pensioenstelsel', waarin het nader onderzoek aanbeveelt naar twee varianten: het persoonlijk pensioenvermogen met collectieve risicodeling en de ambitieovereenkomst. Voor de Pensioenfederatie was dat aanleiding om deze varianten aan een praktijktoets te onderwerpen. Op 30 november 2016 heeft ze de resultaten van die toets aangeboden aan de SER.

Vermeulen, C.
Pensioenrichtleeftijd naar 68 jaar : werk aan de winkel
In: Pensioen & Praktijk, (2017) 1 (feb), p. 32-35
Eind oktober 2016 was daar ineens de aankondiging: vanaf 1 januari 2018, eerder dan verwacht, gaat de pensioenrichtleeftijd omhoog, van 67 naar 68 jaar. Voor veel werkgevers staan de laatste pensioenwijzigingen nog (iets te) vers in het geheugen. Niet vreemd dus, dat deze aankondiging voor roering zorgt. Dit jaar zal pensioen opnieuw een belangrijk punt op de agenda worden. In dit artikel worden de elementen die hierbij een rol spelen, besproken.

Riel, B. van
SER-verkenning persoonlijk pensioenvermogen en collectieve risicodeling
In: Geron, Tijdschrift voor ouder worden en samenleving, 18 (2016) 4 (dec), p. 57-60
De SER heeft in mei 2016 een verkenning uitgebracht over een pensioenregeling met persoonlijk pensioenvermogen en collectieve risicodeling. Dit artikel belicht hiervan de achtergronden, kenmerken en perspectieven.

<< Terug
U ontvangt deze SER-themabrief omdat u bent opgenomen in het relatiebestand van de SER of omdat u zich als abonnee heeft aangemeld. Als u de themabrief niet meer wilt ontvangen, kunt u zich onderaan via de link afmelden. Attendeer ook uw collega's op deze SER-themabrief Pensioenen en AOW. Zij kunnen zich zelf aanmelden.
 
Aanmelden Afmelden Gegevens wijzigen
Bezuidenhoutseweg 60  |  Postbus 90405  |  2509 LK Den Haag  |  T 070 - 3499 499  |  bidoc@ser.nl  |  www.ser.nl